रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 73

579 of 606 · 38 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ऋषेर् वचनम् आज्ञाय रामः संध्याम् उपासितुम् । (१।१)

ṛṣer vacanam ājñāya rāmaḥ saṃdhyām upāsitum |

1.2१.२

उपाक्रामत् सरः पुण्यम् अप्सरोभिर् निषेवितम् ॥ (१।२)

upākrāmat saraḥ puṇyam apsarobhir niṣevitam ||

2.1२.१

तत्रोदकम् उपस्पृश्य संध्याम् अन्वास्य पश्चिमाम् । (२।१)

tatrodakam upaspṛśya saṃdhyām anvāsya paścimām |

2.2२.२

आश्रमं प्राविशद् रामः कुम्भयोनेर् महात्मनः ॥ (२।२)

āśramaṃ prāviśad rāmaḥ kumbhayoner mahātmanaḥ ||

3.1३.१

अस्यागस्त्यो बहुगुणं फलमूलं तथौषधीः । (३।१)

asyāgastyo bahuguṇaṃ phalamūlaṃ tathauṣadhīḥ |

3.2३.२

शाकानि च पवित्राणि भोजनार्थम् अकल्पयत् ॥ (३।२)

śākāni ca pavitrāṇi bhojanārtham akalpayat ||

4.1४.१

स भुक्तवान्नरश्रेष्ठस्तद् अन्नम् अमृतोपमम् । (४।१)

sa bhuktavānnaraśreṣṭhastad annam amṛtopamam |

4.2४.२

प्रीतश्च परितुष्टश्च तां रात्रिं समुपावसत् ॥ (४।२)

prītaśca parituṣṭaśca tāṃ rātriṃ samupāvasat ||

5.1५.१

प्रभाते काल्यम् उत्थाय कृत्वाह्निकम् अरिंदमः । (५।१)

prabhāte kālyam utthāya kṛtvāhnikam ariṃdamaḥ |

5.2५.२

ऋषिं समभिचक्राम गमनाय रघूत्तमः ॥ (५।२)

ṛṣiṃ samabhicakrāma gamanāya raghūttamaḥ ||

6.1६.१

अभिवाद्याब्रवीद् रामो महर्षिं कुम्भसंभवम् । (६।१)

abhivādyābravīd rāmo maharṣiṃ kumbhasaṃbhavam |

6.2६.२

आपृच्छे त्वां गमिष्यामि माम् अनुज्ञातुम् अर्हसि ॥ (६।२)

āpṛcche tvāṃ gamiṣyāmi mām anujñātum arhasi ||

7.1७.१

धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि दर्शनेन महात्मनः । (७।१)

dhanyo 'smyanugṛhīto 'smi darśanena mahātmanaḥ |

7.2७.२

द्रष्टुं चैवागमिष्यामि पावनार्थम् इहात्मनः ॥ (७।२)

draṣṭuṃ caivāgamiṣyāmi pāvanārtham ihātmanaḥ ||

8.1८.१

तथा वदति काकुत्स्थे वाक्यम् अद्भुतदर्शनम् । (८।१)

tathā vadati kākutsthe vākyam adbhutadarśanam |

8.2८.२

उवाच परमप्रीतो धर्मनेत्रस्तपोधनः ॥ (८।२)

uvāca paramaprīto dharmanetrastapodhanaḥ ||

9.1९.१

अत्यद्भुतम् इदं वाक्यं तव राम शुभाक्षरम् । (९।१)

atyadbhutam idaṃ vākyaṃ tava rāma śubhākṣaram |

9.2९.२

पावनः सर्वलोकानां त्वम् एव रघुनन्दन ॥ (९।२)

pāvanaḥ sarvalokānāṃ tvam eva raghunandana ||

10.1१०.१

मुहूर्तम् अपि राम त्वां ये नु पश्यन्ति केचन । (१०।१)

muhūrtam api rāma tvāṃ ye nu paśyanti kecana |

10.2१०.२

पाविताः स्वर्गभूतास्ते पूज्यन्ते दिवि दैवतैः ॥ (१०।२)

pāvitāḥ svargabhūtāste pūjyante divi daivataiḥ ||

11.1११.१

ये च त्वां घोरचक्षुर्भिर् ईक्षन्ते प्राणिनो भुवि । (११।१)

ye ca tvāṃ ghoracakṣurbhir īkṣante prāṇino bhuvi |

11.2११.२

हतास्ते यमदण्डेन सद्यो निरयगामिनः ॥ (११।२)

hatāste yamadaṇḍena sadyo nirayagāminaḥ ||

12.1१२.१

गच्छ चारिष्टम् अव्यग्रः पन्थानम् अकुतोभयम् । (१२।१)

gaccha cāriṣṭam avyagraḥ panthānam akutobhayam |

12.2१२.२

प्रशाधि राज्यं धर्मेण गतिर् हि जगतो भवान् ॥ (१२।२)

praśādhi rājyaṃ dharmeṇa gatir hi jagato bhavān ||

13.1१३.१

एवम् उक्तस्तु मुनिना प्राञ्जलिः प्रग्रहो नृपः । (१३।१)

evam uktastu muninā prāñjaliḥ pragraho nṛpaḥ |

13.2१३.२

अभ्यवादयत प्राज्ञस्तम् ऋषिं पुण्यशीलिनम् ॥ (१३।२)

abhyavādayata prājñastam ṛṣiṃ puṇyaśīlinam ||

14.1१४.१

अभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं तांश्च सर्वांस्तपोधनान् । (१४।१)

abhivādya muniśreṣṭhaṃ tāṃśca sarvāṃstapodhanān |

14.2१४.२

अध्यारोहत् तद् अव्यग्रः पुष्पकं हेमभूषितम् ॥ (१४।२)

adhyārohat tad avyagraḥ puṣpakaṃ hemabhūṣitam ||

15.1१५.१

तं प्रयान्तं मुनिगणा आशीर्वादैः समन्ततः । (१५।१)

taṃ prayāntaṃ munigaṇā āśīrvādaiḥ samantataḥ |

15.2१५.२

अपूजयन्महेन्द्राभं सहस्राक्षम् इवामराः ॥ (१५।२)

apūjayanmahendrābhaṃ sahasrākṣam ivāmarāḥ ||

16.1१६.१

स्वस्थः स ददृशे रामः पुष्पके हेमभूषिते । (१६।१)

svasthaḥ sa dadṛśe rāmaḥ puṣpake hemabhūