स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 99
Select a line for its word-by-word analysis.
एतत्सर्वं समास्थाय नृत्यं शम्भुश्चकार वै ॥ (३।२)
etatsarvaṃ samāsthāya nṛtyaṃ śambhuścakāra vai ||
मन्दाकिनी ततः क्रुद्धा व्यालस्योपरि भारत । (५।१)
mandākinī tataḥ kruddhā vyālasyopari bhārata |
प्राप्नुह्यजगरत् त्वं हि भुजङ्ग क्षुद्रजन्तुक ॥ (५।२)
prāpnuhyajagarat tvaṃ hi bhujaṅga kṣudrajantuka ||
अनुग्राह्यो ऽस्मि ते पापो दुर्नयो ऽहं हरादृते । (६।२)
anugrāhyo 'smi te pāpo durnayo 'haṃ harādṛte |
त्रैलोक्यपावनी पुण्या सरित्त्वं शुभलक्षणा ॥ (६।३)
trailokyapāvanī puṇyā sarittvaṃ śubhalakṣaṇā ||
स्वर्गद्वारे स्थिता त्वं हि दयां कुरु मयीश्वरि ॥ (७।२)
svargadvāre sthitā tvaṃ hi dayāṃ kuru mayīśvari ||
कुरुष्व विपुलं विन्ध्यं तपस्त्वं शङ्करं प्रति । (८।२)
kuruṣva vipulaṃ vindhyaṃ tapastvaṃ śaṅkaraṃ prati |
ततः प्राप्स्यसि स्वं स्थानं पन्नगत्वं ममाज्ञया ॥ (८।३)
tataḥ prāpsyasi svaṃ sthānaṃ pannagatvaṃ mamājñayā ||
ततो ऽसौ त्वरितो विन्ध्यं नागो गत्वा नगं शुभम् । (९।२)
tato 'sau tvarito vindhyaṃ nāgo gatvā nagaṃ śubham |
नित्यं दध्यौ महादेवं त्र्यक्षं डमरुकोद्यतम् । (१०।१)
nityaṃ dadhyau mahādevaṃ tryakṣaṃ ḍamarukodyatam |
आगतस्तत्समीपं तु श्लक्ष्णां वाणीमुदाहरत् ॥ (१०।३)
āgatastatsamīpaṃ tu ślakṣṇāṃ vāṇīmudāharat ||
यदि तुष्टो ऽसि मे देव वरं दास्यसि शङ्कर । (१२।२)
yadi tuṣṭo 'si me deva varaṃ dāsyasi śaṅkara |
तीर्थं किंचित्समाख्याहि सर्वपापप्रणाशनम् ॥ (१२।४)
tīrthaṃ kiṃcitsamākhyāhi sarvapāpapraṇāśanam ||
पन्नग त्वं महाबाहो रेवां गच्छ शुभंकरीम् । (१३।२)
pannaga tvaṃ mahābāho revāṃ gaccha śubhaṃkarīm |
याम्ये तस्यास्तटे पुण्ये स्नानं कुरु यथाविधि ॥ (१३।३)
yāmye tasyāstaṭe puṇye snānaṃ kuru yathāvidhi ||
इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो वासुकिस्त्वरयान्वितः । (१४।१)
ityuktvāntardadhe devo vāsukistvarayānvitaḥ |
मार्गेण तस्य संजातं जाह्नव्याः स्रोत उत्तमम् । (१५।१)
mārgeṇa tasya saṃjātaṃ jāhnavyāḥ srota uttamam |
स्थापितः शङ्करस्तत्र नर्मदायां युधिष्ठिर । (१६।१)
sthāpitaḥ śaṅkarastatra narmadāyāṃ yudhiṣṭhira |
ततो नागेश्वरं लिङ्गं प्रसिद्धं पापनाशनम् ॥ (१६।२)
tato nāgeśvaraṃ liṅgaṃ prasiddhaṃ pāpanāśanam ||
अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां स्नापयेन्मधुना शिवम् । (१७।१)
aṣṭamyāṃ vā caturdaśyāṃ snāpayenmadhunā śivam |
विमुक्तकल्मषः सद्यो जायते नात्र संशयः ॥ (१७।२)
vimuktakalmaṣaḥ sadyo jāyate nātra saṃśayaḥ ||
अपुत्रा ये नराः पार्थ स्नानं कुर्वन्ति सङ्गमे । (१८।१)
aputrā ye narāḥ pārtha snānaṃ kurvanti saṅgame |
ते लभन्ते सुताञ्छ्रेष्ठान् कार्त्तवीर्योपमाञ्छुभान् ॥ (१८।२)
te labhante sutāñchreṣṭhān kārttavīryopamāñchubhān ||
श्राद्धं तत्रैव यः कुर्याद् उपवासपरायणः । (१९।१)
śrāddhaṃ tatraiva yaḥ kuryād upavāsaparāyaṇaḥ |
सर्पाणां च भयं वंशे ज्ञातिवर्गे न जायते । (२०।१)
sarpāṇāṃ ca bhayaṃ vaṃśe jñātivarge na jāyate |
निर्दोषं नन्दते तस्य कुलं नागप्रसादतः ॥ (२०।२)
nirdoṣaṃ nandate tasya kulaṃ nāgaprasādataḥ ||
एतत्ते सर्वमाख्यातं तव स्नेहान्नृपोत्तम ॥ (२१।१)
etatte sarvamākhyātaṃ tava snehānnṛpottama ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नागेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनशततमो ऽध्यायः ॥ (२२।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe nāgeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikonaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.