स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 40
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र करञ्जेश्वरम् उत्तमम् । (१।२)
tato gacchettu rājendra karañjeśvaram uttamam |
यत्र सिद्धो महाभागो दैत्यो लोकेषु विश्रुतः ॥ (१।३)
yatra siddho mahābhāgo daityo lokeṣu viśrutaḥ ||
यो ऽसौ सिद्धो महाभाग तत्र तीर्थे महातपाः । (२।२)
yo 'sau siddho mahābhāga tatra tīrthe mahātapāḥ |
कस्य पुत्रः कथं सिद्धः कस्मिन्काले वद द्विज ॥ (२।३)
kasya putraḥ kathaṃ siddhaḥ kasminkāle vada dvija ||
पुत्रो ऽथ मानसो जातः साक्षाद् ब्रह्मेव चापरः ॥ (४।२)
putro 'tha mānaso jātaḥ sākṣād brahmeva cāparaḥ ||
क्षमा दमो दया दानं सत्यं शौचम् अथार्जवम् । (५।१)
kṣamā damo dayā dānaṃ satyaṃ śaucam athārjavam |
ज्ञात्वा प्रजापतिर् दक्षो भार्यार्थे स्वसुतां ददौ ॥ (६।२)
jñātvā prajāpatir dakṣo bhāryārthe svasutāṃ dadau ||
यासां पुत्राश्च संजाताः पौत्राश्च भरतर्षभ ॥ (७।२)
yāsāṃ putrāśca saṃjātāḥ pautrāśca bharatarṣabha ||
यैस्तु लोकत्रयं व्याप्तं स्थावरं जङ्गमं महत् । (९।१)
yaistu lokatrayaṃ vyāptaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ mahat |
दिव्यं वर्षसहस्रं च कृच्छ्रचान्द्रायणं नृप ॥ (११।२)
divyaṃ varṣasahasraṃ ca kṛcchracāndrāyaṇaṃ nṛpa ||
भोः करञ्ज महासत्त्व परितुष्टो ऽस्मि ते ऽनघ ॥ (१३।२)
bhoḥ karañja mahāsattva parituṣṭo 'smi te 'nagha ||
तर्हि पुत्राश्च पौत्राश्च सन्तु मे धर्मवत्सलाः ॥ (१५।३)
tarhi putrāśca pautrāśca santu me dharmavatsalāḥ ||
वृषारूढो गणैः सार्द्धं तत्रैवान्तरधीयत ॥ (१६।२)
vṛṣārūḍho gaṇaiḥ sārddhaṃ tatraivāntaradhīyata ||
गते चादर्शनं देवे सो ऽपि दैत्यो मुदान्वितः । (१७।१)
gate cādarśanaṃ deve so 'pi daityo mudānvitaḥ |
स्वनाम्नात्र महादेवं स्थापयित्वा ययौ गृहम् ॥ (१७।२)
svanāmnātra mahādevaṃ sthāpayitvā yayau gṛham ||
तदाप्रभृति तत्तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । (१८।१)
tadāprabhṛti tattīrthaṃ sarvatīrtheṣvanuttamam |
स्नानमात्रानरस्तत्र मुच्यते सर्वपातकैः ॥ (१८।२)
snānamātrānarastatra mucyate sarvapātakaiḥ ||
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत् पितृदेवताः । (१९।१)
tatra tīrthe tu yaḥ snātvā tarpayet pitṛdevatāḥ |
सो ऽग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्य् असंशयम् ॥ (१९।२)
so 'gniṣṭomasya yajñasya phalaṃ prāpnoty asaṃśayam ||
अनाशकं तु यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । (२०।१)
anāśakaṃ tu yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa |
अनिवर्त्या गतिस्तस्य रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (२०।२)
anivartyā gatistasya rudralokaṃ sa gacchati ||
अथवाग्निजले प्राणान्यस्त्यजेद् धर्मनन्दन । (२१।१)
athavāgnijale prāṇānyastyajed dharmanandana |
वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ॥ (२२।२)
vedavedāṅgatattvajñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ ||
एवं ते सर्वमाख्यातं पृष्टं यद्यत्त्वयानघ । (२४।१)
evaṃ te sarvamākhyātaṃ pṛṣṭaṃ yadyattvayānagha |
तीर्थस्य तु फलं तस्य स्नानदानेषु भारत ॥ (२४।२)
tīrthasya tu phalaṃ tasya snānadāneṣu bhārata ||
एतत्पुण्यं पापहरं धन्यं दुःस्वप्ननाशनम् । (२५।१)
etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ dhanyaṃ duḥsvapnanāśanam |
पठतां शृण्वतां चैव तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् ॥ (२५।२)
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva tīrthamāhātmyamuttamam ||
यस्तु श्रावयते श्राद्धे पठेत् पितृपरायणः । (२६।१)
yastu śrāvayate śrāddhe paṭhet pitṛparāyaṇaḥ |
अक्षयं जायते पुण्यमित्येवं शङ्करो ऽब्रवीत् ॥ (२६।२)
akṣayaṃ jāyate puṇyamityevaṃ śaṅkaro 'bravīt ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नर्मदामाहात्म्ये करञ्जेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम चत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (२७।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye karañjeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma catvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.