निर्वृत्ते तु क्रतौ तस्मिन् हयमेधे महात्मनः । (१।१)

प्रतिगृह्य सुरा भागान् प्रतिजग्मुर् यथागतम् ॥ (१।२)

समाप्तदीक्षानियमः पत्नीगणसमन्वितः । (२।१)

प्रविवेश पुरीं राजा सभृत्यबलवाहनः ॥ (२।२)

यथार्हं पूजितास् तेन राज्ञा वै पृथिवीश्वराः । (३।१)

मुदिताः प्रययुर् देशान् प्रणम्य मुनिपुंगवम् ॥ (३।२)

गतेषु पृथिवीशेषु राजा दशरथः पुनः । (४।१)

प्रविवेश पुरीं श्रीमान् पुरस्कृत्य द्विजोत्तमान् ॥ (४।२)

शान्तया प्रययौ सार्धम् ऋष्यशृङ्गः सुपूजितः । (५।१)

अन्वीयमानो राज्ञाथ सानुयात्रेण धीमता ॥ (५।२)

कौसल्याजनयद् रामं दिव्यलक्षणसंयुतम् । (६।१)

विष्णोर् अर्धं महाभागं पुत्रम् इक्ष्वाकुनन्दनम् ॥ (६।२)

कौसल्या शुशुभे तेन पुत्रेणामिततेजसा । (७।१)

यथा वरेण देवानाम् अदितिर् वज्रपाणिना ॥ (७।२)

भरतो नाम कैकेय्यां जज्ञे सत्यपराक्रमः । (८।१)

साक्षाद् विष्णोश् चतुर्भागः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ (८।२)

अथ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्राजनयत् सुतौ । (९।१)

वीरौ सर्वास्त्रकुशलौ विष्णोर् अर्धसमन्वितौ ॥ (९।२)

राज्ञः पुत्रा महात्मानश् चत्वारो जज्ञिरे पृथक् । (१०।१)

गुणवन्तो ऽनुरूपाश् च रुच्या प्रोष्ठपदोपमाः ॥ (१०।२)

अतीत्यैकादशाहं तु नाम कर्म तथाकरोत् । (११।१)

ज्येष्ठं रामं महात्मानं भरतं कैकयीसुतम् ॥ (११।२)

सौमित्रिं लक्ष्मणम् इति शत्रुघ्नम् अपरं तथा । (१२।१)

वसिष्ठः परमप्रीतो नामानि कृतवांस् तदा । (१२।२)

तेषां जन्मक्रियादीनि सर्वकर्माण्य् अकारयत् ॥ (१२।३)

तेषां केतुर् इव ज्येष्ठो रामो रतिकरः पितुः । (१३।१)

बभूव भूयो भूतानां स्वयम्भूर् इव संमतः ॥ (१३।२)

सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे लोकहिते रताः । (१४।१)

सर्वे ज्ञानोपसंपन्नाः सर्वे समुदिता गुणैः ॥ (१४।२)

तेषाम् अपि महातेजा रामः सत्यपराक्रमः । (१५।१)

बाल्यात् प्रभृति सुस्निग्धो लक्ष्मणो लक्ष्मिवर्धनः ॥ (१५।२)

रामस्य लोकरामस्य भ्रातुर् ज्येष्ठस्य नित्यशः । (१६।१)

सर्वप्रियकरस् तस्य रामस्यापि शरीरतः ॥ (१६।२)

लक्ष्मणो लक्ष्मिसम्पन्नो बहिःप्राण इवापरः । (१७।१)

न च तेन विना निद्रां लभते पुरुषोत्तमः । (१७।२)

मृष्टम् अन्नम् उपानीतम् अश्नाति न हि तं विना ॥ (१७।३)

यदा हि हयम् आरूढो मृगयां याति राघवः । (१८।१)

तदैनं पृष्ठतो ऽभ्येति सधनुः परिपालयन् ॥ (१८।२)

भरतस्यापि शत्रुघ्नो लक्ष्मणावरजो हि सः । (१९।१)

प्राणैः प्रियतरो नित्यं तस्य चासीत् तथा प्रियः ॥ (१९।२)

स चतुर्भिर् महाभागैः पुत्रैर् दशरथः प्रियैः । (२०।१)

बभूव परमप्रीतो देवैर् इव पितामहः ॥ (२०।२)

ते यदा ज्ञानसम्पन्नाः सर्वे समुदिता गुणैः । (२१।१)

ह्रीमन्तः कीर्तिमन्तश् च सर्वज्ञा दीर्घदर्शिनः ॥ (२१।२)

अथ राजा दशरथस् तेषां दारक्रियां प्रति । (२२।१)

चिन्तयामास धर्मात्मा सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ (२२।२)

तस्य चिन्तयमानस्य मन्त्रिमध्ये महात्मनः । (२३।१)

अभ्यागच्छन् महातेजो विश्वामित्रो महामुनिः ॥ (२३।२)

स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी द्वाराध्यक्षान् उवाच ह । (२४।१)

शीघ्रम् आख्यात मां प्राप्तं कौशिकं गाधिनः सुतम् ॥ (२४।२)

तच् छ्रुत्वा वचनं तस्य राजवेश्म प्रदुद्रुवुः । (२५।१)

संभ्रान्तमनसः सर्वे तेन वाक्येन चोदिताः ॥ (२५।२)

ते गत्वा राजभवनं विश्वामित्रम् ऋषिं तदा । (२६।१)

प्राप्तम् आवेदयामासुर् नृपायेक्ष्वाकवे तदा ॥ (२६।२)

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा सपुरोधाः समाहितः । (२७।१)

प्रत्युज्जगाम संहृष्टो ब्रह्माणम् इव वासवः ॥ (२७।२)

स दृष्ट्वा ज्वलितं दीप्त्या तापसं संशितव्रतम् । (२८।१)

प्रहृष्टवदनो राजा ततो ऽर्घ्यम् उपहारयत् ॥ (२८।२)

स राज्ञः प्रतिगृह्यार्घ्यं शास्त्रदृष्टेन कर्मणा । (२९।१)

कुशलं चाव्ययं चैव पर्यपृच्छन् नराधिपम् ॥ (२९।२)

वसिष्ठं च समागम्य कुशलं मुनिपुंगवः । (३०।१)

ऋषींश् च तान् यथा न्यायं महाभागान् उवाच ह ॥ (३०।२)

ते सर्वे हृष्टमनसस् तस्य राज्ञो निवेशनम् । (३१।१)

विविशुः पूजितास् तत्र निषेदुश् च यथार्थतः ॥ (३१।२)

अथ हृष्टमना राजा विश्वामित्रं महामुनिम् । (३२।१)

उवाच परमोदारो हृष्टस् तम् अभिपूजयन् ॥ (३२।२)

यथामृतस्य सम्प्राप्तिर् यथा वर्षम् अनूदके । (३३।१)

यथा सदृशदारेषु पुत्रजन्माप्रजस्य च । (३३।२)

प्रनष्टस्य यथा लाभो यथा हर्षो महोदये ॥ (३३।३)

कं च ते परमं कामं करोमि किम् उ हर्षितः । (३४।१)

पात्रभूतो ऽसि मे विप्र दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि धार्मिक । (३४।२)

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् ॥ (३४।३)

पूर्वं राजर्षिशब्देन तपसा द्योतितप्रभः । (३५।१)

ब्रह्मर्षित्वम् अनुप्राप्तः पूज्यो ऽसि बहुधा मया ॥ (३५।२)

तद् अद्भुतम् इदं विप्र पवित्रं परमं मम । (३६।१)

शुभक्षेत्रगतश् चाहं तव संदर्शनात् प्रभो ॥ (३६।२)

ब्रूहि यत् प्रार्थितं तुभ्यं कार्यम् आगमनं प्रति । (३७।१)

इच्छाम्य् अनुगृहीतो ऽहं त्वदर्थपरिवृद्धये ॥ (३७।२)

कार्यस्य न विमर्शं च गन्तुम् अर्हसि कौशिक । (३८।१)

कर्ता चाहम् अशेषेण दैवतं हि भवान् मम ॥ (३८।२)

इति हृदयसुखं निशम्य वाक्यं श्रुतिसुखम् आत्मवता विनीतम् उक्तम् । (३९।१)

प्रथितगुणयशा गुणैर् विशिष्टः परम ऋषिः परमं जगाम हर्षम् ॥ (३९।२)