स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 95

95 of 232 · 56 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र बदर्याश्रममुत्तमम् । (१।२)

tato gacchettu rājendra badaryāśramamuttamam |

1.3१.३

सर्वतीर्थवरं पुण्यं कथितं शंभुना पुरा ॥ (१।३)

sarvatīrthavaraṃ puṇyaṃ kathitaṃ śaṃbhunā purā ||

2.1२.१

यश्चैष भारतस्यार्थे तत्र सिद्धः किरीटभृत् । (२।१)

yaścaiṣa bhāratasyārthe tatra siddhaḥ kirīṭabhṛt |

2.2२.२

भ्राता ते फाल्गुनो नाम विद्ध्येनं नरदैवतम् ॥ (२।२)

bhrātā te phālguno nāma viddhyenaṃ naradaivatam ||

3.1३.१

नरनारायणौ द्वौ तावागतौ नर्मदातटे । (३।१)

naranārāyaṇau dvau tāvāgatau narmadātaṭe |

3.2३.२

ज्ञानं तस्यैव यो राजन्भक्तिमान्वै जनार्दने ॥ (३।२)

jñānaṃ tasyaiva yo rājanbhaktimānvai janārdane ||

4.1४.१

समं पश्यति सर्वेषु स्थावरेषु चरेषु च । (४।१)

samaṃ paśyati sarveṣu sthāvareṣu careṣu ca |

4.2४.२

ब्राह्मणं श्वपचं चैव तत्र प्रीतो जनार्दनः ॥ (४।२)

brāhmaṇaṃ śvapacaṃ caiva tatra prīto janārdanaḥ ||

5.1५.१

ऐकात्म्यं पश्य कौन्तेय मयि चात्मनि नान्तरम् । (५।१)

aikātmyaṃ paśya kaunteya mayi cātmani nāntaram |

5.2५.२

नरनारायणाभ्यां हि कृतं बदरिकाश्रमम् ॥ (५।२)

naranārāyaṇābhyāṃ hi kṛtaṃ badarikāśramam ||

6.1६.१

स्थापितः शङ्करस्तत्र लोकानुग्रहकारणात् । (६।१)

sthāpitaḥ śaṅkarastatra lokānugrahakāraṇāt |

6.2६.२

त्रिमूर्तिस्थापितं लिङ्गं स्वर्गमार्गानुमुक्तिदम् ॥ (६।२)

trimūrtisthāpitaṃ liṅgaṃ svargamārgānumuktidam ||

7.1७.१

तत्र गत्वा शुचिर्भूत्वा ह्येकरात्रोपवासकृत् । (७।१)

tatra gatvā śucirbhūtvā hyekarātropavāsakṛt |

7.2७.२

रजस्तमस् तथा त्यक्त्वा सात्त्विकं भावमाश्रयेत् ॥ (७।२)

rajastamas tathā tyaktvā sāttvikaṃ bhāvamāśrayet ||

8.1८.१

रात्रौ जागरणं कृत्वा मधुमासाष्टमीदिने । (८।१)

rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā madhumāsāṣṭamīdine |

8.2८.२

अथवा च चतुर्दश्याम् उभौ पक्षौ च कारयेत् ॥ (८।२)

athavā ca caturdaśyām ubhau pakṣau ca kārayet ||

9.1९.१

आश्विनस्य विशेषेण कथितं तव पाण्डव । (९।१)

