श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

ततो गच्छेन्महीपाल सोमतीर्थमनुत्तमम् । (१।२)

चन्द्रहासेति विख्यातं सर्वदैवतपूजितम् ॥ (१।३)

यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमो राजा सुरोत्तमः ॥ (२।१)

युधिष्ठिर उवाच । (३।१)

कथं सिद्धिमनुप्राप्तः सोमो राजा जगत्पतिः । (३।२)

तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ ॥ (३।३)

मार्कण्डेय उवाच । (४।१)

पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । (४।२)

असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि ॥ (४।३)

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । (५।१)

या निष्ठा जायते तेषां तां शृणुष्व नरोत्तम ॥ (५।२)

ऋतुकाले तु नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । (६।१)

सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च हीत्येवं श्रुतिनोदना ॥ (६।२)

तत्कालोचितधर्मेण ये न सेवन्ति तां नराः । (७।१)

तेषां ब्रह्मघ्नजं पापं जायते नात्र संशयः ॥ (७।२)

तेन पापेन घोरेण वेष्टतो रौरवे पतेत् । (८।१)

तस्य तद्रुधिरं पापाः पिबन्ते कालमीप्सितम् ॥ (८।२)

ततो ऽवतीर्णकालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । (९।१)

तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा ॥ (९।२)

नारीणां तु सदा कामो ह्यधिकः परिवर्तते । (१०।१)

विशेषेण ऋतोः काले भिद्यते कामसायकैः ॥ (१०।२)

परिभूता हि सा भर्त्रा ध्यायते ऽन्यं पतिं ततः । (११।१)

तस्याः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम् ॥ (११।२)

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वं जाता महीपते । (१२।१)

पतन्ति जातमात्रेण कुलटस् तेन चोच्यते ॥ (१२।२)

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोगी शशी ह्यभूत् । (१३।१)

त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकम् उपागतः ॥ (१३।२)

तत्र तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । (१४।१)

भ्रमित्वा नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशिनीम् ॥ (१४।२)

उपवासस्तु दानानि व्रतानि नियमाश्च ये । (१५।१)

चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः ॥ (१५।२)

स्थापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । (१६।१)

जगाम प्रभया पूर्णः सोमलोकमनुत्तमम् ॥ (१६।२)

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । (१७।१)

तावद् युगसहस्राणि तस्य लोकं समश्नुते ॥ (१७।२)

तेन देवान् विधानोक्तान् स्थापयन्ति नरा भुवि । (१८।१)

अक्षयं चाव्ययं यस्मात्फलं भवति नान्यथा ॥ (१८।२)

सोमतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद् देवमीश्वरम् । (१९।१)

जायते स नरो भूत्वा सोमवित्प्रियदर्शनः ॥ (१९।२)

चन्द्रप्रभासे यो गत्वा स्नानं विधिवद् आचरेत् । (२०।१)

व्याधिना नाभिभूतः स्यात् क्षयरोगेण वा युतः ॥ (२०।२)

चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा द्वादश्यां तु नरेश्वर । (२१।१)

चतुर्दश्याम् उपोष्यैव क्षीरस्य जुहुयाच्चरुम् ॥ (२१।२)

मन्त्रैः पञ्चभिर् ईशानं पुरुषस्त्र्यम्बकं यजेत् । (२२।१)

हविःशेषं स्वयं प्राश्य चन्द्रहास्येशमीक्षयेत् ॥ (२२।२)

अनेन विधिना राजंस्तुष्टो देवो महेश्वरः । (२३।१)

विधिना तीर्थयोगेन क्षयरोगाद् विमुच्यते ॥ (२३।२)

सप्तभिः सोमवारैर् यः स्नानं तत्र समाचरेत् । (२४।१)

स वै कर्णकृताद्रोगान्मुच्यते पूजयञ्छिवम् ॥ (२४।२)

अक्षिरोगस् तथा राजंश्चन्द्रहास्ये विनश्यति । (२५।१)

चन्द्रहास्ये तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । (२५।२)

स्नानं समाचरेद् भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः ॥ (२५।३)

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहास्ये शुभशुभम् । (२६।१)

कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम् ॥ (२६।२)

ते धन्यास्ते महात्मानस् तेषां जन्म सुजीवितम् । (२७।१)

चन्द्रहास्ये तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः ॥ (२७।२)

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । (२८।१)

स्नानमात्रात् तु राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति ॥ (२८।२)

बहवस्तन्न जानन्ति महामोहसमन्विताः । (२९।१)

देहस्थ इव सर्वेषां परमात्मेव संस्थितम् ॥ (२९।२)

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । (३०।१)

तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहास्ये न संशयः ॥ (३०।२)

संक्रान्तौ च व्यतीपाते विषुवे चायने तथा । (३१।१)

चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (३१।२)

ते मूढास्ते दुराचारास् तेषां जन्म निरर्थकम् । (३२।१)

चन्द्रहास्यं न जानन्ति नर्मदायां व्यवस्थितम् ॥ (३२।२)

चन्द्रहास्ये तु यः कश्चित् संन्यासं कुरुते नृप । (३३।१)

अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकात्कदाचन ॥ (३३।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे चन्द्रहास्यतीर्थमहात्म्यवर्णनं नाम नवत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (३४।१)