स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 12
Select a line for its word-by-word analysis.
एतच्छ्रुत्वा वचो राजन्संहृष्टा ऋषयो ऽभवन् । (१।२)
etacchrutvā vaco rājansaṃhṛṣṭā ṛṣayo 'bhavan |
नर्मदां स्तोतुमारब्धाः कृताञ्जलिपुटा द्विजाः ॥ (१।३)
narmadāṃ stotumārabdhāḥ kṛtāñjalipuṭā dvijāḥ ||
नमो ऽस्तु ते पुण्यजलाश्रये शुभे विशुद्धसत्त्वं सुरसिद्धसेविते । (३।१)
namo 'stu te puṇyajalāśraye śubhe viśuddhasattvaṃ surasiddhasevite |
नमो ऽस्तु ते तीर्थगणैर्निषेविते नमो ऽस्तु रुद्राङ्गसमुद्भवे वरे ॥ (३।२)
namo 'stu te tīrthagaṇairniṣevite namo 'stu rudrāṅgasamudbhave vare ||
नमो ऽस्तु ते देवि समुद्रगामिनि नमो ऽस्तु ते देवि वरप्रदे शिवे । (४।१)
namo 'stu te devi samudragāmini namo 'stu te devi varaprade śive |
नमो ऽस्तु लोकद्वयसौख्यदायिनि ह्यनेकभूतौघसमाश्रिते ऽनघे ॥ (४।२)
namo 'stu lokadvayasaukhyadāyini hyanekabhūtaughasamāśrite 'naghe ||
सरिद्वरे पापहरे विचित्रिते गन्धर्वयक्षोरगसेविताङ्गे । (५।१)
saridvare pāpahare vicitrite gandharvayakṣoragasevitāṅge |
सनातनि प्राणिगणानुकम्पिनि मोक्षप्रदे देवि विधेहि शं नः ॥ (५।२)
sanātani prāṇigaṇānukampini mokṣaprade devi vidhehi śaṃ naḥ ||
महागजैर् घमहिषैर् वराहैः संसेविते देवि महोर्मिमाले । (६।१)
mahāgajair ghamahiṣair varāhaiḥ saṃsevite devi mahormimāle |
नताः स्म सर्वे वरदे सुखप्रदे विमोचयास्मान्पशुपाशबन्धात् ॥ (६।२)
natāḥ sma sarve varade sukhaprade vimocayāsmānpaśupāśabandhāt ||
पापैरनेकैरशुभैर्विबद्धा भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्याः । (७।१)
pāpairanekairaśubhairvibaddhā bhramanti tāvannarakeṣu martyāḥ |
महानिलोद्भूततरङ्गभूतं यावत्तवाम्भो हि न संस्पृशन्ति ॥ (७।२)
mahānilodbhūtataraṅgabhūtaṃ yāvattavāmbho hi na saṃspṛśanti ||
अनेकदुःखौघभयार्दितानां पापैरनेकैरभिवेष्टितानाम् । (८।१)
anekaduḥkhaughabhayārditānāṃ pāpairanekairabhiveṣṭitānām |
गतिस्त्वम् अम्भोजसमानवक्रे द्वन्द्वैरनेकैरपि संवृतानाम् ॥ (८।२)
gatistvam ambhojasamānavakre dvandvairanekairapi saṃvṛtānām ||
नद्यश्च पूता विमला भवन्ति त्वां देवि सम्प्राप्य न संशयो ऽत्र । (९।१)
nadyaśca pūtā vimalā bhavanti tvāṃ devi samprāpya na saṃśayo 'tra |
दुःखातुराणाम् अभयं ददासि शिष्टैरनेकैरभिपूजितासि ॥ (९।२)
duḥkhāturāṇām abhayaṃ dadāsi śiṣṭairanekairabhipūjitāsi ||
स्पृष्टं करैश्चन्द्रमसो रवेश्च तदैव दद्यात्परमं पदं तु । (१०।१)
spṛṣṭaṃ karaiścandramaso raveśca tadaiva dadyātparamaṃ padaṃ tu |
यत्रोपलाः पुण्यजलाप्लुतास्ते शिवत्वम् आयान्ति किमत्र चित्रम् ॥ (१०।२)
yatropalāḥ puṇyajalāplutāste śivatvam āyānti kimatra citram ||
भ्रमन्ति तावन्नरकेषु मर्त्या दुःखातुराः पापपरीतदेहाः । (११।१)
bhramanti tāvannarakeṣu martyā duḥkhāturāḥ pāpaparītadehāḥ |
महानिलोद्भूततरङ्गभङ्गं यावत्तवाम्भो न हि संश्रयन्ति ॥ (११।२)
mahānilodbhūtataraṅgabhaṅgaṃ yāvattavāmbho na hi saṃśrayanti ||
म्लेच्छाः पुलिन्दास्त्वथ यातुधानाः पिबन्ति ये ऽम्भस्तव देवि पुण्यम् । (१२।१)
mlecchāḥ pulindāstvatha yātudhānāḥ pibanti ye 'mbhastava devi puṇyam |
मुक्ता भवन्तीह भयात्तु घोरान्निःसंशयं तेऽपि किमत्र चित्रम् ॥ (१२।२)
muktā bhavantīha bhayāttu ghorānniḥsaṃśayaṃ te'pi kimatra citram ||
सरांसि नद्यः क्षयमभ्युपेता घोरे युगे ऽस्मिन् हि कलौ प्रदूषिते । (१३।१)
sarāṃsi nadyaḥ kṣayamabhyupetā ghore yuge 'smin hi kalau pradūṣite |
त्वं भ्राजसे देवि जलौघपूर्णा दिवीव नक्षत्रपथे च गङ्गा ॥ (१३।२)
tvaṃ bhrājase devi jalaughapūrṇā divīva nakṣatrapathe ca gaṅgā ||
तव प्रसादाद् वरदे वरिष्ठे कालं यथेमं परिपालयित्वा । (१४।१)
tava prasādād varade variṣṭhe kālaṃ yathemaṃ paripālayitvā |
यामो ऽथ रुद्रं तव सुप्रसादाद् वयं तथा त्वं कुरु वै प्रसादम् ॥ (१४।२)
yāmo 'tha rudraṃ tava suprasādād vayaṃ tathā tvaṃ kuru vai prasādam ||
गतिस्त्वमम्बेव पितेव पुत्रांस्त्वं पाहि नो यावदिमं युगान्तम् । (१५।१)
gatistvamambeva piteva putrāṃstvaṃ pāhi no yāvadimaṃ yugāntam |
कालं त्वनावृष्टिहतं सुघोरं यावत्तरामस्तव सुप्रसादात् ॥ (१५।२)
kālaṃ tvanāvṛṣṭihataṃ sughoraṃ yāvattarāmastava suprasādāt ||
पठन्ति ये स्तोत्रमिदं द्विजेन्द्राः शृण्वन्ति ये चापि नराः प्रशान्ताः । (१६।१)
paṭhanti ye stotramidaṃ dvijendrāḥ śṛṇvanti ye cāpi narāḥ praśāntāḥ |
ते यान्ति रुद्रं वृषसंयुतेन यानेन दिव्याम्बरभूषिताश्च ॥ (१६।२)
te yānti rudraṃ vṛṣasaṃyutena yānena divyāmbarabhūṣitāśca ||
ये स्तोत्रमेतत् सततं पठन्ति स्नात्वा तु तोये खलु नर्मदायाः । (१७।१)
ye stotrametat satataṃ paṭhanti snātvā tu toye khalu narmadāyāḥ |
अन्ते हि तेषां सरिदुत्तमेयं गतिं विशुद्धाम् अचिराद् ददाति ॥ (१७।२)
ante hi teṣāṃ sariduttameyaṃ gatiṃ viśuddhām acirād dadāti ||
प्रातः समुत्थाय तथा शयानो यः कीर्तयेतानुदिनं स्तवं च । (१८।१)
prātaḥ samutthāya tathā śayāno yaḥ kīrtayetānudinaṃ stavaṃ ca |
स मुक्तपापः सुविशुद्धदेहः समाश्रयं याति महेश्वरस्य ॥ (१८।२)
sa muktapāpaḥ suviśuddhadehaḥ samāśrayaṃ yāti maheśvarasya ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे श्रीनर्मदामाहात्म्ये नर्मदास्तोत्रकथनं नाम द्वादशो ऽध्यायः ॥ (१९।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śrīnarmadāmāhātmye narmadāstotrakathanaṃ nāma dvādaśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.