स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 151

151 of 232 · 59 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

उत्तरे नर्मदाकूले तीर्थं परमशोभनम् । (१।२)

uttare narmadākūle tīrthaṃ paramaśobhanam |

1.3१.३

जयवाराहमाहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ (१।३)

jayavārāhamāhātmyaṃ sarvapāpapraṇāśanam ||

2.1२.१

उद्धृता जगती येन सर्वदेवनमस्कृता । (२।१)

uddhṛtā jagatī yena sarvadevanamaskṛtā |

2.2२.२

लोकानुग्रहबुद्ध्या च संस्थितो नर्मदातटे ॥ (२।२)

lokānugrahabuddhyā ca saṃsthito narmadātaṭe ||

3.1३.१

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वीक्षते मधुसूदनम् । (३।१)

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā vīkṣate madhusūdanam |

3.2३.२

मुच्यते सर्वपापेभ्यो दशजन्मानुकीर्तनात् ॥ (३।२)

mucyate sarvapāpebhyo daśajanmānukīrtanāt ||

4.1४.१

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नरसिंहो ऽथ वामनः । (४।१)

matsyaḥ kūrmo varāhaśca narasiṃho 'tha vāmanaḥ |

4.2४.२

रामो रामश्च कृष्णश्च बुद्धः कल्किश्च ते दश ॥ (४।२)

rāmo rāmaśca kṛṣṇaśca buddhaḥ kalkiśca te daśa ||

5.1५.१

युधिष्ठिर उवाच । (५।१)

yudhiṣṭhira uvāca

5.2५.२

मत्स्येन किं कृतं तात कूर्मेण मुनिसत्तम । (५।२)

matsyena kiṃ kṛtaṃ tāta kūrmeṇa munisattama |

5.3५.३

वराहेण च किं कर्म नरसिंहेन किं कृतम् ॥ (५।३)

varāheṇa ca kiṃ karma narasiṃhena kiṃ kṛtam ||

6.1६.१

वामनेन च रामेण राघवेण च किं कृतम् । (६।१)

vāmanena ca rāmeṇa rāghaveṇa ca kiṃ kṛtam |

6.2६.२

बुद्धरूपेण किं वापि कल्किना किं कृतं वद ॥ (६।२)

buddharūpeṇa kiṃ vāpi kalkinā kiṃ kṛtaṃ vada ||

7.1७.१

एवमुक्तस्तु विप्रेन्द्रो धर्मपुत्रेण धीमता । (७।१)

evamuktastu viprendro dharmaputreṇa dhīmatā |

7.2७.२

उवाच मधुरां वाणीं तदा धर्मसुतं प्रति ॥ (७।२)

uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tadā dharmasutaṃ prati ||

8.1८.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (८।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

8.2८.२

मीनो भूत्वा पुरा कल्पे प्रीत्यर्थं ब्रह्मणो विभुः । (८।२)

mīno bhūtvā purā kalpe prītyarthaṃ brahmaṇo vibhuḥ |

8.3८.३

समर्पयत्समुद्धृत्य वन्दान्मग्नान्महार्णवे ॥ (८।३)

samarpayatsamuddhṛtya vandānmagnānmahārṇave ||

9.1९.१

अमृतोत्पादने राजन्कूर्मो भूत्वा जगद्गुरुः । (९।१)

amṛtotpādane rājankūrmo bhūtvā jagadguruḥ |

9.2९.२

मन्दरं धारयामास तथा देवीं वसुंधराम् ॥ (९।२)

mandaraṃ dhārayāmāsa tathā devīṃ vasuṃdharām ||

10.1१०.१

उज्जहार धरां मग्नां पातालतलवासिनीम् । (१०।१)

ujjahāra dharāṃ magnāṃ pātālatalavāsinīm |

10.2१०.२

वाराहं रूपमास्थाय देवदेवो जनार्दनः ॥ (१०।२)

vārāhaṃ rūpamāsthāya devadevo janārdanaḥ ||

11.1११.१

नरस्यार्द्धतनुं कृत्वा सिंहस्यार्द्धतनुं तथा । (११।१)

narasyārddhatanuṃ kṛtvā siṃhasyārddhatanuṃ tathā |

11.2११.२

हिरण्यकशिपोर्वक्षो विददार नखाङ्कुशैः ॥ (११।२)

hiraṇyakaśiporvakṣo vidadāra nakhāṅkuśaiḥ ||

12.1१२.१

जटी वामनरूपेण स्तूयमानो द्विजोत्तमैः । (१२।१)

jaṭī vāmanarūpeṇa stūyamāno dvijottamaiḥ |

12.2१२.२

तद्दिव्यं रूपमास्थाय क्रमित्वा मेदिनीं क्रमैः ॥ (१२।२)

taddivyaṃ rūpamāsthāya kramitvā medinīṃ kramaiḥ ||

13.1१३.१

कृतवांश्च बलिं पश्चात् पातालतलवासिनम् । (१३।१)

kṛtavāṃśca baliṃ paścāt pātālatalavāsinam |

13.2१३.२

स्थापयित्वा सुरान् सर्वान् गतो विष्णुः स्वकं पुरम् ॥ (१३।२)

sthāpayitvā surān sarvān gato viṣṇuḥ svakaṃ puram ||

14.1१४.१

जमदग्निसुतो रामो भूत्वा शस्त्रभृतां वरः । (१४।१)

jamadagnisuto rāmo bhūtvā śastrabhṛtāṃ varaḥ |

14.2१४.२

क्षत्रियान् पृथिवीपालान् अवधीद्धैहयादिकान् ॥ (१४।२)

kṣatriyān pṛthivīpālān avadhīddhaihayādikān ||

15.1१५.१

कश्यपाय महीं दत्त्वा सपर्वतवनाकराम् । (१५।१)

kaśyapāya mahīṃ dattvā saparvatavanākarām |

15.2१५.२

तपस्तपति देवेशो महेन्द्रे ऽद्यापि भारत ॥ (१५।२)

tapastapati deveśo mahendre 'dyāpi bhārata ||

16.1१६.१

ततो दाशरथी रामो रावणं देवकण्टकम् । (१६।१)

tato dāśarathī rāmo rāvaṇaṃ devakaṇṭakam |

16.2१६.२

सगणं समरे हत्वा राज्यं दत्त्वा विभीषणे ॥ (१६।२)

sagaṇaṃ samare hatvā rājyaṃ dattvā vibhīṣaṇe ||

17.1१७.१

पालयित्वा नयाद्भूमिं मखैः संतर्प्य देवताः । (१७।१)

pālayitvā nayādbhūmiṃ makhaiḥ saṃtarpya devatāḥ |

17.2१७.२

स्वर्गं गतो महातेजा रामो राजीवलोचनः ॥ (१७।२)

svargaṃ gato mahātejā rāmo rājīvalocanaḥ ||

18.1१८.१

वसुदेवगृहे भूयः संकर्षणसहायवान् । (१८।१)

vasudevagṛhe bhūyaḥ saṃkarṣaṇasahāyavān |

18.2१८.२

अवतीर्णो जगन्नाथो वासुदेवो युधिष्ठिर ॥ (१८।२)

avatīrṇo jagannātho vāsudevo yudhiṣṭhira ||

19.1१९.१

सो ऽवधीत्तव सामर्थ्याद्वधार्थं दुष्टभूभृताम् । (१९।१)

so 'vadhīttava sāmarthyādvadhārthaṃ duṣṭabhūbhṛtām |

19.2१९.२

चाणूरकंसकेशीनां जरासंधस्य भारत ॥ (१९।२)

cāṇūrakaṃsakeśīnāṃ jarāsaṃdhasya bhārata ||

20.1२०.१

तेन त्वं सुसहायेन हत्वा शत्रून्नरेश्वर । (२०।१)

tena tvaṃ susahāyena hatvā śatrūnnareśvara |

20.2२०.२

भोक्ष्यसे पृथिवीं सर्वां भ्रातृभिः सह संभृताम् ॥ (२०।२)

bhokṣyase pṛthivīṃ sarvāṃ bhrātṛbhiḥ saha saṃbhṛtām ||

21.1२१.१

तथा बुद्धत्वमपरं नवमं प्राप्स्यते ऽच्युतः । (२१।१)

tathā buddhatvamaparaṃ navamaṃ prāpsyate 'cyutaḥ |

21.2२१.२

शान्तिमान्देवदेवेशो मधुहन्ता मधुप्रियः ॥ (२१।२)

śāntimāndevadeveśo madhuhantā madhupriyaḥ ||

22.1२२.१

तेन बुद्धस्वरूपेण देवेन परमेष्ठिना । (२२।१)

tena buddhasvarūpeṇa devena parameṣṭhinā |

22.2२२.२

भविष्यति जगत्सर्वं मोहितं सचराचरम् ॥ (२२।२)

bhaviṣyati jagatsarvaṃ mohitaṃ sacarācaram ||

23.1२३.१

न श्रोष्यन्ति पितुः पुत्रास्तदाप्रभृति भारत । (२३।१)

na śroṣyanti pituḥ putrāstadāprabhṛti bhārata |

23.2२३.२

न गुरोर्बान्धवाः शिष्या भविष्यत्यधरोत्तरम् ॥ (२३।२)

na gurorbāndhavāḥ śiṣyā bhaviṣyatyadharottaram ||

24.1२४.१

जितो धर्मो ह्यधर्मेण चासत्येन ऋतं जितम् । (२४।१)

jito dharmo hyadharmeṇa cāsatyena ṛtaṃ jitam |

24.2२४.२

जिताश्चौरैश्च राजानः स्त्रीभिश्च पुरुषा जिताः ॥ (२४।२)

jitāścauraiśca rājānaḥ strībhiśca puruṣā jitāḥ ||

25.1२५.१

सीदन्ति चाग्निहोत्राणि गुरौ पूजा प्रणश्यति । (२५।१)

sīdanti cāgnihotrāṇi gurau pūjā praṇaśyati |

25.2२५.२

सीदन्ति मानवा धर्माः कलौ प्राप्ते युधिष्ठिर ॥ (२५।२)

sīdanti mānavā dharmāḥ kalau prāpte yudhiṣṭhira ||

26.1२६.१

द्वादशे दशमे वर्षे नारी गर्भवती भवेत् । (२६।१)

dvādaśe daśame varṣe nārī garbhavatī bhavet |

26.2२६.२

कन्यास्तत्र प्रसूयन्ते ब्राह्मणो हरिपिङ्गलः ॥ (२६।२)

kanyāstatra prasūyante brāhmaṇo haripiṅgalaḥ ||

27.1२७.१

भविष्यति ततः कल्किर्दशमे जन्मनि प्रभुः ॥ (२७।१)

bhaviṣyati tataḥ kalkirdaśame janmani prabhuḥ ||

28.1२८.१

एतत् ते कथितं राजन्देवस्य परमेष्ठिनः । (२८।१)

etat te kathitaṃ rājandevasya parameṣṭhinaḥ |

28.2२८.२

कारणं दश जन्मनां सर्वपापक्षयंकरम् ॥ (२८।२)

kāraṇaṃ daśa janmanāṃ sarvapāpakṣayaṃkaram ||

29.1२९.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे श्वेतवाराहतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ (२९।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śvetavārāhatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 151

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit