स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 169
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो गच्छेत्परं तीर्थं पुण्यं पापप्रणाशनम् । (१।२)
tato gacchetparaṃ tīrthaṃ puṇyaṃ pāpapraṇāśanam |
तत्र स्नात्वा महाराज मुच्यते पापकञ्चुकात् ॥ (२।२)
tatra snātvā mahārāja mucyate pāpakañcukāt ||
न दृष्टं न श्रुतं तात शूलस्थेन तपः कृतम् ॥ (३।३)
na dṛṣṭaṃ na śrutaṃ tāta śūlasthena tapaḥ kṛtam ||
अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं माण्डव्यस्य कुतूहलात् ॥ (४।२)
asya tīrthasya māhātmyaṃ māṇḍavyasya kutūhalāt ||
प्रजा ररक्ष यत्नेन पिता पुत्रान् इवौरसान् ॥ (६।२)
prajā rarakṣa yatnena pitā putrān ivaurasān ||
दात्यायनी प्रिया भार्या तस्य राज्ञो वशानुगा । (७।१)
dātyāyanī priyā bhāryā tasya rājño vaśānugā |
परस्परं तयोः प्रीतिर् वर्धते ऽनुदिनं नृप । (८।१)
parasparaṃ tayoḥ prītir vardhate 'nudinaṃ nṛpa |
वंशस्तम्बे स्थितो राजा संशास्ति पृथिवीमिमाम् ॥ (८।२)
vaṃśastambe sthito rājā saṃśāsti pṛthivīmimām ||
दुःखेन महताविष्टः संतप्तः सन्ततिं विना । (१०।१)
duḥkhena mahatāviṣṭaḥ saṃtaptaḥ santatiṃ vinā |
व्रतोपवासनियमैः पत्नीभिः सह तस्थिवान् । (११।१)
vratopavāsaniyamaiḥ patnībhiḥ saha tasthivān |
आराधयद्भगवतीं चामुण्डां मुण्डमर्दिनीम् ॥ (११।२)
ārādhayadbhagavatīṃ cāmuṇḍāṃ muṇḍamardinīm ||
स्तोत्रैर् अनेकैर् भक्त्या च पूजाविधिसमाधिना । (१२।१)
stotrair anekair bhaktyā ca pūjāvidhisamādhinā |
ब्राह्मि रौद्रि च कौमारि कात्यायनि नमो ऽस्तु ते । (१३।१)
brāhmi raudri ca kaumāri kātyāyani namo 'stu te |
प्रचण्डे भैरवे रौद्रि योगिन्याकाशगामिनि ॥ (१३।२)
pracaṇḍe bhairave raudri yoginyākāśagāmini ||
नास्ति किंचित्त्वया हीनं त्रैलोक्ये सचराचरे । (१४।१)
nāsti kiṃcittvayā hīnaṃ trailokye sacarācare |
राज्ञा स्तुता च संतुष्टा देवी वचनमब्रवीत् ॥ (१४।२)
rājñā stutā ca saṃtuṣṭā devī vacanamabravīt ||
आराधिता त्वया भक्त्या तुष्टा दास्यामि ते वरम् ॥ (१५।२)
ārādhitā tvayā bhaktyā tuṣṭā dāsyāmi te varam ||
यदि तुष्टासि देवेशि वरार्हो यदि वाप्यहम् । (१६।२)
yadi tuṣṭāsi deveśi varārho yadi vāpyaham |
पुत्रसन्तानरहितं संतप्तं मां समुद्धर ॥ (१६।३)
putrasantānarahitaṃ saṃtaptaṃ māṃ samuddhara ||
सन्तानं नय मे वृद्धिं गोत्ररक्षां कुरुष्व मे । (१७।१)
santānaṃ naya me vṛddhiṃ gotrarakṣāṃ kuruṣva me |
क्रियमाणे ऽप्यहरहः श्राद्धे मत्पितरः सदा ॥ (१८।२)
kriyamāṇe 'pyaharahaḥ śrāddhe matpitaraḥ sadā ||
दर्शयन्ति सदात्मानं स्वप्ने क्षुत्पीडितं मम । (१९।१)
darśayanti sadātmānaṃ svapne kṣutpīḍitaṃ mama |
इति राज्ञो वचः श्रुत्वा देवी ध्यानमुपागता ॥ (१९।२)
iti rājño vacaḥ śrutvā devī dhyānamupāgatā ||
दिव्येन चक्षुषा दृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् । (२०।१)
divyena cakṣuṣā dṛṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
सन्तानं नास्ति ते राजंस्त्रैलोक्ये सचराचरे । (२१।१)
santānaṃ nāsti te rājaṃstrailokye sacarācare |
यजस्व यज्ञपुरुषमपत्यं नास्ति ते ऽन्यथा ॥ (२१।२)
yajasva yajñapuruṣamapatyaṃ nāsti te 'nyathā ||
मया दृष्टं महीपाल त्रैलोक्यं दिव्यचक्षुषा । (२२।१)
mayā dṛṣṭaṃ mahīpāla trailokyaṃ divyacakṣuṣā |
तस्या नाम कृतं पित्रा हर्षात् कामप्रमोदिनी ॥ (२४।२)
tasyā nāma kṛtaṃ pitrā harṣāt kāmapramodinī ||
भ्रमराञ्चितकेशी सा बिम्बोष्ठी चारुहासिनी ॥ (२७।२)
bhramarāñcitakeśī sā bimboṣṭhī cāruhāsinī ||
कर्णान्तप्राप्तनेत्राभ्यां पिबन्तीवाथ कामिनः । (२८।१)
karṇāntaprāptanetrābhyāṃ pibantīvātha kāminaḥ |
चन्द्रताम्बूलसौरभ्यैराकर्षन्तीव मन्मथम् ॥ (२८।२)
candratāmbūlasaurabhyairākarṣantīva manmatham ||
कम्बुग्रीवा चारुमध्या ताम्रपादाङ्गुलीनखा । (२९।१)
kambugrīvā cārumadhyā tāmrapādāṅgulīnakhā |
चक्रुः सरसिताः क्रीडां जलमध्यगतास्तदा ॥ (३२।२)
cakruḥ sarasitāḥ krīḍāṃ jalamadhyagatāstadā ||
क्रीडन्तीं तामवेक्ष्याथ ससखीं विमले जले । (३३।१)
krīḍantīṃ tāmavekṣyātha sasakhīṃ vimale jale |
वायुमार्गं गतः सो ऽथ कामिन्या सह भारत । (३५।१)
vāyumārgaṃ gataḥ so 'tha kāminyā saha bhārata |
माण्डव्यो नर्मदातीरे काष्ठवत्संजितेन्द्रियः । (३६।१)
māṇḍavyo narmadātīre kāṣṭhavatsaṃjitendriyaḥ |
तस्य चानुचरो भ्राता भ्रातुः शुश्रूषणे रतः । (३७।१)
tasya cānucaro bhrātā bhrātuḥ śuśrūṣaṇe rataḥ |
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे काममोदिनीहरणवर्णनं नामैकोनसप्तत्यधिशततमो ऽध्यायः ॥ (३८।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe kāmamodinīharaṇavarṇanaṃ nāmaikonasaptatyadhiśatatamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.