स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 169

169 of 232 · 79 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

ततो गच्छेत्परं तीर्थं पुण्यं पापप्रणाशनम् । (१।२)

tato gacchetparaṃ tīrthaṃ puṇyaṃ pāpapraṇāśanam |

1.3१.३

माण्डव्यो यत्र संसिद्ध ऋषिर्नारायणस्तथा ॥ (१।३)

māṇḍavyo yatra saṃsiddha ṛṣirnārāyaṇastathā ||

2.1२.१

नारायणेन शुश्रूषा शूलस्थेन कृता पुरा । (२।१)

nārāyaṇena śuśrūṣā śūlasthena kṛtā purā |

2.2२.२

तत्र स्नात्वा महाराज मुच्यते पापकञ्चुकात् ॥ (२।२)

tatra snātvā mahārāja mucyate pāpakañcukāt ||

3.1३.१

युधिष्ठिर उवाच । (३।१)

yudhiṣṭhira uvāca

3.2३.२

आश्चर्यमेतल्लोकेषु यत्त्वया कथितं मुने । (३।२)

āścaryametallokeṣu yattvayā kathitaṃ mune |

3.3३.३

न दृष्टं न श्रुतं तात शूलस्थेन तपः कृतम् ॥ (३।३)

na dṛṣṭaṃ na śrutaṃ tāta śūlasthena tapaḥ kṛtam ||

4.1४.१

एतत्सर्वं कथय मे ऋषिभिः सहितस्य वै । (४।१)

etatsarvaṃ kathaya me ṛṣibhiḥ sahitasya vai |

4.2४.२

अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं माण्डव्यस्य कुतूहलात् ॥ (४।२)

asya tīrthasya māhātmyaṃ māṇḍavyasya kutūhalāt ||

5.1५.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (५।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

5.2५.२

शृणु राजन्यथावृत्तपुरा त्रेतायुगे क्षितौ । (५।२)

śṛṇu rājanyathāvṛttapurā tretāyuge kṣitau |

5.3५.३

लोकपालोपमो राजा देवपन्नो महामतिः ॥ (५।३)

lokapālopamo rājā devapanno mahāmatiḥ ||

6.1६.१

धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च यज्वा दानरतः सदा । (६।१)

dharmajñaśca kṛtajñaśca yajvā dānarataḥ sadā |

6.2६.२

प्रजा ररक्ष यत्नेन पिता पुत्रान् इवौरसान् ॥ (६।२)

prajā rarakṣa yatnena pitā putrān ivaurasān ||

7.1७.१

दात्यायनी प्रिया भार्या तस्य राज्ञो वशानुगा । (७।१)

dātyāyanī priyā bhāryā tasya rājño vaśānugā |

7.2७.२

हारनूपुरघोषेण झङ्काररवनादिता ॥ (७।२)

hāranūpuraghoṣeṇa jhaṅkāraravanāditā ||

8.1८.१

परस्परं तयोः प्रीतिर् वर्धते ऽनुदिनं नृप । (८।१)

parasparaṃ tayoḥ prītir vardhate 'nudinaṃ nṛpa |

8.2८.२

वंशस्तम्बे स्थितो राजा संशास्ति पृथिवीमिमाम् ॥ (८।२)

vaṃśastambe sthito rājā saṃśāsti pṛthivīmimām ||

9.1९.१

हस्त्यश्वरथसम्पूर्णां धनवाहनसंयुताम् । (९।१)

hastyaśvarathasampūrṇāṃ dhanavāhanasaṃyutām |

9.2९.२

अलंकृतो गुणैः सर्वैर् अनपत्यो महीपतिः ॥ (९।२)

alaṃkṛto guṇaiḥ sarvair anapatyo mahīpatiḥ ||

10.1१०.१

दुःखेन महताविष्टः संतप्तः सन्ततिं विना । (१०।१)

duḥkhena mahatāviṣṭaḥ saṃtaptaḥ santatiṃ vinā |

10.2१०.२

स्नानहोमरतो नित्यं द्वादशाब्दानि भारत ॥ (१०।२)

snānahomarato nityaṃ dvādaśābdāni bhārata ||

11.1११.१

व्रतोपवासनियमैः पत्नीभिः सह तस्थिवान् । (११।१)

vratopavāsaniyamaiḥ patnībhiḥ saha tasthivān |

11.2११.२

आराधयद्भगवतीं चामुण्डां मुण्डमर्दिनीम् ॥ (११।२)

