श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

ततो मातृसहस्रैश्च रौद्रैश्च परिवारिता । (१।२)

कालरात्रिर् जगत्सर्वं हरते दीप्तलोचना ॥ (१।३)

ततस्ता मातरो घोरा ब्रह्मविष्णुशिवात्मिकाः । (२।१)

वाय्विन्द्रानलकौबेरा यमतोयेशशक्तयः ॥ (२।२)

स्कन्दक्रोडनृसिंहानां विचरन्त्यो भयानकाः । (३।१)

चक्रशूलगदाखड्गवज्रशक्त्यृष्टिपट्टिशैः ॥ (३।२)

खट्वाङ्गैरुल्मुकैर्दीप्तैर्व्यचरन्मातरः क्षये । (४।१)

उमासंनोदिता सर्वाः प्रधावन्त्यो दिशो दश ॥ (४।२)

तासां चरणविक्षेपैर् हुङ्कारोद्गारनिस्वनैः । (५।१)

त्रैलोक्यमेतत्सकलं विप्रदग्धं समन्ततः ॥ (५।२)

हाहारवाक्रन्दितनिस्वनैश्च प्रभिन्नरथ्यागृहगोपुरैश्च । (६।१)

बभूव घोरा धरणी समन्तात् कपालकोशाकुलकर्बुराङ्गी ॥ (६।२)

यदेतच्छतसाहस्रं जम्बूद्वीपं निगद्यते । (७।१)

सर्वमेव तद् उच्छन्नं समाधृष्य नृपोत्तम ॥ (७।२)

जम्बुं शाकं कुशं क्रौञ्चं गोमेदं शाल्मलिस्तथा । (८।१)

पुष्करद्वीपसहिता ये च पर्वतवासिनः ॥ (८।२)

ते ग्रस्ता मृत्युना सर्वे भूतैर्मातृगणैस्तथा । (९।१)

महासुरकपालैश्च मांसमेदोवसोत्कटैः ॥ (९।२)

रुधिरोद्गारशोणाङ्गी महामाया सुभीषणा । (१०।१)

पिबन्ती रुधिरं तत्र महामांसवसाप्रिया ॥ (१०।२)

कपालहस्ता विकटा भक्षयन्ती सुरासुरान् । (११।१)

नृत्यन्ती च हसन्ती च विपरीता महारवा ॥ (११।२)

त्रैलोक्यसंत्रासकरी विद्युत्संस्फोटहासिनी । (१२।१)

सप्तद्वीपसमुद्रान्तां भक्षयित्वा च मेदिनीम् ॥ (१२।२)

ततः स्वस्थानमगमद्यत्र देवो महेश्वरः । (१३।१)

नर्मदातीरम् आश्रित्यावसन्मातृगणैः सह ॥ (१३।२)

अमराणां कटे तुङ्गे नृत्यन्ती हसितानना । (१४।१)

अमरा देवताः प्रोक्ताः शरीरं कटमुच्यते ॥ (१४।२)

तैः कटैरावृतो यस्मात् पर्वतो ऽयं नृपोत्तम । (१५।१)

छिन्नभिन्नास्थिनिकरैर् वसामेदोऽस्रविप्लुतैः ॥ (१५।२)

अमरंकट इत्येवं तेन प्रोक्तो मनीषिभिः । (१६।१)

महापवित्रो लोकेषु शम्भुना स विनिर्मितः ॥ (१६।२)

नित्यं संनिहितस्तत्र शङ्करो ह्युमया सह । (१७।१)

ततो ऽहं नियतस्तत्र तस्य पादाग्रसंस्थितः ॥ (१७।२)

प्रह्वः प्रणतभावेन स्तौमि तं नीललोहितम् । (१८।१)

ततस् तालकसम्पातैर् गणैर् मातृगणैः सह ॥ (१८।२)

संप्रनृत्यति संहृष्टो मृत्युना सह शङ्करः । (१९।१)

खट्वाङ्गैरुल्मुकैश्चैव पट्टिशैः परिघैस् तथा ॥ (१९।२)

मांसमेदोवसाहस्ता हृष्टा नृत्यन्ति संघशः । (२०।१)

वामना जटिला मुण्डा लम्बग्रीवोष्ठमूर्द्धजाः ॥ (२०।२)

महाशिश्नोदरभुजा नृत्यन्ति च हसन्ति च । (२१।१)

विकृतैराननैर् घोरैर् अर्भुजोल्बणमुखादिभिः ॥ (२१।२)

अमरं कण्टकं चक्रुः प्राप्ते कालविपर्यये । (२२।१)

तेषां मध्ये महाघोरं जगत्सन्त्रासकारणम् ॥ (२२।२)

मृत्युं पश्यामि नृत्यन्तं तडित्पिङ्गलमूर्द्धजम् । (२३।१)

तस्य पार्श्वे स्थितां देवीं विमलाम्बरभूषिताम् ॥ (२३।२)

कुण्डलोद्घुष्टगण्डां तां नागयज्ञोपवीतिनीम् । (२४।१)

विचित्रैरुपहारैश्च पूजयन्तीं महेश्वरम् ॥ (२४।२)

अपश्यं नर्मदां तत्र मातरं विश्ववन्दिताम् । (२५।१)

नानातरङ्गां सावर्तां सुवेलार्णवसंनिभाम् ॥ (२५।२)

महासरःसरित्पातैर् अदृश्यां दृश्यरूपिणीम् । (२६।१)

वन्द्यमानां सुरैः सिद्धैर्मुनिसङ्घैश्च भारत ॥ (२६।२)

एतस्मिन्नन्तरे घोरां सप्तसप्तकसंज्ञिताम् । (२७।१)

महावीच्यौघफेनाढ्यां कुर्वन्तीं सजलं जगत् ॥ (२७।२)

दृष्टवान्नर्मदां देवीं मृगकृष्णाम्बरां पुनः । (२८।१)

सधूमाशनिनिर्ह्रादैर् वहन्तीं सप्तधा तदा ॥ (२८।२)

इति संहारमतुलं दृष्टवान्राजसत्तम । (२९।१)

नष्टचन्द्रार्ककिरणम् अभूद् एतच्चराचरम् ॥ (२९।२)

महोत्पातसमुद्भूतं नष्टनक्षत्रमण्डलम् । (३०।१)

अलातचक्रवत् तूर्णम् अशेषं भ्रामयंस्ततः ॥ (३०।२)

विमानकोटिसंकीर्णः स किंनरमहोरगः । (३१।१)

महावातः सनिर्घातो येनाकम्पच्चराचरम् ॥ (३१।२)

रुद्रवक्त्रात्समुद्भूतः संवर्तो नाम विश्रुतः । (३२।१)

वायुः संशोषयामास विततन् सप्तसागरान् ॥ (३२।२)

उद्धूलिताङ्गः कपिलाक्षमूर्द्धजो जटाकलापैर् अवबद्धमूर्द्धजः । (३३।१)

महारवो दीप्तविशालशूलधृक्स पातु युष्मांश्च दिने दिने हरः ॥ (३३।२)

शूली धनुष्मान्कवची किरीटी श्मशानभस्मोक्षितसर्वगात्रः । (३४।१)

कपालमालाकुलकण्ठनालो महाहिसूत्रैरवबद्धमौलिः ॥ (३४।२)

स गोनसौघैः परिवेष्टिताङ्गो विषाग्निचन्द्रामरसिन्धुमौलिः । (३५।१)

पिनाकखण्टूवाङ्गकरालपाणिः स कृत्तिवासा डमरुप्रणादः ॥ (३५।२)

स सप्तलोकान्तरनिःसृतात्मा महभुजावेष्टितसर्वगात्रः । (३६।१)

नेत्रेण सूर्योदयसन्निभेन प्रवालकाङ्कूरनिभोदरेण ॥ (३६।२)

सन्ध्याभ्ररक्तोत्पलपद्मरागसिन्दूरविद्युत्प्रकरारुणेन । (३७।१)

ततेन लिङ्गेन च लोचनेन चिक्रीडमानः स युगान्तकाले ॥ (३७।२)

हिरण्मयेनैव समुत्सृजन् स दण्डेन यद्वद् भगवान् समेरुः । (३८।१)

पादाग्रविक्षेपविशीर्णशैलः कुर्वञ्जगत् सो ऽपि जगाम तत्र ॥ (३८।२)

संहर्तुकामस्त्रिदिवं त्वशेषं प्रमुञ्चमानो विकृताट्टहासम् । (३९।१)

जहार सर्वं त्रिदिवं महात्मा संक्षोभयन्वै जगदीश एकः ॥ (३९।२)

तं देवमीशानमजं वरेण्यं दृष्ट्वा जगत्संहरणं महेशम् । (४०।१)

सा कालरात्रिः सह मातृभिश्च गणाश्च सर्वे शिवमर्चयन्ति ॥ (४०।२)

नन्दी च भृङ्गी च गणादयश्च तं सर्वभूतं प्रणमन्ति देवम् । (४१।१)

जागद्वरं सर्वजनस्य कारणं हरं स्मरारातिम् अहर्निशं ते ॥ (४१।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नर्मदामाहात्म्ये सृष्टिसंहरणसंरम्भवर्णनं नाम पञ्चदशो ऽध्यायः ॥ (४२।१)