āśvinasya viśeṣeṇa kathitaṃ tava pāṇḍava |

9.2९.२

स्नापयेत् परया भक्त्या क्षीरेण मधुना सह ॥ (९।२)

snāpayet parayā bhaktyā kṣīreṇa madhunā saha ||

10.1१०.१

दध्ना शर्करया युक्तं घृतेन समलंकृतम् । (१०।१)

dadhnā śarkarayā yuktaṃ ghṛtena samalaṃkṛtam |

10.2१०.२

पञ्चामृतम् इदं पुण्यं स्नापयेद् वृषभध्वजम् ॥ (१०।२)

pañcāmṛtam idaṃ puṇyaṃ snāpayed vṛṣabhadhvajam ||

11.1११.१

स्नाप्यमानं शिवं भक्त्या वीक्षते यो विमत्सरः । (११।१)

snāpyamānaṃ śivaṃ bhaktyā vīkṣate yo vimatsaraḥ |

11.2११.२

तस्य वासः शिवोपान्ते शक्रलोके न संशयः ॥ (११।२)

tasya vāsaḥ śivopānte śakraloke na saṃśayaḥ ||

12.1१२.१

शाठ्येनापि नमस्कारः प्रयुक्तः शूलपाणिने । (१२।१)

śāṭhyenāpi namaskāraḥ prayuktaḥ śūlapāṇine |

12.2१२.२

संसारमूलबद्धानामुद्वेष्टनकरो हि यः ॥ (१२।२)

saṃsāramūlabaddhānāmudveṣṭanakaro hi yaḥ ||

13.1१३.१

तेनाधीतं श्रुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम् । (१३।१)

tenādhītaṃ śrutaṃ tena tena sarvamanuṣṭhitam |

13.2१३.२

येनौं नमः शिवायेति मन्त्राभ्यासः स्थिरीकृतः ॥ (१३।२)

yenauṃ namaḥ śivāyeti mantrābhyāsaḥ sthirīkṛtaḥ ||

14.1१४.१

यः पुनः स्नापयेद् भक्त्या एकभक्तो जितेन्द्रियः । (१४।१)

yaḥ punaḥ snāpayed bhaktyā ekabhakto jitendriyaḥ |

14.2१४.२

तस्यापि यत्फलं पार्थ वक्ष्ये तल्लेशतस्तव ॥ (१४।२)

tasyāpi yatphalaṃ pārtha vakṣye talleśatastava ||

15.1१५.१

पीडितो वृद्धभावेन तव भक्त्या वदाम्यहम् । (१५।१)

pīḍito vṛddhabhāvena tava bhaktyā vadāmyaham |

15.2१५.२

ते यान्ति परमं स्थानं भित्त्वा भास्करमण्डलम् ॥ (१५।२)

te yānti paramaṃ sthānaṃ bhittvā bhāskaramaṇḍalam ||

16.1१६.१

संसारे सर्वसौख्यानां निलयास्ते भवन्ति च । (१६।१)

saṃsāre sarvasaukhyānāṃ nilayāste bhavanti ca |

16.2१६.२

आश्चर्यं ज्ञातिवर्गाणां धर्माणां निलयास्तु ते ॥ (१६।२)

āścaryaṃ jñātivargāṇāṃ dharmāṇāṃ nilayāstu te ||

17.1१७.१

सम्पन्नाः सर्वकामैस्ते पृथिव्यां पृथिवीपते । (१७।१)

sampannāḥ sarvakāmaiste pṛthivyāṃ pṛthivīpate |

17.2१७.२

श्राद्धं तत्रैव यः कुर्यान्नर्मदोदकमिश्रितम् ॥ (१७।२)

śrāddhaṃ tatraiva yaḥ kuryānnarmadodakamiśritam ||

18.1१८.१

योग्यैश्च ब्राह्मणैर् राजन्कुलीनैर्वेदपारगैः । (१८।१)

yogyaiśca brāhmaṇair rājankulīnairvedapāragaiḥ |

18.2१८.२

सुरूपैश्च सुशीलैश्च स्वदारनिरतैः शुभैः ॥ (१८।२)

surūpaiśca suśīlaiśca svadāranirataiḥ śubhaiḥ ||

19.1१९.१

आर्यदेशप्रसूतैश्च श्लक्ष्णैश्चैव सुरूपिभिः । (१९।१)