ārādhayadbhagavatīṃ cāmuṇḍāṃ muṇḍamardinīm ||

12.1१२.१

स्तोत्रैर् अनेकैर् भक्त्या च पूजाविधिसमाधिना । (१२।१)

stotrair anekair bhaktyā ca pūjāvidhisamādhinā |

12.2१२.२

जय वाराहि चामुण्डे जय देवि त्रिलोचने ॥ (१२।२)

jaya vārāhi cāmuṇḍe jaya devi trilocane ||

13.1१३.१

ब्राह्मि रौद्रि च कौमारि कात्यायनि नमो ऽस्तु ते । (१३।१)

brāhmi raudri ca kaumāri kātyāyani namo 'stu te |

13.2१३.२

प्रचण्डे भैरवे रौद्रि योगिन्याकाशगामिनि ॥ (१३।२)

pracaṇḍe bhairave raudri yoginyākāśagāmini ||

14.1१४.१

नास्ति किंचित्त्वया हीनं त्रैलोक्ये सचराचरे । (१४।१)

nāsti kiṃcittvayā hīnaṃ trailokye sacarācare |

14.2१४.२

राज्ञा स्तुता च संतुष्टा देवी वचनमब्रवीत् ॥ (१४।२)

rājñā stutā ca saṃtuṣṭā devī vacanamabravīt ||

15.1१५.१

वरयस्व यथाकामं यस्ते मनसि वर्तते । (१५।१)

varayasva yathākāmaṃ yaste manasi vartate |

15.2१५.२

आराधिता त्वया भक्त्या तुष्टा दास्यामि ते वरम् ॥ (१५।२)

ārādhitā tvayā bhaktyā tuṣṭā dāsyāmi te varam ||

16.1१६.१

देवपन्न उवाच । (१६।१)

devapanna uvāca

16.2१६.२

यदि तुष्टासि देवेशि वरार्हो यदि वाप्यहम् । (१६।२)

yadi tuṣṭāsi deveśi varārho yadi vāpyaham |

16.3१६.३

पुत्रसन्तानरहितं संतप्तं मां समुद्धर ॥ (१६।३)

putrasantānarahitaṃ saṃtaptaṃ māṃ samuddhara ||

17.1१७.१

सन्तानं नय मे वृद्धिं गोत्ररक्षां कुरुष्व मे । (१७।१)

santānaṃ naya me vṛddhiṃ gotrarakṣāṃ kuruṣva me |

17.2१७.२

अपुत्रिणां गृहाणीह श्मशानसदृशानि हि ॥ (१७।२)

aputriṇāṃ gṛhāṇīha śmaśānasadṛśāni hi ||

18.1१८.१

पितरस्तस्य नाश्नन्ति देवता ऋषिभिः सह । (१८।१)

pitarastasya nāśnanti devatā ṛṣibhiḥ saha |

18.2१८.२

क्रियमाणे ऽप्यहरहः श्राद्धे मत्पितरः सदा ॥ (१८।२)

kriyamāṇe 'pyaharahaḥ śrāddhe matpitaraḥ sadā ||

19.1१९.१

दर्शयन्ति सदात्मानं स्वप्ने क्षुत्पीडितं मम । (१९।१)

darśayanti sadātmānaṃ svapne kṣutpīḍitaṃ mama |

19.2१९.२

इति राज्ञो वचः श्रुत्वा देवी ध्यानमुपागता ॥ (१९।२)

iti rājño vacaḥ śrutvā devī dhyānamupāgatā ||

20.1२०.१

दिव्येन चक्षुषा दृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् । (२०।१)

divyena cakṣuṣā dṛṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram |

20.2२०.२

प्रसन्नवदना देवी राजानमिदमब्रवीत् ॥ (२०।२)

prasannavadanā devī rājānamidamabravīt ||

21.1२१.१

सन्तानं नास्ति ते राजंस्त्रैलोक्ये सचराचरे । (२१।१)

santānaṃ nāsti te rājaṃstrailokye sacarācare |

21.2२१.२

यजस्व यज्ञपुरुषमपत्यं नास्ति ते ऽन्यथा ॥ (२१।२)

yajasva yajñapuruṣamapatyaṃ nāsti te 'nyathā ||

22.1२२.१

मया दृष्टं महीपाल त्रैलोक्यं दिव्यचक्षुषा । (२२।१)

mayā dṛṣṭaṃ mahīpāla trailokyaṃ divyacakṣuṣā |

22.2२२.२

एवमुक्त्वा गता देवी राजा स्वगृहमागमत् ॥ (२२।२)

evamuktvā gatā devī rājā svagṛhamāgamat ||

23.1२३.१

इयाज यज्ञपुरुषं संजाता कन्यका ततः । (२३।१)

iyāja yajñapuruṣaṃ saṃjātā kanyakā tataḥ |

23.2२३.२

तेजस्विनी रूपवती सर्वलोकमनोहरा ॥ (२३।२)

tejasvinī rūpavatī sarvalokamanoharā ||

24.1२४.१

देवगन्धर्वलोके ऽपि तादृशी नास्ति कामिनी । (२४।१)

devagandharvaloke 'pi tādṛśī nāsti kāminī |

24.2२४.२

तस्या नाम कृतं पित्रा हर्षात् कामप्रमोदिनी ॥ (२४।२)

tasyā nāma kṛtaṃ pitrā harṣāt kāmapramodinī ||

25.1२५.१

ततः कालेन ववृधे रूपेणास्तम्भयज्जगत् । (२५।१)

tataḥ kālena vavṛdhe rūpeṇāstambhayajjagat |

25.2२५.२

हंसलीलागतिः सुभ्रूः स्तनभारावनामिता ॥ (२५।२)

haṃsalīlāgatiḥ subhrūḥ stanabhārāvanāmitā ||

26.1२६.१

रक्तमाल्याम्बरधरा कुण्डलाभरणोज्ज्वला । (२६।१)

raktamālyāmbaradharā kuṇḍalābharaṇojjvalā |

26.2२६.२

दिव्यानुलेपनवती सखीभिः सा सुरक्षिता ॥ (२६।२)

divyānulepanavatī sakhībhiḥ sā surakṣitā ||

27.1२७.१

कुचमध्यगतो हारो विद्युन्मालेव राजते । (२७।१)

kucamadhyagato hāro vidyunmāleva rājate |

27.2२७.२

भ्रमराञ्चितकेशी सा बिम्बोष्ठी चारुहासिनी ॥ (२७।२)

bhramarāñcitakeśī sā bimboṣṭhī cāruhāsinī ||

28.1२८.१

कर्णान्तप्राप्तनेत्राभ्यां पिबन्तीवाथ कामिनः । (२८।१)

karṇāntaprāptanetrābhyāṃ pibantīvātha kāminaḥ |

28.2२८.२

चन्द्रताम्बूलसौरभ्यैराकर्षन्तीव मन्मथम् ॥ (२८।२)

candratāmbūlasaurabhyairākarṣantīva manmatham ||

29.1२९.१

कम्बुग्रीवा चारुमध्या ताम्रपादाङ्गुलीनखा । (२९।१)

kambugrīvā cārumadhyā tāmrapādāṅgulīnakhā |

29.2२९.२

निम्ननाभिः सुजघना रम्भोरू सुदती शुभा ॥ (२९।२)

nimnanābhiḥ sujaghanā rambhorū sudatī śubhā ||

30.1३०.१

मातापितृसुहृद्वर्गे क्रीडानन्दविवर्धिनी । (३०।१)

mātāpitṛsuhṛdvarge krīḍānandavivardhinī |

30.2३०.२

एकस्मिन्दिवसे बाला सखीवृन्दसमन्विता ॥ (३०।२)

ekasmindivase bālā sakhīvṛndasamanvitā ||

31.1३१.१

चन्दनागरुतांबूलधूपसौमनसाञ्चिता । (३१।१)

candanāgarutāṃbūladhūpasaumanasāñcitā |

31.2३१.२

गृहीत्वा पुष्पधूपादि गता देवीप्रपूजने ॥ (३१।२)

gṛhītvā puṣpadhūpādi gatā devīprapūjane ||

32.1३२.१

तडागतट उत्सृज्य भूषणान्यङ्गवेष्टकान् । (३२।१)

taḍāgataṭa utsṛjya bhūṣaṇānyaṅgaveṣṭakān |

32.2३२.२

चक्रुः सरसिताः क्रीडां जलमध्यगतास्तदा ॥ (३२।२)

cakruḥ sarasitāḥ krīḍāṃ jalamadhyagatāstadā ||

33.1३३.१

क्रीडन्तीं तामवेक्ष्याथ ससखीं विमले जले । (३३।१)

krīḍantīṃ tāmavekṣyātha sasakhīṃ vimale jale |

33.2३३.२

राक्षसः शम्बरो नाम श्येनरूपेण चागमत् ॥ (३३।२)

rākṣasaḥ śambaro nāma śyenarūpeṇa cāgamat ||

34.1३४.१

गृहीता जलमध्यस्था तेन सा काममोदिनी । (३४।१)

gṛhītā jalamadhyasthā tena sā kāmamodinī |

34.2३४.२

खमुत्पपात दुष्टात्मा गृहीत्वाभरणान्यपि ॥ (३४।२)

khamutpapāta duṣṭātmā gṛhītvābharaṇānyapi ||

35.1३५.१

वायुमार्गं गतः सो ऽथ कामिन्या सह भारत । (३५।१)

vāyumārgaṃ gataḥ so 'tha kāminyā saha bhārata |

35.2३५.२

अपतन्कुण्डलादीनि यत्र तोये महामुनिः ॥ (३५।२)

apatankuṇḍalādīni yatra toye mahāmuniḥ ||

36.1३६.१

माण्डव्यो नर्मदातीरे काष्ठवत्संजितेन्द्रियः । (३६।१)

māṇḍavyo narmadātīre kāṣṭhavatsaṃjitendriyaḥ |

36.2३६.२

लीनो माहेश्वरे स्थाने नारायणपदे परे ॥ (३६।२)

līno māheśvare sthāne nārāyaṇapade pare ||

37.1३७.१

तस्य चानुचरो भ्राता भ्रातुः शुश्रूषणे रतः । (३७।१)

tasya cānucaro bhrātā bhrātuḥ śuśrūṣaṇe rataḥ |

37.2३७.२

तपोजपकृशीभूतो दध्यौ देवं जनार्दनम् ॥ (३७।२)

tapojapakṛśībhūto dadhyau devaṃ janārdanam ||

38.1३८.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे काममोदिनीहरणवर्णनं नामैकोनसप्तत्यधिशततमो ऽध्यायः ॥ (३८।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe kāmamodinīharaṇavarṇanaṃ nāmaikonasaptatyadhiśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 169

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit