मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

ततो गच्छेन्महीपाल चन्द्रहासमतः परम् । (१।२)

यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमराजः सुरोत्तमः ॥ (१।३)

युधिष्ठिर उवाच । (२।१)

कथं सिद्धिं परां प्राप्तः सोमनाथो जगत्पतिः । (२।२)

तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ ॥ (२।३)

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (३।१)

पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । (३।२)

असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि ॥ (३।३)

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । (४।१)

या निष्ठा जायते नृणां तां शृणुष्व नराधिप ॥ (४।२)

ऋतावृतौ हि नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । (५।१)

सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च इत्येवं श्रुतिभाषितम् ॥ (५।२)

तत्कालोचितधर्मेण वेष्टितो रौरवे पतेत् । (६।१)

तस्यास्तद्रुधिरं पापः पिबते कालमीप्सितम् ॥ (६।२)

ततो ऽवतीर्णः कालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । (७।१)

तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा ॥ (७।२)

नारीणां तु सदा कामो ऽभ्यधिकाः परिवर्तते । (८।१)

विशेषेण ऋतौ काले पीड्यते कामसायकैः ॥ (८।२)

परिभूता हिता भर्त्रा ध्यायन्ते ऽन्यं पतिं स्त्रियः । (९।१)

ततः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम् ॥ (९।२)

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वजास्ते पितामहाः । (१०।१)

पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते ॥ (१०।२)

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोग्यभवच्छशी । (११।१)

त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः ॥ (११।२)

ततस्तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । (१२।१)

भ्रमन्वै नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशनीम् ॥ (१२।२)

उपवासं च दानानि व्रतानि नियमांस् तथा । (१३।१)

चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः ॥ (१३।२)

स्नापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । (१४।१)

जगाम प्रभया पूर्णः स च लोकमनुत्तमम् ॥ (१४।२)

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । (१५।१)

तावद्वर्षसहस्राणि रुद्रलोके स पूज्यते ॥ (१५।२)

तेन देवान्विधानोक्तान्स्थापयन्ति नरा भुवि । (१६।१)

अक्षयं चाव्ययं यस्मात्कालं भुञ्जन्ति मानवाः ॥ (१६।२)

सोमतीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । (१७।१)

स भ्राजते नरो लोके सोमवत् प्रियदर्शनः ॥ (१७।२)

चन्द्रहासे तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । (१८।१)

स्नानं समाचरेद् भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥ (१८।२)

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहासे शुभाशुभम् । (१९।१)

कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम् ॥ (१९।२)

ते धन्यास्ते महात्मानस् तेषां जन्म सुजीवितम् । (२०।१)

चन्द्रहासे तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः ॥ (२०।२)

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम् । (२१।१)

स्नानमात्रेण राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति ॥ (२१।२)

बहवस्तं न जानन्ति महामोहसमन्विताः । (२२।१)

देहस्थमिव सर्वेषां परमानन्दरूपिणम् ॥ (२२।२)

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । (२३।१)

तत्समग्रम् अवाप्नोति चन्द्रहासे न संशयः ॥ (२३।२)

संक्रान्तौ च व्यतीपाते अयने विषुवे तथा । (२४।१)

चन्द्रहासे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (२४।२)

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । (२५।१)

चन्द्रहासं न जानन्ति ये रेवायां व्यवस्थितम् ॥ (२५।२)

चन्द्रहासे तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते द्विजः । (२६।१)

अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकान्न संशयः ॥ (२६।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे सोमतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकविंशत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (२७।१)