मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

तस्यैवानन्तरं चान्यद्रवितीर्थमनुत्तमम् । (१।२)

यस्य संदर्शनादेव मुच्यन्ते पातकैर्नराः ॥ (१।३)

रवितीर्थे तु यः स्नात्वा नरः पश्यति भास्करम् । (२।१)

तस्य यत्फलमुद्दिष्टं स्वयं देवेन तच्छृणु ॥ (२।२)

नान्धो न मूको बधिरः कुले भवति कश्चन । (३।१)

कुरूपः कुनखी वापि तस्य जन्मानि षोडश ॥ (३।२)

दद्रुचित्रककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिका । (४।१)

नश्यन्ति देवभक्तस्य षण्मासान्नात्र संशयः ॥ (४।२)

चरितं तस्य देवस्य पुराणे यच्छ्रुतं मया । (५।१)

न तत्कथयितुं शक्यं संक्षेपेण नृपोत्तम ॥ (५।२)

तत्र तीर्थे तु यद्दानं रविमुद्दिश्य दीयते । (६।१)

विधिना पात्रविप्राय तस्यान्तो नास्ति कर्हिचित् ॥ (६।२)

अयने विषुवे चैव चन्द्रसूर्यग्रहे तथा । (७।१)

रवितीर्थे प्रदत्तानां दानानां फलमुत्तमम् ॥ (७।२)

संक्रान्तौ यानि दानानि हव्यकव्यानि भारत । (८।१)

अपामिव समुद्रस्य तेषामन्तो न लभ्यते ॥ (८।२)

येन येन यदा दत्तं येन येन यदा हुतम् । (९।१)

तस्य तस्य तदा काले सविता प्रतिदायकः ॥ (९।२)

सप्त जन्मानि तान्येव ददात्यर्कः पुनः पुनः । (१०।१)

शतमिन्दुक्षये दानं सहस्रं तु दिनक्षये ॥ (१०।२)

संक्रान्तौ शतसाहस्रं व्यतीपाते त्वनन्तकम् ॥ (११।१)

युधिष्ठिर उवाच । (१२।१)

रवितीर्थं कथं तात पुण्यात्पुण्यतरं स्मृतम् । (१२।२)

विस्तरेण ममाख्याहि श्रवणौ मम लम्पटौ ॥ (१२।३)

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१३।१)

शृणुष्वावहितो भूत्वा ह्यादित्येश्वरमुत्तमम् । (१३।२)

उत्तरे नर्मदाकूले सर्वव्याधिविनाशनम् ॥ (१३।३)

पुरा कृतयुगस्यादौ जाबालिर्ब्राह्मणो ऽभवत् । (१४।१)

वसिष्ठान्वयसम्भूतो वेदशास्त्रार्थपारगः ॥ (१४।२)

पतिव्रता साधुशीला तस्य भार्या मनस्विनी । (१५।१)

ऋतुकाले तु सा गत्वा भर्तारम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१५।२)

वर्तते ऋतुकालो मे भर्तारं त्वामुपस्थिता । (१६।१)

भज मां प्रीतिसंयुक्तः पुत्रकामां तु कामिनीम् ॥ (१६।२)

एवमुक्तो द्विजः प्राह प्रिये ऽद्याहं व्रतान्वितः । (१७।१)

गच्छेदानीं वरारोहे दास्य ऋत्वन्तरे पुनः ॥ (१७।२)

पुनर्द्वितीये सम्प्राप्ते ऋतुकाले ऽप्युपस्थिता । (१८।१)

पुनः सा छन्दिता तेन व्रतस्थो ऽद्येति भारत ॥ (१८।२)

इत्थं वा बहुशस्तेन छन्दिता च पुनः पुनः । (१९।१)

निराशा चाभवत्तत्र भर्तारं प्रति भामिनी ॥ (१९।२)

दुःखेन महताविष्टा विधायानशनं मृता । (२०।१)

तेन भ्रूणहतेनैव पापेन सहसा द्विजः ॥ (२०।२)

शीर्णघ्राणाङ्घ्रिरभवत्तपः सर्वं ननाश च । (२१।१)

दृष्ट्वात्मानं स कुष्ठेन व्याप्तं ब्राह्मणसत्तमः ॥ (२१।२)

विषादं परमं गत्वा नर्मदातटमाश्रितः । (२२।१)

अपृच्छद्भास्करं तीर्थं द्विजेभ्यो द्विजसत्तमः ॥ (२२।२)

आरोग्यं भास्करादिच्छेदिति संचिन्त्य चेतसि । (२३।१)

कुतस्तद्भास्करं तीर्थं भो द्विजाः कथ्यतां मम ॥ (२३।२)

तपस् तप्याम्यहं गत्वा तस्मिंस्तीर्थे सुभावितः ॥ (२४।१)

द्विजा ऊचुः । (२५।१)

रेवाया उत्तरे कूले आदित्येश्वरनामतः । (२५।२)

विद्यते भास्करं तीर्थं सर्वव्याधिविनाशनम् ॥ (२५।३)

तत्र याह्यविचारेण गन्तुं चेच्छक्यते त्वया । (२६।१)

एवमुक्तो द्विजैर्विप्रो गन्तुं तत्र प्रचक्रमे ॥ (२६।२)

व्याधिना परिभूतस्तु घोरेण प्राणहारिणा । (२७।१)

यदा गन्तुं न शक्नोति तदा तेन विचिन्तितम् ॥ (२७।२)

सामर्थ्यं ब्राह्मणानां हि विद्यते भुवनत्रये । (२८।१)

लिङ्गपातः कृतो विप्रैर्देवदेवस्य शूलिनः ॥ (२८।२)

समुद्रः शोषितो विप्रैर्विन्ध्यश्चापि निवारितः । (२९।१)

अहमप्यत्र संस्थस्तु ह्यानयिष्यामि भास्करम् ॥ (२९।२)

तपोबलेन महता ह्यादित्येश्वरसंज्ञितम् । (३०।१)

इति निश्चित्य मनसा ह्युग्रे तपसि संस्थितः ॥ (३०।२)

वायुभक्षो निराहारो ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यगः । (३१।१)

शिशिरे तोयमध्यस्थो वर्षास्वप्रावृताकृतिः ॥ (३१।२)

साग्रे वर्षशते पूर्णे रविस्तुष्टो ऽब्रवीद् इदम् ॥ (३२।१)

सूर्य उवाच । (३३।१)

वरं वरय भद्रं ते किं ते मनसि वाञ्छितम् । (३३।२)

अदेयमपि दास्यामि ब्रूहि मां त्वं चिरं कृथाः ॥ (३३।३)

किमसाध्यं हि ते विप्र इदानीं तपसि स्थितः ॥ (३४।१)

जाबालिरुवाच । (३५।१)

यदि तुष्टो ऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । (३५।२)

मम प्रतिज्ञा देवेश ह्यादित्येश्वरदर्शने ॥ (३५।३)

कृता तां पारितुं देव न शक्तो व्याधिना वृतः । (३६।१)

शुक्लतीर्थे ऽत्र तिष्ठ त्वम् आदित्येश्वरमूर्तिधृक् ॥ (३६।२)

एवमुक्ते तु देवेशो बहुरूपो दिवाकरः । (३७।१)

उत्तरे नर्मदाकूले क्षणादेव व्यदृश्यत ॥ (३७।२)

तदाप्रभृति भूपाल तद्धि तीर्थं प्रचक्षते । (३८।१)

सर्वपापहरं प्रोक्तं सर्वदुःखविनाशनम् ॥ (३८।२)

यस्तु संवत्सरं पूर्णं नित्यम् आदित्यवासरे । (३९।१)

स्नात्वा प्रदक्षिणाः सप्त दत्त्वा पश्यति भास्करम् ॥ (३९।२)

यत्फलं लभते तेन तच्छृणुष्व मयोदितम् । (४०।१)

प्रसुप्तं मण्डलानीह दद्रुकुष्ठविचर्चिकाः ॥ (४०।२)

नश्यन्ति सत्वरं राजंस्तूलराशिरिवानले । (४१।१)

धनपुत्रकलत्राणां पूरयेद्वत्सरत्रयात् ॥ (४१।२)

यस्तु श्राद्धप्रदस्तत्र पितॄनुद्दिश्य संक्रमे । (४२।१)

तृप्यन्ति पितरस्तस्य पितृदेवो हि भास्करः ॥ (४२।२)

इति ते कथितं सर्वमादित्येश्वरमुत्तमम् । (४३।१)

सर्वपापहरं दिव्यं सर्वरोगविनाशनम् ॥ (४३।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे आदित्येश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ (४४।१)