स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 225
Select a line for its word-by-word analysis.
ततः क्रोशान्तरे गच्छेद् अलिकातीर्थमुत्तमम् । (१।२)
tataḥ krośāntare gacched alikātīrthamuttamam |
वव्रे ते स्वीकृता तेन दशवर्षाणि तं श्रिता ॥ (२।२)
vavre te svīkṛtā tena daśavarṣāṇi taṃ śritā ||
पतिं जघान तं सुप्तं कस्मिंश्चित् कारणान्तरे । (३।१)
patiṃ jaghāna taṃ suptaṃ kasmiṃścit kāraṇāntare |
पित्रा मात्रा च संत्यक्ता बहुभिर्भर्त्सिता नृप । (४।१)
pitrā mātrā ca saṃtyaktā bahubhirbhartsitā nṛpa |
गर्भघ्नी त्वं पतिघ्नी त्वमिति दर्शय मा मुखम् ॥ (४।२)
garbhaghnī tvaṃ patighnī tvamiti darśaya mā mukham ||
ब्रह्मघ्नी याहि पापिष्ठे परित्यक्ता गृहाद्व्रज ॥ (५।१)
brahmaghnī yāhi pāpiṣṭhe parityaktā gṛhādvraja ||
इति दुःखान्विता मूढा ताभ्यां निर्भर्त्सिता सती । (६।२)
iti duḥkhānvitā mūḍhā tābhyāṃ nirbhartsitā satī |
तनुं त्यक्तुं मनश्चक्रे प्राप्य तीर्थान्तरं क्वचित् ॥ (६।३)
tanuṃ tyaktuṃ manaścakre prāpya tīrthāntaraṃ kvacit ||
संपृच्छ्यमाना तीर्थानि ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिर । (७।१)
saṃpṛcchyamānā tīrthāni brāhmaṇebhyo yudhiṣṭhira |
चान्द्रायणैर्ब्रह्मकूर्चैः कर्शयामास वै तनुम् । (९।१)
cāndrāyaṇairbrahmakūrcaiḥ karśayāmāsa vai tanum |
तस्या विशुद्धिम् इच्छन्त्याः शिवध्यानार्चनादिभिः । (१०।१)
tasyā viśuddhim icchantyāḥ śivadhyānārcanādibhiḥ |
ततः कतिपयाहोभिस् तस्या ज्ञात्वा हठं परम् । (१०।२)
tataḥ katipayāhobhis tasyā jñātvā haṭhaṃ param |
परितुष्टः शिवः प्राह पार्वत्या परिचोदितः ॥ (१०।३)
parituṣṭaḥ śivaḥ prāha pārvatyā paricoditaḥ ||
पुत्रि मा साहसं कार्षीः शुद्धदेहासि साम्प्रतम् । (११।२)
putri mā sāhasaṃ kārṣīḥ śuddhadehāsi sāmpratam |
तुष्टो ऽहं तपसा ते ऽद्य वरं वरय वाञ्छितम् ॥ (११।३)
tuṣṭo 'haṃ tapasā te 'dya varaṃ varaya vāñchitam ||
यदि तुष्टो ऽसि देवेश वरार्हा यद्यहं मता । (१२।२)
yadi tuṣṭo 'si deveśa varārhā yadyahaṃ matā |
नानापापाग्नितप्ताया देहि शुद्धिं परां मम ॥ (१२।३)
nānāpāpāgnitaptāyā dehi śuddhiṃ parāṃ mama ||
त्वं मे नाथो ह्यनाथायास्त्वमेव जगतां गुरुः । (१३।१)
tvaṃ me nātho hyanāthāyāstvameva jagatāṃ guruḥ |
त्वं भद्रे शुद्धदेहासि मा किंचिद् अनुशोचिथाः । (१४।२)
tvaṃ bhadre śuddhadehāsi mā kiṃcid anuśocithāḥ |
स्वनाम्ना स्थापयित्वेह मां ततः स्वर्गमेष्यसि ॥ (१४।३)
svanāmnā sthāpayitveha māṃ tataḥ svargameṣyasi ||
अलिकापि ततो भक्त्या स्नात्वा संस्थाप्य शङ्करम् ॥ (१५।२)
alikāpi tato bhaktyā snātvā saṃsthāpya śaṅkaram ||
दत्त्वा दानं च विप्रेभ्यो लोकमाप महोत्कटम् । (१६।१)
dattvā dānaṃ ca viprebhyo lokamāpa mahotkaṭam |
तैश्च संमानिता प्रीत्या बन्धुभिः सालिका ततः । (१७।१)
taiśca saṃmānitā prītyā bandhubhiḥ sālikā tataḥ |
ततः प्रभृति तत्पार्थ विख्यातम् अलिकेश्वरम् ॥ (१८।२)
tataḥ prabhṛti tatpārtha vikhyātam alikeśvaram ||
तत्र तीर्थे तु या नारी पुरुषो वा युधिष्ठिर । (१९।१)
tatra tīrthe tu yā nārī puruṣo vā yudhiṣṭhira |
स्नात्वा सम्पूजयेद्भक्त्या महादेवमुमायुतम् ॥ (१९।२)
snātvā sampūjayedbhaktyā mahādevamumāyutam ||
स पापैर्विविधैर्मुक्तो लोकमाप्नोति शांकरम् । (२०।१)
sa pāpairvividhairmukto lokamāpnoti śāṃkaram |
मानसं वाचिकं पापं कायिकं यत्पुरा कृतम् ॥ (२०।२)
mānasaṃ vācikaṃ pāpaṃ kāyikaṃ yatpurā kṛtam ||
सर्वं तद्विलयं याति भोजयित्वा द्विजान्सदा । (२१।१)
sarvaṃ tadvilayaṃ yāti bhojayitvā dvijānsadā |
दीपं दत्त्वा च देवाग्रे न रोगैः परिभूयते ॥ (२१।२)
dīpaṃ dattvā ca devāgre na rogaiḥ paribhūyate ||
दत्त्वा देवाय राजेन्द्र शाक्रं लोकमवाप्नुयात् ॥ (२२।२)
dattvā devāya rājendra śākraṃ lokamavāpnuyāt ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे रेवासागरसङ्गमे ऽलिकेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ (२३।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe revāsāgarasaṅgame 'likeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma pañcaviṃśatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.