स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 40

40 of 232 · 56 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र करञ्जेश्वरम् उत्तमम् । (१।२)

tato gacchettu rājendra karañjeśvaram uttamam |

1.3१.३

यत्र सिद्धो महाभागो दैत्यो लोकेषु विश्रुतः ॥ (१।३)

yatra siddho mahābhāgo daityo lokeṣu viśrutaḥ ||

2.1२.१

युधिष्ठिर उवाच । (२।१)

yudhiṣṭhira uvāca

2.2२.२

यो ऽसौ सिद्धो महाभाग तत्र तीर्थे महातपाः । (२।२)

yo 'sau siddho mahābhāga tatra tīrthe mahātapāḥ |

2.3२.३

कस्य पुत्रः कथं सिद्धः कस्मिन्काले वद द्विज ॥ (२।३)

kasya putraḥ kathaṃ siddhaḥ kasminkāle vada dvija ||

3.1३.१

मार्कण्डेय उवाच । (३।१)

mārkaṇḍeya uvāca

3.2३.२

पुरा कृतयुगे राजन्मानसो ब्रह्मणः सुतः । (३।२)

purā kṛtayuge rājanmānaso brahmaṇaḥ sutaḥ |

3.3३.३

वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो मरीचिर्नाम नामतः ॥ (३।३)

vedavedāṅgatattvajño marīcirnāma nāmataḥ ||

4.1४.१

तस्यापि तपसो राशेः कालेन महतानघ । (४।१)

tasyāpi tapaso rāśeḥ kālena mahatānagha |

4.2४.२

पुत्रो ऽथ मानसो जातः साक्षाद् ब्रह्मेव चापरः ॥ (४।२)

putro 'tha mānaso jātaḥ sākṣād brahmeva cāparaḥ ||

5.1५.१

क्षमा दमो दया दानं सत्यं शौचम् अथार्जवम् । (५।१)

kṣamā damo dayā dānaṃ satyaṃ śaucam athārjavam |

5.2५.२

मरीचेश्च गुणा ह्येते सन्ति तस्य च भारत ॥ (५।२)

marīceśca guṇā hyete santi tasya ca bhārata ||

6.1६.१

एवं गुणगणाकीर्णं कश्यपं द्विजसत्तमम् । (६।१)

evaṃ guṇagaṇākīrṇaṃ kaśyapaṃ dvijasattamam |

6.2६.२

ज्ञात्वा प्रजापतिर् दक्षो भार्यार्थे स्वसुतां ददौ ॥ (६।२)

jñātvā prajāpatir dakṣo bhāryārthe svasutāṃ dadau ||

7.1७.१

अदितिर्दितिर्दनुश्चैव तथाप्येवं दशापराः । (७।१)

aditirditirdanuścaiva tathāpyevaṃ daśāparāḥ |

7.2७.२

यासां पुत्राश्च संजाताः पौत्राश्च भरतर्षभ ॥ (७।२)

yāsāṃ putrāśca saṃjātāḥ pautrāśca bharatarṣabha ||

8.1८.१

अदितिर्जनयामास पुत्रान् इन्द्रपुरोगमान् । (८।१)

aditirjanayāmāsa putrān indrapurogamān |

8.2८.२

जातास्तस्य महाबाहो कश्यपस्य प्रजापतेः ॥ (८।२)

jātāstasya mahābāho kaśyapasya prajāpateḥ ||

9.1९.१

यैस्तु लोकत्रयं व्याप्तं स्थावरं जङ्गमं महत् । (९।१)

yaistu lokatrayaṃ vyāptaṃ sthāvaraṃ jaṅgamaṃ mahat |

9.2९.२

तथान्यस्य महाभागो दनोः पुत्रो व्यजायत ॥ (९।२)

tathānyasya mahābhāgo danoḥ putro vyajāyata ||

10.1१०.१

सर्वलक्षणसम्पन्नः करञ्जो नाम नामतः । (१०।१)

sarvalakṣaṇasampannaḥ karañjo nāma nāmataḥ |

10.2१०.२

बाल एव महाभाग चचार स महत्तपः ॥ (१०।२)

bāla eva mahābhāga cacāra sa mahattapaḥ ||

11.1११.१

नर्मदातटमाश्रित्य चातिघोरम् अनुत्तमम् । (११।१)

narmadātaṭamāśritya cātighoram anuttamam |

11.2११.२

दिव्यं वर्षसहस्रं च कृच्छ्रचान्द्रायणं नृप ॥ (११।२)

divyaṃ varṣasahasraṃ ca kṛcchracāndrāyaṇaṃ nṛpa ||

12.1१२.१

शाकमूलफलाहारः स्नानहोमपरायणः । (१२।१)

śākamūlaphalāhāraḥ snānahomaparāyaṇaḥ |

12.2१२.२

ततस्तुष्टो महादेव उमया सहितः किल ॥ (१२।२)

tatastuṣṭo mahādeva umayā sahitaḥ kila ||

13.1१३.१

वरेण छन्दयामास त्रिपुरान्तकरः प्रभुः । (१३।१)

vareṇa chandayāmāsa tripurāntakaraḥ prabhuḥ |

13.2१३.२

भोः करञ्ज महासत्त्व परितुष्टो ऽस्मि ते ऽनघ ॥ (१३।२)

bhoḥ karañja mahāsattva parituṣṭo 'smi te 'nagha ||

14.1१४.१

वरं वृणीष्व ते दद्मि ह्यमरत्वमृते मम ॥ (१४।१)

varaṃ vṛṇīṣva te dadmi hyamaratvamṛte mama ||

15.1१५.१

करञ्ज उवाच । (१५।१)

karañja uvāca

15.2१५.२

यदि तुष्टो महादेव यदि देयो वरो मम । (१५।२)

yadi tuṣṭo mahādeva yadi deyo varo mama |

15.3१५.३

तर्हि पुत्राश्च पौत्राश्च सन्तु मे धर्मवत्सलाः ॥ (१५।३)

tarhi putrāśca pautrāśca santu me dharmavatsalāḥ ||

16.1१६.१

तथेत्युक्त्वा महादेव उमया सहितस् तदा । (१६।१)

tathetyuktvā mahādeva umayā sahitas tadā |

16.2१६.२

वृषारूढो गणैः सार्द्धं तत्रैवान्तरधीयत ॥ (१६।२)

vṛṣārūḍho gaṇaiḥ sārddhaṃ tatraivāntaradhīyata ||

17.1१७.१

गते चादर्शनं देवे सो ऽपि दैत्यो मुदान्वितः । (१७।१)

gate cādarśanaṃ deve so 'pi daityo mudānvitaḥ |

17.2१७.२

स्वनाम्नात्र महादेवं स्थापयित्वा ययौ गृहम् ॥ (१७।२)

svanāmnātra mahādevaṃ sthāpayitvā yayau gṛham ||

18.1१८.१

तदाप्रभृति तत्तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । (१८।१)

tadāprabhṛti tattīrthaṃ sarvatīrtheṣvanuttamam |

18.2१८.२

स्नानमात्रानरस्तत्र मुच्यते सर्वपातकैः ॥ (१८।२)

snānamātrānarastatra mucyate sarvapātakaiḥ ||

19.1१९.१

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत् पितृदेवताः । (१९।१)

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā tarpayet pitṛdevatāḥ |

19.2१९.२

सो ऽग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्य् असंशयम् ॥ (१९।२)

so 'gniṣṭomasya yajñasya phalaṃ prāpnoty asaṃśayam ||

20.1२०.१

अनाशकं तु यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । (२०।१)

anāśakaṃ tu yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa |

20.2२०.२

अनिवर्त्या गतिस्तस्य रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (२०।२)

anivartyā gatistasya rudralokaṃ sa gacchati ||

21.1२१.१

अथवाग्निजले प्राणान्यस्त्यजेद् धर्मनन्दन । (२१।१)

athavāgnijale prāṇānyastyajed dharmanandana |

21.2२१.२

अयुतद्वितयं वस्ते वर्षाणां शिवमन्दिरे ॥ (२१।२)

ayutadvitayaṃ vaste varṣāṇāṃ śivamandire ||

22.1२२.१

ततश्चैव क्षये जाते जायते विमले कुले । (२२।१)

tataścaiva kṣaye jāte jāyate vimale kule |

22.2२२.२

वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ॥ (२२।२)

vedavedāṅgatattvajñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ ||

23.1२३.१

राजा वा राजतुल्यो वा जीवेच्च शरदः शतम् । (२३।१)

rājā vā rājatulyo vā jīvecca śaradaḥ śatam |

23.2२३.२

पुत्रपौत्रसमोपेतः सर्वव्याधिविवर्जितः ॥ (२३।२)

putrapautrasamopetaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ ||

24.1२४.१

एवं ते सर्वमाख्यातं पृष्टं यद्यत्त्वयानघ । (२४।१)

evaṃ te sarvamākhyātaṃ pṛṣṭaṃ yadyattvayānagha |

24.2२४.२

तीर्थस्य तु फलं तस्य स्नानदानेषु भारत ॥ (२४।२)

tīrthasya tu phalaṃ tasya snānadāneṣu bhārata ||

25.1२५.१

एतत्पुण्यं पापहरं धन्यं दुःस्वप्ननाशनम् । (२५।१)

etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ dhanyaṃ duḥsvapnanāśanam |

25.2२५.२

पठतां शृण्वतां चैव तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् ॥ (२५।२)

paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva tīrthamāhātmyamuttamam ||

26.1२६.१

यस्तु श्रावयते श्राद्धे पठेत् पितृपरायणः । (२६।१)

yastu śrāvayate śrāddhe paṭhet pitṛparāyaṇaḥ |

26.2२६.२

अक्षयं जायते पुण्यमित्येवं शङ्करो ऽब्रवीत् ॥ (२६।२)

akṣayaṃ jāyate puṇyamityevaṃ śaṅkaro 'bravīt ||

27.1२७.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नर्मदामाहात्म्ये करञ्जेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम चत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (२७।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadāmāhātmye karañjeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma catvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 40

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit