Ṛgveda · Maṇḍala 10 · Sūkta 90

Ṛk 10.90.12

Puruṣa · Nārāyaṇa

The whole sūkta Link

Saṃhitā

ब्रा॒ह्म॒णो॑ऽस्य॒ मुख॑मासीद्बा॒हू रा॑ज॒न्यः॑ कृ॒तः ।
ऊ॒रू तद॑स्य॒ यद्वैश्यः॑ प॒द्भ्यां शू॒द्रो अ॑जायत ॥

ब्राह्मणो ऽस्य मुखम् आसीद् बाहू राजन्यः कृतः |
ऊरू तद् अस्य यद् वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत ||

brāhmaṇó’sya múkhamāsīdbāhū́ rājanyáḥ kṛtáḥ ǀ
ūrū́ tádasya yádváiśyaḥ padbhyā́m śūdró ajāyata ǁ

brāhmaṇo 'sya mukham āsīd bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ |
ūrū tad asya yad vaiśyaḥ padbhyāṃ śūdro ajāyata ||

Padapāṭha

ब्रा॒ह्म॒णः । अ॒स्य॒ । मुख॑म् । आ॒सी॒त् । बा॒हू इति॑ । रा॒ज॒न्यः॑ । कृ॒तः ।
ऊ॒रू इति॑ । तत् । अ॒स्य॒ । यत् । वैश्यः॑ । प॒त्ऽभ्याम् । शू॒द्रः । अ॒जा॒य॒त॒ ॥

ब्राह्मणः । अस्य । मुखम् । आसीत् । बाहू इति । राजन्यः । कृतः ।
ऊरू इति । तत् । अस्य । यत् । वैश्यः । पत्ऽभ्याम् । शूद्रः । अजायत ॥

brāhmaṇáḥ ǀ asya ǀ múkham ǀ āsīt ǀ bāhū́ íti ǀ rājanyáḥ ǀ kṛtáḥ ǀ
ūrū́ íti ǀ tát ǀ asya ǀ yát ǀ váiśyaḥ ǀ pat-bhyā́m ǀ śūdráḥ ǀ ajāyata ǁ

brāhmaṇaḥ ǀ asya ǀ mukham ǀ āsīt ǀ bāhū iti ǀ rājanyaḥ ǀ kṛtaḥ ǀ
ūrū iti ǀ tat ǀ asya ǀ yat ǀ vaiśyaḥ ǀ pat-bhyām ǀ śūdraḥ ǀ ajāyata ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
10.090.12
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
8.4.19.02
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
10.07.144
Devatā देवता
Puruṣa
Ṛṣi ऋषि
Nārāyaṇa
Chandas छन्दस्
Anuṣṭubh, Triṣṭubh
Svara स्वरः
गान्धारः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.90.12

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

The Brahman was his mouth, of both his arms was the Rājanya made. His thighs became the Vaiśya, from his feet the Śūdra was produced.