श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । (१।२)

उदीर्णो यत्र वाराहो ह्यभवद्धरणीधरः ॥ (१।३)

धन्वदंष्ट्रां करालाग्रां बिभ्रच्च पृथिवीम् इमाम् । (२।१)

स एव पञ्चमः प्रोक्तो वाराहो मुक्तिदायकः ॥ (२।२)

युधिष्ठिर उवाच । (३।१)

कथमुदीर्णरूपो ऽभूद्वाराहो धरणीधरः । (३।२)

वाराहत्वं गतः केन पञ्चमः केन संज्ञितः ॥ (३।३)

मार्कण्डेय उवाच । (४।१)

आदिकल्पे पुरा राजन्क्षीरोदे भगवान् हरिः । (४।२)

शेते स भोगिशयने योगनिद्राविमोहितः ॥ (४।३)

बभूव नृपतिश्रेष्ठ गत्वा वै देवसंनिधौ । (५।१)

अवोचद्भारखिन्नाहं गमिष्यामि रसातलम् ॥ (५।२)

दृष्ट्वा देवाः समुद्विग्ना गता यत्र जनार्दनः । (६।१)

तुष्टुवुर्वाग्भिरिष्टाभिः केशवं जगत्पतिम् ॥ (६।२)

देवा ऊचुः । (७।१)

नमो नमस्ते देवेश सुरार्तिहर सर्वग । (७।२)

विश्वमूर्ते नमस्तुभ्यं त्राहि सर्वान्महद्भयात् ॥ (७।३)

इत्युक्तो दैवतैर्देवो ह्युवाच किमुपस्थितम् । (८।१)

कार्यं वदध्वं मे देवा यत्कृत्यं मा चिरं कृथाः ॥ (८।२)

देवा ऊचुः । (९।१)

धरा धरित्री भूतानां भारोद्विग्ना निमज्जति । (९।२)

तामुद्धर हृषीकेश लोकान्संस्थापय स्थितौ ॥ (९।३)

एवमुक्तः सुरैः सर्वैः केशवः परमेश्वरः । (१०।१)

वाराहं रूपमास्थाय सर्वयज्ञमयं विभुः ॥ (१०।२)

दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं समाकुञ्चितमूर्धजम् । (११।१)

कृत्वा ऽनन्तं पादपीठं दंष्ट्राग्रेणोद्धरन्भुवम् ॥ (११।२)

सपर्वतवनाम् उर्वीं समुद्रपरिमेखलाम् । (१२।१)

उद्धृत्य भगवान् विष्णुर् उदीर्णः समजायत ॥ (१२।२)

दर्शयन्पञ्चधात्मानमुत्तरे नर्मदातटे । (१३।१)

तथाद्यं कोरलायां तु द्वितीयं योधनीपुरे ॥ (१३।२)

जयक्षेत्राभिधाने तु जयेति परिकीर्तितम् । (१४।१)

असुरान् मोहयल्लिङ्गस्तृतीयः परिकीर्तितः ॥ (१४।२)

पावनाय जगद्धेतोः स्थितो यस्माच्छशिप्रभः । (१५।१)

अतस्तु नृपशार्दूल श्वेत इत्याभिधीयते ॥ (१५।२)

उद्धृत्य जगतां देवीमुदीर्णो भृगुकच्छके । (१६।१)

ततः पञ्चम उदीर्णो वराह इति संज्ञितः ॥ (१६।२)

इति पञ्चवराहास्ते कथितः पाण्डुनन्दन । (१७।१)

युगपद्दर्शनं चैषां ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ (१७।२)

ज्येष्ठे मासि सिते पक्ष एकादश्यां विशेषतः । (१८।१)

गत्वा ह्यादिवराहं तु सम्प्राप्ते दशमीदिने ॥ (१८।२)

हविष्यमन्नं भुञ्जीयाल् लघुसायं गते रवौ । (१९।१)

रात्रौ जागरणं कुर्याद् वाराहे ह्यादिसंज्ञके ॥ (१९।२)

ततः प्रभाते ह्युषसि संस्नात्वा नर्मदाजले । (२०।१)

संतर्प्य पितृदेवांश्च तिलैर्यवविमिश्रितैः ॥ (२०।२)

धेनुं दद्याद्द्विजे योग्ये सर्वाभरणभूषिताम् । (२१।१)

निर्ममो निरहङ्कारो दानं दद्याद् द्विजातये ॥ (२१।२)

गत्वा सम्पूजयेद् देवं वाराहं ह्यादिसंज्ञितम् । (२२।१)

अनेन विधिना पूज्य पश्चाद्गच्छेज्जयं त्वरन् ॥ (२२।२)

त्वरितं तु जयं गत्वा पूर्वकं विधिमाचरेत् । (२३।१)

अश्वं दद्याद् द्विजाग्र्याय जयपूर्वाभिनिर्गतम् ॥ (२३।२)

लिङ्गे चैव तिला देयाः श्वेते हिरण्यमेव च । (२४।१)

उदीर्णे च भुवं दद्यात् पूर्वकं विधिम् आचरेत् ॥ (२४।२)

अनस्तमित आदित्ये वराहान्पञ्च पश्यतः । (२५।१)

यत्फलं लभते पार्थ तदिहैकमनाः शृणु ॥ (२५।२)

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः । (२६।१)

एभिस्तु सह संयोगो विश्वस्तानां च वञ्चनम् ॥ (२६।२)

स्वसृदुहितृभगिनीकुलदारोपबृंहणम् । (२७।१)

आ जन्ममरणाद्यावत्पापं भरतसत्तम ॥ (२७।२)

तीर्थपञ्चकपूतस्य वैष्णवस्य विशेषतः । (२८।१)

युगपच्चविनश्येत तूलराशिरिवानलात् ॥ (२८।२)

नारायणानुस्मरणाज्जपध्यानाद् विशेषतः । (२९।१)

विप्रणश्यन्ति पापानि गिरिकूटसमान्यपि ॥ (२९।२)

दृष्ट्वा पञ्च वराहान्वै पौरुषे महति स्थितः । (३०।१)

आप्लवन्नर्मदातोये श्राद्धं कृत्वा यथाविधि ॥ (३०।२)

उदयास्तमनाद् अर्वाग् यः पश्येल् लोटणेश्वरम् । (३१।१)

कलेवरविमुक्तः स इत्येवं शङ्करो ऽब्रवीत् ॥ (३१।२)

मुक्तिं प्रयाति सहसा दुष्प्रापां परमेश्वरीम् । (३२।१)

पौरुषे क्रियमाणे ऽपि न सिद्धिर्जायते यदि ॥ (३२।२)

ब्रुवन्ति स्वर्गगमनम् अपि पापान्वितस्य च । (३३।१)

यत्र तत्र गतस्यैव भवेत् पञ्चवराहकी ॥ (३३।२)

ज्येष्ठस्यैकादशीतिथौ ध्रुवं तत्र वसेन्नरः । (३४।१)

आदिं जयं तथा श्वेतं लिङ्गमुदीर्णमेव च ॥ (३४।२)

आश्रित्य तस्या द्रष्टव्या वराहास्तु यतस्ततः । (३५।१)

ज्येष्ठस्यैकादशीतिथौ विष्णुना प्रभुविष्णुना ॥ (३५।२)

वाराहं रूपमास्थाय उद्धृता धरणी विभो । (३६।१)

पुण्यात्पुण्यतमा तेन ह्यशेषाघौघनाशिनी ॥ (३६।२)

दृष्ट्वा पञ्चवराहान्वै क्रोडमुदीर्णरूपिणम् । (३७।१)

पूजयित्वा विधानेन पश्चाज्जागरणं चरेत् ॥ (३७।२)

सपञ्चवर्तिकान् दीपान् घृतेनोज्ज्वाल्य भक्तितः । (३८।१)

पुराणश्रवणैर् नृत्यैर् गीतवाद्यैः सुमङ्गलैः ॥ (३८।२)

वेदजाप्यैः पवित्रैश्च क्षपयित्वा च शर्वरीम् । (३९।१)

यत्पुण्यं लभते मर्त्यो ह्याजमीढ शृणुष्व तत् ॥ (३९।२)

रेवाजलं पुण्यतमं पृथिव्यां तथा च देवो जगतां पतिर्हरिः । (४०।१)

एकादशी पापहरा नरेन्द्र बह्वायासैर् लभ्यते मानवानाम् ॥ (४०।२)

एकैकशो ब्रह्महत्यादिकानि शक्तानि हन्तुं पापसङ्घानि राजन् । (४१।१)

नैते सर्वे युगपद्वै समेता हन्तुं शक्ताः किं न तद्ब्रूहि राजन् ॥ (४१।२)

यथेदमुक्तं तव धर्मसूनो श्रुतं च यच्छङ्कराच्चन्द्रमौलेः । (४२।१)

श्रुत्वेदम् इच्छन्मुच्यते सर्वपापैः पठन्पदं याति हि वृत्रशत्रोः ॥ (४२।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे नर्मदामाहात्म्ये उदीर्णवराहतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकोननवत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (४३।१)