स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 136

136 of 232 · 51 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

ततो गच्छेन्महीपाल चाहल्येश्वरमुत्तमम् । (१।२)

tato gacchenmahīpāla cāhalyeśvaramuttamam |

1.3१.३

यत्र सिद्धा महाभागा त्वहल्या तापसी पुरा ॥ (१।३)

yatra siddhā mahābhāgā tvahalyā tāpasī purā ||

2.1२.१

गौतमो ब्राह्मणस्त्वासीत् साक्षाद् ब्रह्मेव चापरः । (२।१)

gautamo brāhmaṇastvāsīt sākṣād brahmeva cāparaḥ |

2.2२.२

सत्यधर्मसमायुक्तो वानप्रस्थाश्रमे रतः ॥ (२।२)

satyadharmasamāyukto vānaprasthāśrame rataḥ ||

3.1३.१

तस्य पत्नी महाभागा ह्यहल्या नाम विश्रुता । (३।१)

tasya patnī mahābhāgā hyahalyā nāma viśrutā |

3.2३.२

रूपयौवनसम्पन्ना त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ (३।२)

rūpayauvanasampannā triṣu lokeṣu viśrutā ||

4.1४.१

अस्या अप्यतिरूपेण देवराजः शतक्रतुः । (४।१)

asyā apyatirūpeṇa devarājaḥ śatakratuḥ |

4.2४.२

मोहितो लोभयामास ह्यहल्यां बलसूदनः ॥ (४।२)

mohito lobhayāmāsa hyahalyāṃ balasūdanaḥ ||

5.1५.१

मां भजस्व वरारोहे देवराजम् अनिन्दिते । (५।१)

māṃ bhajasva varārohe devarājam anindite |

5.2५.२

क्रीडयस्व मया सार्द्धं त्रिषु लोकेषु पूजिता ॥ (५।२)

krīḍayasva mayā sārddhaṃ triṣu lokeṣu pūjitā ||

6.1६.१

किं करिष्यसि विप्रेण शौचाचारकृशेन तु । (६।१)

kiṃ kariṣyasi vipreṇa śaucācārakṛśena tu |

6.2६.२

तपःस्वाध्यायशीलेन क्लिश्यन्तीव सुलोचने ॥ (६।२)

tapaḥsvādhyāyaśīlena kliśyantīva sulocane ||

7.1७.१

एवमुक्ता वरारोहा स्त्रीस्वभावात् सुचञ्चला । (७।१)

evamuktā varārohā strīsvabhāvāt sucañcalā |

7.2७.२

मनसाध्याय शक्रं सा कामेन कलुषीकृता ॥ (७।२)

manasādhyāya śakraṃ sā kāmena kaluṣīkṛtā ||

8.1८.१

तस्या विदित्वा तं भावं स देवः पाकशासनः । (८।१)

tasyā viditvā taṃ bhāvaṃ sa devaḥ pākaśāsanaḥ |

8.2८.२

गौतमं वञ्चयामास दुष्टभावेन भावितः ॥ (८।२)

gautamaṃ vañcayāmāsa duṣṭabhāvena bhāvitaḥ ||

9.1९.१

विदित्वा चान्तरं तस्य गृहीत्वा वेषमुत्तमम् । (९।१)

viditvā cāntaraṃ tasya gṛhītvā veṣamuttamam |

9.2९.२

अहल्यां रमयामास विश्वस्तां मन्दिरान्तिके ॥ (९।२)

ahalyāṃ ramayāmāsa viśvastāṃ mandirāntike ||

10.1१०.१

क्षणमात्रान्तरे तत्र देवराजस्य भारत । (१०।१)

kṣaṇamātrāntare tatra devarājasya bhārata |

10.2१०.२

आजगाम मुनिश्रेष्ठो मन्दिरं त्वरयान्वितः ॥ (१०।२)

ājagāma muniśreṣṭho mandiraṃ tvarayānvitaḥ ||

11.1११.१

आगतं गौतमं दृष्ट्वा भीतभीतः पुरंदरः । (११।१)

āgataṃ gautamaṃ dṛṣṭvā bhītabhītaḥ puraṃdaraḥ |

11.2११.२

निर्गतः स ततो दृष्ट्वा शक्रो ऽयमिति चिन्तयन् ॥ (११।२)

nirgataḥ sa tato dṛṣṭvā śakro 'yamiti cintayan ||

12.1१२.१

ततः शशाप देवेन्द्रं गौतमः क्रोधमूर्छितः । (१२।१)

tataḥ śaśāpa devendraṃ gautamaḥ krodhamūrchitaḥ |

12.2१२.२

अजितेन्द्रियो ऽसि यस्मात्त्वं तस्माद् बहुभगो भव ॥ (१२।२)

ajitendriyo 'si yasmāttvaṃ tasmād bahubhago bhava ||

13.1१३.१

एवमुक्तस्तु देवेन्द्रस्तत्क्षणादेव भारत । (१३।१)

evamuktastu devendrastatkṣaṇādeva bhārata |

13.2१३.२

भगानां तु सहस्रेण तत्क्षणाद् एव वेष्टितः ॥ (१३।२)

bhagānāṃ tu sahasreṇa tatkṣaṇād eva veṣṭitaḥ ||

14.1१४.१

त्यक्त्वा राज्यं सुरैः सार्द्धं गतश्रीको जगाम ह । (१४।१)

tyaktvā rājyaṃ suraiḥ sārddhaṃ gataśrīko jagāma ha |

14.2१४.२

तपश्चचार विपुलं गौतमेन महीतले ॥ (१४।२)

tapaścacāra vipulaṃ gautamena mahītale ||

15.1१५.१

अहल्यापि ततः शप्ता यस्मात् त्वं दुष्टचारिणी । (१५।१)

ahalyāpi tataḥ śaptā yasmāt tvaṃ duṣṭacāriṇī |

15.2१५.२

प्रेक्ष्य मां रमसे शक्रं तस्माद् अश्ममयी भव ॥ (१५।२)

prekṣya māṃ ramase śakraṃ tasmād aśmamayī bhava ||

16.1१६.१

गते वर्षसहस्रान्ते रामं दृष्ट्वा यशस्विनम् । (१६।१)

gate varṣasahasrānte rāmaṃ dṛṣṭvā yaśasvinam |

16.2१६.२

तीर्थयात्राप्रसङ्गेन धौतपापा भविष्यसि ॥ (१६।२)

tīrthayātrāprasaṅgena dhautapāpā bhaviṣyasi ||

17.1१७.१

एवं गते ततः काले दृष्टा रामेण धीमता । (१७।१)

evaṃ gate tataḥ kāle dṛṣṭā rāmeṇa dhīmatā |

17.2१७.२

विश्वामित्रसहायेन त्यक्त्वा साश्ममयीं तनुम् ॥ (१७।२)

viśvāmitrasahāyena tyaktvā sāśmamayīṃ tanum ||

18.1१८.१

पूजयित्वा यथान्यायं गतपापा विमत्सरा । (१८।१)

pūjayitvā yathānyāyaṃ gatapāpā vimatsarā |

18.2१८.२

आगता नर्मदातीरे तीर्थे स्नात्वा यथाविधि ॥ (१८।२)

āgatā narmadātīre tīrthe snātvā yathāvidhi ||

19.1१९.१

कृतं चान्द्रायणं मासं कृच्छ्रं चान्यं ततः परम् । (१९।१)

kṛtaṃ cāndrāyaṇaṃ māsaṃ kṛcchraṃ cānyaṃ tataḥ param |

19.2१९.२

ततस्तुष्टो महादेवो दत्त्वा वरमनुत्तमम् ॥ (१९।२)

tatastuṣṭo mahādevo dattvā varamanuttamam ||

20.1२०.१

जगामादर्शनं भूयो रेमे चोमापतिश्चिरम् । (२०।१)

jagāmādarśanaṃ bhūyo reme comāpatiściram |

20.2२०.२

अहल्या तु गते देवे स्थापयित्वा जगद्गुरुम् ॥ (२०।२)

ahalyā tu gate deve sthāpayitvā jagadgurum ||

21.1२१.१

अहल्येश्वरनामानं स्वगृहे चागमत्पुनः । (२१।१)

ahalyeśvaranāmānaṃ svagṛhe cāgamatpunaḥ |

21.2२१.२

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत् परमेश्वरम् ॥ (२१।२)

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayet parameśvaram ||

22.1२२.१

स मृतः स्वर्गमाप्नोति यत्र देवो महेश्वरः । (२२।१)

sa mṛtaḥ svargamāpnoti yatra devo maheśvaraḥ |

22.2२२.२

क्रीडयित्वा यथाकामं तत्र लोके महातपाः ॥ (२२।२)

krīḍayitvā yathākāmaṃ tatra loke mahātapāḥ ||

23.1२३.१

गते वर्षसहस्रान्ते मानुष्यं लभते पुनः । (२३।१)

gate varṣasahasrānte mānuṣyaṃ labhate punaḥ |

23.2२३.२

धनधान्यचयोपेतः पुत्रपौत्रसमन्वितः ॥ (२३।२)

dhanadhānyacayopetaḥ putrapautrasamanvitaḥ ||

24.1२४.१

वेदविद्याश्रयो धीमाञ्जायते विमले कुले । (२४।१)

vedavidyāśrayo dhīmāñjāyate vimale kule |

24.2२४.२

रूपसौभाग्यसम्पन्नः सर्वव्याधिविवर्जितः । (२४।२)

rūpasaubhāgyasampannaḥ sarvavyādhivivarjitaḥ |

24.3२४.३

जीवेद्वर्षशतं साग्रम् अहल्यातीर्थसेवनात् ॥ (२४।३)

jīvedvarṣaśataṃ sāgram ahalyātīrthasevanāt ||

25.1२५.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे अहल्यातीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम षट्त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ (२५।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe ahalyātīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣaṭtriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 136

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit