स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 34
Select a line for its word-by-word analysis.
विस्मयाद्धृष्टरोमाहं जातो ऽस्मि मुनिसत्तम ॥ (२।३)
vismayāddhṛṣṭaromāhaṃ jāto 'smi munisattama ||
कस्य गोत्रे समुत्पन्नः कस्य देवो ऽभवद् वशी ॥ (४।२)
kasya gotre samutpannaḥ kasya devo 'bhavad vaśī ||
कुलिकान्वयसम्भूतो ब्राह्मणो भक्तिमाञ्छुचिः । (५।२)
kulikānvayasambhūto brāhmaṇo bhaktimāñchuciḥ |
ईक्ष्यामीति रविं तत्र तीर्थे यात्राकृतोद्यमः ॥ (५।३)
īkṣyāmīti raviṃ tatra tīrthe yātrākṛtodyamaḥ ||
प्रस्थितो देवदेवेन स्वप्नान्ते वारितः किल ॥ (६।२)
prasthito devadevena svapnānte vāritaḥ kila ||
सर्वं व्याप्य स्थितं पश्य स्थावरं जङ्गमं च माम् ॥ (७।२)
sarvaṃ vyāpya sthitaṃ paśya sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca mām ||
तपाम्यहं ततो वर्षं निगृह्णाम्य् उत्सृजामि च । (८।१)
tapāmyahaṃ tato varṣaṃ nigṛhṇāmy utsṛjāmi ca |
न भृतं चैव मृत्युं च यः पश्यति स पश्यति ॥ (८।२)
na bhṛtaṃ caiva mṛtyuṃ ca yaḥ paśyati sa paśyati ||
वरं वरय भद्रं त्वम् आत्मनो यस्तवेप्सितम् ॥ (९।१)
varaṃ varaya bhadraṃ tvam ātmano yastavepsitam ||
ये भक्त्या परया देव योजनानां शते स्थिताः । (११।१)
ye bhaktyā parayā deva yojanānāṃ śate sthitāḥ |
स्मरिष्यन्ति जितात्मानस् तेषां त्वं वरदो भव ॥ (११।२)
smariṣyanti jitātmānas teṣāṃ tvaṃ varado bhava ||
कुब्जान्धबधिरा मूका ये केचिद्विकलेन्द्रियाः । (१२।१)
kubjāndhabadhirā mūkā ye kecidvikalendriyāḥ |
तव पादौ नमस्यन्ति तेषां त्वं वरदो भव ॥ (१२।२)
tava pādau namasyanti teṣāṃ tvaṃ varado bhava ||
शीर्णघ्राणा गतधियो ह्यस्थिचर्मावशेषिताः । (१३।१)
śīrṇaghrāṇā gatadhiyo hyasthicarmāvaśeṣitāḥ |
तेषां त्वं करुणां देव अचिरेण कुरुष्व ह ॥ (१३।२)
teṣāṃ tvaṃ karuṇāṃ deva acireṇa kuruṣva ha ||
ये ऽपि त्वां नर्मदातोये स्नात्वा तत्र दिने दिने । (१४।१)
ye 'pi tvāṃ narmadātoye snātvā tatra dine dine |
अर्चयन्ति जगन्नाथ तेषां त्वं वरदो भव ॥ (१४।२)
arcayanti jagannātha teṣāṃ tvaṃ varado bhava ||
प्रभाते ये स्तविष्यन्ति स्तवैर्वैदिकलौकिकैः । (१५।१)
prabhāte ye staviṣyanti stavairvaidikalaukikaiḥ |
अभिप्रेतं वरं देव तेषां त्वं दद भोच्युत ॥ (१५।२)
abhipretaṃ varaṃ deva teṣāṃ tvaṃ dada bhocyuta ||
एवमस्त्विति तं चोक्त्वा मुनिं करुणया पुनः । (१७।१)
evamastviti taṃ coktvā muniṃ karuṇayā punaḥ |
शतभागेन राजेन्द्र स्थित्वा चादर्शनं गतः ॥ (१७।२)
śatabhāgena rājendra sthitvā cādarśanaṃ gataḥ ||
तत्र तीर्थे नरो भक्त्या गत्वा स्नानं समाचरेत् । (१८।१)
tatra tīrthe naro bhaktyā gatvā snānaṃ samācaret |
तर्पयेत् पितृदेवांश्च सो ऽग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ (१८।२)
tarpayet pitṛdevāṃśca so 'gniṣṭomaphalaṃ labhet ||
अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तस्मिंस् तीर्थे नराधिप । (१९।१)
agnipraveśaṃ yaḥ kuryāttasmiṃs tīrthe narādhipa |
द्योतयन्वै दिशः सर्वा अग्निलोकं स गच्छति ॥ (१९।२)
dyotayanvai diśaḥ sarvā agnilokaṃ sa gacchati ||
स गतो वारुणं लोकमित्येवं शङ्करो ऽब्रवीत् ॥ (२०।२)
sa gato vāruṇaṃ lokamityevaṃ śaṅkaro 'bravīt ||
तत्र तीर्थे तु यः कश्चित् संन्यासेन तनुं त्यजेत् । (२१।१)
tatra tīrthe tu yaḥ kaścit saṃnyāsena tanuṃ tyajet |
उषित्वायाति मर्त्ये वै वेदवेदाङ्गविद् भवेत् ॥ (२२।२)
uṣitvāyāti martye vai vedavedāṅgavid bhavet ||
प्रातरुत्थाय यस्तत्र स्मरते भास्करं तदा । (२४।१)
prātarutthāya yastatra smarate bhāskaraṃ tadā |
आजन्मजनितात् पापान् मुच्यते नात्र संशयः ॥ (२४।२)
ājanmajanitāt pāpān mucyate nātra saṃśayaḥ ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे रवितीर्थवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः ॥ (२५।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe ravitīrthavarṇanaṃ nāma catustriṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.