Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 36

Ṛk 1.36.16

Agni · Kaṇva Ghaura

The whole sūkta Link

Saṃhitā

घ॒नेव॒ विष्व॒ग्वि ज॒ह्यरा॑व्ण॒स्तपु॑र्जंभ॒ यो अ॑स्म॒ध्रुक् ।
यो मर्त्यः॒ शिशी॑ते॒ अत्य॒क्तुभि॒र्मा नः॒ स रि॒पुरी॑शत ॥

घनेव विष्वग् वि जह्य् अराव्णस् तपुर्जम्भ यो अस्मध्रुक् |
यो मर्त्यः शिशीते अत्य् अक्तुभिर् मा नः स रिपुर् ईशत ||

ghanéva víṣvagví jahyárāvṇastápurjambha yó asmadhrúk ǀ
yó mártyaḥ śíśīte átyaktúbhirmā́ naḥ sá ripúrīśata ǁ

ghaneva viṣvag vi jahy arāvṇas tapurjambha yo asmadhruk |
yo martyaḥ śiśīte aty aktubhir mā naḥ sa ripur īśata ||

Padapāṭha

घ॒नाऽइ॑व । विष्व॑क् । वि । ज॒हि॒ । अरा॑व्णः । तपुः॑ऽजम्भ । यः । अ॒स्म॒ऽध्रुक् ।
यः । मर्त्यः॑ । शिशी॑ते । अति॑ । अ॒क्तुऽभिः॑ । मा । नः॒ । सः । रि॒पुः । ई॒श॒त॒ ॥

घनाऽइव । विष्वक् । वि । जहि । अराव्णः । तपुःऽजम्भ । यः । अस्मऽध्रुक् ।
यः । मर्त्यः । शिशीते । अति । अक्तुऽभिः । मा । नः । सः । रिपुः । ईशत ॥

ghanā́-iva ǀ víṣvak ǀ ví ǀ jahi ǀ árāvṇaḥ ǀ tápuḥ-jambha ǀ yáḥ ǀ asma-dhrúk ǀ
yáḥ ǀ mártyaḥ ǀ śíśīte ǀ áti ǀ aktú-bhiḥ ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ sáḥ ǀ ripúḥ ǀ īśata ǁ

ghanā-iva ǀ viṣvak ǀ vi ǀ jahi ǀ arāvṇaḥ ǀ tapuḥ-jambha ǀ yaḥ ǀ asma-dhruk ǀ
yaḥ ǀ martyaḥ ǀ śiśīte ǀ ati ǀ aktu-bhiḥ ǀ mā ǀ naḥ ǀ saḥ ǀ ripuḥ ǀ īśata ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.036.16
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.3.11.01
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
01.08.016
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Kaṇva Ghaura
Chandas छन्दस्
Bṛhatī, Satobṛhatī
Svara स्वरः
मध्यमः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.36.16

Interpretations

Sri Aurobindo

As with thick falling blows scatter utterly (or scatter like clouds to every side) all the powers of undelight, O devourer of their force (or O destroyer of affliction), and him who would do us harm; whatsoever mortal being exceeds us in keenness by his actions, may he not as our enemy have mastery over us.

हिन्दी

ठोस गिरते हुए प्रहारों के साथ पूर्ण रुप से, शोक की संपूर्ण शक्तियों को छितरा दीजिये (या बादलों की तरह हर दिशा में छितरा दीजिये), और उसे भी जो हमें क्षति पहुँचाना चाहता है; उनकी शक्तियों के हे भक्षक! (या व्यथा के ध्वंसक), जो भी मनुष्य अपनी क्रियाओं की प्रबलता में हमसे अधिक हो, उस मनुष्य का, हमपर, शत्रु के रूप में, प्रभुत्व न हो।