स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 23
Select a line for its word-by-word analysis.
प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्यास्ते यान्ति परमां गतिम् ॥ (१।३)
prāṇāṃstyajanti ye martyāste yānti paramāṃ gatim ||
संन्यस्तसर्वसंकल्पो यस्तु प्राणान्परित्यजेत् । (२।१)
saṃnyastasarvasaṃkalpo yastu prāṇānparityajet |
शैलेन्द्रं यः समासाद्य आत्मानं मुञ्चते नरः । (३।१)
śailendraṃ yaḥ samāsādya ātmānaṃ muñcate naraḥ |
ब्रुवन्त्यप्सरसः सर्वा मम भर्ता भवेदिति ॥ (४।२)
bruvantyapsarasaḥ sarvā mama bhartā bhavediti ||
समं जलं धर्मविदो वदन्ति सारस्वतं गाङ्गमिति प्रबुद्धाः । (५।१)
samaṃ jalaṃ dharmavido vadanti sārasvataṃ gāṅgamiti prabuddhāḥ |
तस्योपरिष्टात् प्रवदन्ति तज्ज्ञा रेवाजलं नात्र विचारणास्ति ॥ (५।२)
tasyopariṣṭāt pravadanti tajjñā revājalaṃ nātra vicāraṇāsti ||
अनेकविद्याधरकिन्नराद्यैर् अध्यासितं पुण्यतमाधिवासैः । (६।१)
anekavidyādharakinnarādyair adhyāsitaṃ puṇyatamādhivāsaiḥ |
रेवाजलं धारयतो हि मूर्ध्ना स्थानं सुरेन्द्राधिपतेः समीपे ॥ (६।२)
revājalaṃ dhārayato hi mūrdhnā sthānaṃ surendrādhipateḥ samīpe ||
यदीच्छेन्न पुनर्द्रष्टुं घोरं संसारसागरम् ॥ (७।२)
yadīcchenna punardraṣṭuṃ ghoraṃ saṃsārasāgaram ||
यत्र तत्र मृतस्यापि ध्रुवं गाणेश्वरी गतिः ॥ (८।२)
yatra tatra mṛtasyāpi dhruvaṃ gāṇeśvarī gatiḥ ||
अनेकयज्ञायतनैर् वृताङ्गी न ह्यत्र किंचिद्यदतीर्थमस्ति । (९।१)
anekayajñāyatanair vṛtāṅgī na hyatra kiṃcidyadatīrthamasti |
तस्यास्तु तीरे भवता यदुक्तं तपस्विनो वाप्यतपस्विनो वा ॥ (९।२)
tasyāstu tīre bhavatā yaduktaṃ tapasvino vāpyatapasvino vā ||
म्रियन्ति ये पापकृतो मनुष्यास्ते स्वर्गमायान्ति यथा ऽमरेन्द्राः ॥ (१०।१)
mriyanti ye pāpakṛto manuṣyāste svargamāyānti yathā 'marendrāḥ ||
तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोपवासो जितेन्द्रियः । (१२।१)
tatra snātvā naro rājansopavāso jitendriyaḥ |
अनाशकं च यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । (१३।१)
anāśakaṃ ca yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa |
सर्वपापविनिर्मुक्तो याति वै शिवमन्दिरम् ॥ (१३।२)
sarvapāpavinirmukto yāti vai śivamandiram ||
पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । (१४।१)
pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ snānadānena yatphalam |
विशल्यासङ्गमे स्नात्वा सकृत्तत्फलमश्नुते ॥ (१४।२)
viśalyāsaṅgame snātvā sakṛttatphalamaśnute ||
भूयो मां पृच्छसि च यत्तच्चैव कथयाम्यहम् ॥ (१५।२)
bhūyo māṃ pṛcchasi ca yattaccaiva kathayāmyaham ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे विशल्यासङ्गममाहात्म्यवर्णनं नाम त्रयोविंशो ऽध्यायः ॥ (१६।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe viśalyāsaṅgamamāhātmyavarṇanaṃ nāma trayoviṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.