āryadeśaprasūtaiśca ślakṣṇaiścaiva surūpibhiḥ |

19.2१९.२

कारयेत्पिण्डदानं वै भास्करे कुतपस्थिते ॥ (१९।२)

kārayetpiṇḍadānaṃ vai bhāskare kutapasthite ||

20.1२०.१

पितॄणां परमं लोकं यदीच्छेद्धर्मनन्दन । (२०।१)

pitṝṇāṃ paramaṃ lokaṃ yadīccheddharmanandana |

20.2२०.२

वर्जयेत्तान्प्रयत्नेन काणान्दुष्टांश्च दाम्भिकान् ॥ (२०।२)

varjayettānprayatnena kāṇānduṣṭāṃśca dāmbhikān ||

21.1२१.१

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन योग्यं विप्रं समाश्रयेत् । (२१।१)

tasmātsarvaprayatnena yogyaṃ vipraṃ samāśrayet |

21.2२१.२

नरकान्मोचयेत्प्रेतान्कुम्भीपाकपुरोगमान् ॥ (२१।२)

narakānmocayetpretānkumbhīpākapurogamān ||

22.1२२.१

मोक्षो भवति सर्वेषां पितॄणां नृपनन्दन । (२२।१)

mokṣo bhavati sarveṣāṃ pitṝṇāṃ nṛpanandana |

22.2२२.२

विप्रेभ्यः काञ्चनं दद्यात्प्रीयतां मे पितामहः ॥ (२२।२)

viprebhyaḥ kāñcanaṃ dadyātprīyatāṃ me pitāmahaḥ ||

23.1२३.१

अन्नं च दापयेत्तत्र भक्त्या वस्त्रं च भारत । (२३।१)

annaṃ ca dāpayettatra bhaktyā vastraṃ ca bhārata |

23.2२३.२

गां वृषं मेदिनीं दद्याच्छत्रं शस्तं नृपोत्तम ॥ (२३।२)

gāṃ vṛṣaṃ medinīṃ dadyācchatraṃ śastaṃ nṛpottama ||

24.1२४.१

स पुमान्स्वर्गमाप्नोति इत्येवं शङ्करो ऽब्रवीत् । (२४।१)

sa pumānsvargamāpnoti ityevaṃ śaṅkaro 'bravīt |

24.2२४.२

प्राणत्यागं तु यः कुर्याच्छिखिना सलिलेन वा ॥ (२४।२)

prāṇatyāgaṃ tu yaḥ kuryācchikhinā salilena vā ||

25.1२५.१

अनाशकेन वा भूयः स गच्छेच्छिवमन्दिरम् । (२५।१)

anāśakena vā bhūyaḥ sa gacchecchivamandiram |

25.2२५.२

नरनारायणीतीरे देवद्रोण्यां च यो नृप ॥ (२५।२)

naranārāyaṇītīre devadroṇyāṃ ca yo nṛpa ||

26.1२६.१

स वसेदीश्वरस्याग्रे यावद् इन्द्राश्चतुर्दश । (२६।१)

sa vasedīśvarasyāgre yāvad indrāścaturdaśa |

26.2२६.२

पुनः स्वर्गाच्च्युतः सो ऽपि राजा भवति वीर्यवान् ॥ (२६।२)

punaḥ svargāccyutaḥ so 'pi rājā bhavati vīryavān ||

27.1२७.१

सर्वैश्वर्यगुणैर्युक्तः प्रजापालनतत्परः । (२७।१)

sarvaiśvaryaguṇairyuktaḥ prajāpālanatatparaḥ |

27.2२७.२

ततः स्मरति तत्तीर्थं पुनरेवागमिष्यति ॥ (२७।२)

tataḥ smarati tattīrthaṃ punarevāgamiṣyati ||

28.1२८.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नारायणीतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चनवतितमो ऽध्यायः ॥ (२८।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe nārāyaṇītīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma pañcanavatitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 95

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit