स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 62
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र करोडीश्वरम् उत्तमम् । (१।२)
tato gacchettu rājendra karoḍīśvaram uttamam |
इन्द्रादिदेवैः संहृष्टैः सततं जयबुद्धिभिः । (२।१)
indrādidevaiḥ saṃhṛṣṭaiḥ satataṃ jayabuddhibhiḥ |
तेषां ये पुत्रपौत्राश्च पूर्ववैरम् अनुस्मरम् ॥ (२।२)
teṣāṃ ye putrapautrāśca pūrvavairam anusmaram ||
तेषां शिरांसि संगृह्य सर्वे देवाः सवासवाः ॥ (३।२)
teṣāṃ śirāṃsi saṃgṛhya sarve devāḥ savāsavāḥ ||
निक्षिप्य नर्मदातोये बन्धुभावम् अनुस्मरम् । (४।१)
nikṣipya narmadātoye bandhubhāvam anusmaram |
तत्र स्नात्वा सुराः सर्वे स्थापयित्वा उमापतिम् ॥ (४।२)
tatra snātvā surāḥ sarve sthāpayitvā umāpatim ||
हृष्टचित्ताः सुराः सर्वे जग्मुराकाशमण्डलम् ॥ (५।२)
hṛṣṭacittāḥ surāḥ sarve jagmurākāśamaṇḍalam ||
विख्यातं तु तदा लोके पापघ्नं पाण्डुनन्दन । (७।१)
vikhyātaṃ tu tadā loke pāpaghnaṃ pāṇḍunandana |
अष्टम्यां च चतुर्दश्याम् उभौ पक्षौ च भक्तितः । (७।२)
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyām ubhau pakṣau ca bhaktitaḥ |
उपोष्य शूलिनश्चाग्रे रात्रौ कुर्वीत जागरम् ॥ (७।३)
upoṣya śūlinaścāgre rātrau kurvīta jāgaram ||
प्रभाते विमले प्राप्ते पूजयेत् त्रिदशेश्वरम् ॥ (८।२)
prabhāte vimale prāpte pūjayet tridaśeśvaram ||
पञ्चामृतेन संस्नाप्य श्रीखण्डेन च गुण्ठयेत् । (९।१)
pañcāmṛtena saṃsnāpya śrīkhaṇḍena ca guṇṭhayet |
शस्तैः पल्लवपुष्पैश्च पूजयेत्तु प्रयत्नतः ॥ (९।२)
śastaiḥ pallavapuṣpaiśca pūjayettu prayatnataḥ ||
बहुरूपं जपन्मन्त्रं दक्षिणाशां व्यवस्थितः । (१०।१)
bahurūpaṃ japanmantraṃ dakṣiṇāśāṃ vyavasthitaḥ |
यथोक्तेन विधानेन नाभिमात्रे जले क्षिपेत् ॥ (१०।२)
yathoktena vidhānena nābhimātre jale kṣipet ||
तिलाञ्जलिं तु प्रेताय दक्षिणाशाम् उपस्थितः । (११।१)
tilāñjaliṃ tu pretāya dakṣiṇāśām upasthitaḥ |
श्राद्धं तत्रैव विप्राय कारयेद् विजितेन्द्रियः ॥ (११।२)
śrāddhaṃ tatraiva viprāya kārayed vijitendriyaḥ ||
गोहिरण्येन सम्पूज्य ताम्बूलैर्भोजनैस्तथा ॥ (१२।२)
gohiraṇyena sampūjya tāmbūlairbhojanaistathā ||
भूषणैः पादुकाभिश्च ब्राह्मणान्पाण्डुनन्दन । (१३।१)
bhūṣaṇaiḥ pādukābhiśca brāhmaṇānpāṇḍunandana |
भवेत्कोटिगुणं तस्य नात्र कार्या विचारणा ॥ (१३।२)
bhavetkoṭiguṇaṃ tasya nātra kāryā vicāraṇā ||
तस्मिंस् तीर्थे तु यः कश्चित् त्यजेद् देहं विधानतः । (१४।१)
tasmiṃs tīrthe tu yaḥ kaścit tyajed dehaṃ vidhānataḥ |
तस्य भवति यत्पुण्यं तच्छृणुष्व नराधिप ॥ (१४।२)
tasya bhavati yatpuṇyaṃ tacchṛṇuṣva narādhipa ||
यावदस्थीनि तिष्ठन्ति मर्त्यस्य नर्मदाजले । (१५।१)
yāvadasthīni tiṣṭhanti martyasya narmadājale |
विख्यातो वसुधापृष्ठे दीर्घायुर्मानवो भवेत् ॥ (१७।२)
vikhyāto vasudhāpṛṣṭhe dīrghāyurmānavo bhavet ||
पुनः स्मरति तत्तीर्थं तत्र गत्वा नृपोत्तम । (१८।१)
punaḥ smarati tattīrthaṃ tatra gatvā nṛpottama |
करोडेश्वरमभ्यर्च्य प्राप्नोति परमां गतिम् ॥ (१८।२)
karoḍeśvaramabhyarcya prāpnoti paramāṃ gatim ||
इन्द्रचन्द्रयमैर् रुद्रैरादित्यैर्वसुभिस्तथा । (१९।१)
indracandrayamair rudrairādityairvasubhistathā |
विश्वेदेवैस्तथा सर्वैः स्थापितस्त्रिदशेश्वरः ॥ (१९।२)
viśvedevaistathā sarvaiḥ sthāpitastridaśeśvaraḥ ||
मानवो भक्तिसंयुक्तः प्रासादं कारयेत्तु यः ॥ (२०।२)
mānavo bhaktisaṃyuktaḥ prāsādaṃ kārayettu yaḥ ||
तस्मिंस्तीर्थे नरश्रेष्ठ सद्गतिं समवाप्नुयात् । (२१।१)
tasmiṃstīrthe naraśreṣṭha sadgatiṃ samavāpnuyāt |
ब्राह्मणः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैः स्त्रीभिश्च शक्तितः । (२२।१)
brāhmaṇaḥ kṣatriyairvaiśyaiḥ śūdraiḥ strībhiśca śaktitaḥ |
ते ऽपि यान्ति नरा लोके शांकरे सुरपूजिते ॥ (२२।२)
te 'pi yānti narā loke śāṃkare surapūjite ||
यः शृणोति सदा भक्त्या माहात्म्यं तीर्थजं नृप । (२३।१)
yaḥ śṛṇoti sadā bhaktyā māhātmyaṃ tīrthajaṃ nṛpa |
तस्य पापं प्रणश्येत षण्मासाभ्यन्तरं च यत् ॥ (२३।२)
tasya pāpaṃ praṇaśyeta ṣaṇmāsābhyantaraṃ ca yat ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे करोडीश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः ॥ (२४।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe karoḍīśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma dviṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.