श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

एवं संस्तूयमानस्तु ब्रह्माद्यैर् मुनिपुंगवैः । (१।२)

ब्रह्मलोकगतैस्तत्र संजहार जगत्प्रभुः ॥ (१।३)

स तद्भीमं महारौद्रं दक्षिणं वक्त्रमव्ययम् । (२।१)

महादंष्ट्रोत्कटारावं पातालतलसंनिभम् ॥ (२।२)

विद्युज्ज्वलनपिङ्गाक्षं भैरवं लोमहर्षणम् । (३।१)

महाजिह्वं महादंष्ट्रं महासर्पशिरोधरम् ॥ (३।२)

महासुरशिरोमालं महाप्रलयकारणम् । (४।१)

ग्रसत्समुद्रनिहितवातवारिमयं हविः ॥ (४।२)

वडवामुखसङ्काशं महादेवस्य तन्मुखम् । (५।१)

जिह्वाग्रेण जगत्सर्वं लेलिहानमपश्यत ॥ (५।२)

योजनानां सहस्राणि सहस्राणां शतानि च । (६।१)

दिशो दश महाघोरा मांसमेदोवसोत्कटाः ॥ (६।२)

तस्य दंष्ट्रा व्यवर्धत शतशो ऽथ सहस्रशः । (७।१)

सासुरान्सुरगन्धर्वान् सयक्षोरगराक्षसान् ॥ (७।२)

तस्य दंष्ट्राग्रसंलग्नान्स ददर्श पितामहः । (८।१)

दन्तयन्त्रान्तसंविष्टं विचूर्णितशिरोधरम् ॥ (८।२)

जगत् पश्यामि राजेन्द्र विशन्तं व्यादिते मुखे । (९।१)

नानातरङ्गभङ्गाङ्गा महाफेनौघसंकुलाः । (९।२)

यथा नद्यो लयं यान्ति समुद्रं प्राप्य सस्वनाः ॥ (९।३)

तथा ततं विश्वमिदं समस्तमनेकजीवार्णवदुर्विगाह्यम् । (१०।१)

विवेश रुद्रस्य मुखं विशालं ज्वलत्तदुग्रं घननादघोरम् ॥ (१०।२)

ज्वालास्ततस्तस्य मुखात्सुघोराः सविस्फुलिङ्गा बहुलाः सधूमाः । (११।१)

अनेकरूपा ज्वलनप्रकाशाः प्रदीपयन्तीव दिशो ऽखिलाश्च ॥ (११।२)

ततो रविज्वालसहस्रमालि बभूव वक्त्रं चलजिह्वदंष्ट्रम् । (१२।१)

महेश्वरस्याद्भुतरूपिणस् तदा स द्वादशात्मा प्रबभूव एकः ॥ (१२।२)

ततस्ते द्वादशादित्या रुद्रवक्त्राद्विनिर्गताः । (१३।१)

आश्रित्य दक्षिणामाशां निर्दहन्तो वसुंधराम् ॥ (१३।२)

भौमं यज्जीवनं किंचिन्नानावृक्षतृणालयम् । (१४।१)

शुष्कं पूर्वमनावृष्ट्या सकलाकुलभूतलम् ॥ (१४।२)

तद्दीप्यमानं सहसा सूर्यैस् तै रुद्रसम्भवैः । (१५।१)

धूमाकुलमभूत्सर्वं प्रणष्टग्रहतारकम् ॥ (१५।२)

जज्वाल सहसा दीप्तं भूमण्डलम् अशेषतः । (१६।१)

ज्वालामालाकुलं सर्वमभूदेतच्चराचरम् ॥ (१६।२)

सप्तद्वीपसमुद्रेषु सरित्सु च सरस्सु च अग्निरत्ति जगत्सर्वमाज्याहुतिमिवाध्वरे ॥ (१७।१)

विशालतेजसा दीप्ता महाज्वालासमाकुलाः । (१८।१)

ददहुर् वै जगत्सर्वमादित्या रुद्रसम्भवाः ॥ (१८।२)

आदित्यानां रश्मयश्च संस्पृष्टा वै परस्परम् । (१९।१)

एवं ददाह भगवांस्त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ (१९।२)

सप्तद्वीपप्रमाणस्तु सो ऽग्निर्भूत्वा महेश्वरः । (२०।१)

सप्तद्वीपसमुद्रान्तां निर्ददाह वसुंधराम् ॥ (२०।२)

सुमेरुमन्दरान्तां च निर्दहुर् वसुधां तदा । (२१।१)

भित्त्वा तु सप्तपातालं नागलोकं ततो ऽदहत् ॥ (२१।२)

भूम्यधः सप्तपातालान्निर्दहंस्तारकैः सह । (२२।१)

चचाराग्निः समन्तात्तु निर्दहन्वै युधिष्ठिर ॥ (२२।२)

धम्यमान इवाङ्गारैर् लोहरात्रिर् इव ज्वलन् । (२३।१)

तथा तत्प्राज्वलत्सर्वं संवर्ताग्निप्रदीपितम् ॥ (२३।२)

निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिर् निर्निर्झरसरः सरित् । (२४।१)

विशीर्णशैलशृङ्गौघा कूर्मपृष्ठोपमाभवत् ॥ (२४।२)

ज्वालामालाकुलं कृत्वा जगत्सर्वं चिदामकम् । (२५।१)

महारूपधरो रुद्रो व्यतिष्ठत महेश्वरः ॥ (२५।२)

समातृगणभूयिष्ठा सयक्षोरगराक्षसा । (२६।१)

ततो देवी महादेवं विवेश हरिलोचना ॥ (२६।२)

निर्वाणं परमापन्ना शान्तेव शिखिनः शिखा । (२७।१)

जगत्सर्वं हि निर्दग्धं त्रिभिर्लोकैः सहानघ ॥ (२७।२)

रुद्रप्रसादान्मुक्त्वा मां नर्मदां चाप्ययोनिजाम् । (२८।१)

युगानामयुतं देवो मया चाद्य बुभक्षणात् ॥ (२८।२)

पुरा ह्याराधितः शूली तेनाहमजरामरः । (२९।१)

अघमर्षणघोरं च वामदेवं च त्र्यम्बकम् ॥ (२९।२)

ऋषभं त्रिसुपर्णं च दुर्गां सावित्रमेव च । (३०।१)

बृहदारण्यकं चैव बृहत्साम तथोत्तरम् ॥ (३०।२)

रौद्रीं परमगायत्रीं शिवोपनिषदं तथा । (३१।१)

यथा प्रतिरथं सूक्तं जप्त्वा मृत्युंजयं तथा ॥ (३१।२)

सरित्सागरपर्यन्ता वसुधा भस्मसात्कृता । (३२।१)

वर्जयित्वा महाभागां नर्मदाममृतोपमाम् ॥ (३२।२)

महेन्द्रो मलयः सह्यो हेमकूटो ऽथ माल्यवान् । (३३।१)

विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः ॥ (३३।२)

द्वादशादित्यनिर्दग्धाः शैलाः शीर्णशिलाः पृथक् । (३४।१)

भस्मीभूतास्तु दृश्यन्ते न नष्टा नर्मदा तदा ॥ (३४।२)

हिमवान्हेमकूटश्च निषधो गन्धमादनः । (३५।१)

माल्यवांश्च गिरिश्रेष्ठो नीलः श्वेतो ऽथ शृङ्गवान् ॥ (३५।२)

एते पर्वतरा जानो देवगन्धर्वसेविताः । (३६।१)

युगान्ताग्निविनिर्दग्धाः सर्वे शीर्णमहाशिलाः ॥ (३६।२)

एवं मया पुरा दृष्टो युगान्ते सर्वसंक्षयः । (३७।१)

वर्जयित्वा महापुण्यां नर्मदां नृपसत्तम ॥ (३७।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे श्रीनर्मदामाहात्म्ये द्वादशादित्यरूपेण जगत्संहरणवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः ॥ (३८।१)