स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 191

191 of 232 · 51 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

सिद्धेश्वरं ततो गच्छेत् तस्यैव तु समीपतः । (१।२)

siddheśvaraṃ tato gacchet tasyaiva tu samīpataḥ |

1.3१.३

अमृतस्रावि तल्लिङ्गमाद्यं स्वायम्भुवं तथा ॥ (१।३)

amṛtasrāvi talliṅgamādyaṃ svāyambhuvaṃ tathā ||

2.1२.१

दृष्टमात्रेण येनेह ह्यनृणो जायते नरः । (२।१)

dṛṣṭamātreṇa yeneha hyanṛṇo jāyate naraḥ |

2.2२.२

पुरा वर्षशतं साग्रमाराध्य परमेश्वरम् ॥ (२।२)

purā varṣaśataṃ sāgramārādhya parameśvaram ||

3.1३.१

प्राप्नुयुः परमां सिद्धिमादित्या द्वादशैव तु । (३।१)

prāpnuyuḥ paramāṃ siddhimādityā dvādaśaiva tu |

3.2३.२

अतः सिद्धेश्वरः प्रोक्तः सिद्धिदः सिद्धिकाङ्क्षिणाम् ॥ (३।२)

ataḥ siddheśvaraḥ proktaḥ siddhidaḥ siddhikāṅkṣiṇām ||

4.1४.१

युधिष्ठिर उवाच । (४।१)

yudhiṣṭhira uvāca

4.2४.२

कथं सिद्धेश्वरे प्राप्ताः सिद्धिं देवा द्विजोत्तम । (४।२)

kathaṃ siddheśvare prāptāḥ siddhiṃ devā dvijottama |

4.3४.३

आदित्या इति यच्चोक्तं तन्मे विस्मापनं कृतम् ॥ (४।३)

ādityā iti yaccoktaṃ tanme vismāpanaṃ kṛtam ||

5.1५.१

तपस्युग्रे व्यवसिता आदित्याः केन हेतुना । (५।१)

tapasyugre vyavasitā ādityāḥ kena hetunā |

5.2५.२

सम्प्राप्तास्तु द्विजश्रेष्ठ सिद्धिं चैवाभिलाषिकीम् ॥ (५।२)

samprāptāstu dvijaśreṣṭha siddhiṃ caivābhilāṣikīm ||

6.1६.१

संक्षिप्य तु मया पृष्टं विस्तराद्द्विज शंस मे ॥ (६।१)

saṃkṣipya tu mayā pṛṣṭaṃ vistarāddvija śaṃsa me ||

7.1७.१

मार्कण्डेय उवाच । (७।१)

mārkaṇḍeya uvāca

7.2७.२

अदितेर् द्वादशादित्या जाताः शक्रपुरोगमाः । (७।२)

aditer dvādaśādityā jātāḥ śakrapurogamāḥ |

7.3७.३

इन्द्रो धाता भगस्त्वष्टा मित्रो ऽथ वरुणो ऽर्यमा ॥ (७।३)

indro dhātā bhagastvaṣṭā mitro 'tha varuṇo 'ryamā ||

8.1८.१

विवस्वान्सविता पूषा ह्यंशुमान्विष्णुर् एव च । (८।१)

vivasvānsavitā pūṣā hyaṃśumānviṣṇur eva ca |

8.2८.२

त इमे द्वादशादित्या इच्छन्तो भास्करं पदम् ॥ (८।२)

ta ime dvādaśādityā icchanto bhāskaraṃ padam ||

9.1९.१

नर्मदातटमाश्रित्य तपस्युग्रे व्यवस्थिताः । (९।१)

narmadātaṭamāśritya tapasyugre vyavasthitāḥ |

9.2९.२

सिद्धेश्वरे महाराज काश्यपेयैर्महात्मभिः ॥ (९।२)

siddheśvare mahārāja kāśyapeyairmahātmabhiḥ ||

10.1१०.१

परा सिद्धिरनुप्राप्ता द्वादशादित्यसंज्ञितैः । (१०।१)

parā siddhiranuprāptā dvādaśādityasaṃjñitaiḥ |

10.2१०.२

स्थापितश्च जगद्धाता तस्मिंस्तीर्थे दिवाकरः ॥ (१०।२)

sthāpitaśca jagaddhātā tasmiṃstīrthe divākaraḥ ||

11.1११.१

स्वकीयांशविभागेन द्वादशादित्यसंज्ञितैः । (११।१)

svakīyāṃśavibhāgena dvādaśādityasaṃjñitaiḥ |

11.2११.२

तदाप्रभृति तत्तीर्थं राजन्ख्यातिं गतं भुवि ॥ (११।२)

tadāprabhṛti tattīrthaṃ rājankhyātiṃ gataṃ bhuvi ||

12.1१२.१

प्रलये समनुप्राप्ते ह्यादित्या द्वादशैव ते । (१२।१)

pralaye samanuprāpte hyādityā dvādaśaiva te |

12.2१२.२

द्वादशादित्यतो राजन् सम्भवन्ति युगक्षये ॥ (१२।२)

dvādaśādityato rājan sambhavanti yugakṣaye ||

13.1१३.१

इन्द्रस्तपति पूर्वेण धाता चैवाग्निगोचरे । (१३।१)

indrastapati pūrveṇa dhātā caivāgnigocare |

13.2१३.२

गभस्तिपतिर्वै याम्ये त्वष्टा नैरृतदिङ्मुखः ॥ (१३।२)

gabhastipatirvai yāmye tvaṣṭā nairṛtadiṅmukhaḥ ||

14.1१४.१

वरुणः पश्चिमे भागे मित्रस्तु वायवे तथा । (१४।१)

varuṇaḥ paścime bhāge mitrastu vāyave tathā |

14.2१४.२

विष्णुश्च सौम्यदिग्भागे विवस्वानीशगोचरे ॥ (१४।२)

viṣṇuśca saumyadigbhāge vivasvānīśagocare ||

15.1१५.१

ऊर्ध्वतश्चैव सविता ह्यधः पूषा विशोषयन् । (१५।१)

ūrdhvataścaiva savitā hyadhaḥ pūṣā viśoṣayan |

15.2१५.२

अंशुमांस् तु तथा विष्णुर् मुखतो निर्गतं जगत् ॥ (१५।२)

aṃśumāṃs tu tathā viṣṇur mukhato nirgataṃ jagat ||

16.1१६.१

प्रदहन्वै नरश्रेष्ठ बभ्रमुश्च इतस्ततः । (१६।१)

pradahanvai naraśreṣṭha babhramuśca itastataḥ |

16.2१६.२

यथैव ते महाराज दहन्ति सकलं जगत् ॥ (१६।२)

yathaiva te mahārāja dahanti sakalaṃ jagat ||

17.1१७.१

तथैव द्वादशादित्या भक्तानां भावसाधनाः । (१७।१)

tathaiva dvādaśādityā bhaktānāṃ bhāvasādhanāḥ |

17.2१७.२

प्रातरुत्थाय यः स्नात्वा द्वादशादित्यसंज्ञितम् ॥ (१७।२)

prātarutthāya yaḥ snātvā dvādaśādityasaṃjñitam ||

18.1१८.१

पश्यते देवदेवेशं शृणु तस्यैव यत्फलम् । (१८।१)

paśyate devadeveśaṃ śṛṇu tasyaiva yatphalam |

18.2१८.२

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् ॥ (१८।२)

vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmajaṃ yatpurākṛtam ||

19.1१९.१

नश्यते तत्क्षणादेव द्वादशादित्यदर्शनात् । (१९।१)

naśyate tatkṣaṇādeva dvādaśādityadarśanāt |

19.2१९.२

प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात् तस्य देवस्य भारत ॥ (१९।२)

pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāt tasya devasya bhārata ||

20.1२०.१

प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी नात्र संशयः । (२०।१)

pradakṣiṇīkṛtā tena pṛthivī nātra saṃśayaḥ |

20.2२०.२

तत्र तीर्थे तु सप्तम्यामुपवासेन यत्फलम् ॥ (२०।२)

tatra tīrthe tu saptamyāmupavāsena yatphalam ||

21.1२१.१

अन्यत्र सप्तसप्तम्यां लभन्ति न लभन्ति च । (२१।१)

anyatra saptasaptamyāṃ labhanti na labhanti ca |

21.2२१.२

षष्ठ्यां वारे दैनकरे द्वादशादित्यदर्शनात् ॥ (२१।२)

ṣaṣṭhyāṃ vāre dainakare dvādaśādityadarśanāt ||

22.1२२.१

प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात् तस्य पापं तु नश्यति । (२२।१)

pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāt tasya pāpaṃ tu naśyati |

22.2२२.२

अरोगी सप्तजन्मानि भवेद्वै नात्र संशयः ॥ (२२।२)

arogī saptajanmāni bhavedvai nātra saṃśayaḥ ||

23.1२३.१

यस्तु प्रदक्षिणशतं दद्याद्भक्त्या दिने दिने । (२३।१)

yastu pradakṣiṇaśataṃ dadyādbhaktyā dine dine |

23.2२३.२

दद्रूपिटककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिकाः ॥ (२३।२)

dadrūpiṭakakuṣṭhāni maṇḍalāni vicarcikāḥ ||

24.1२४.१

नश्यन्ति व्याधयः सर्वे गरुडेनेव पन्नगाः । (२४।१)

naśyanti vyādhayaḥ sarve garuḍeneva pannagāḥ |

24.2२४.२

पुत्रप्राप्तिर् भवेत् तस्य षष्ट्या वासरसेवनात् ॥ (२४।२)

putraprāptir bhavet tasya ṣaṣṭyā vāsarasevanāt ||

25.1२५.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे द्वादशादित्यतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकनवत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (२५।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe dvādaśādityatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikanavatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 191

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit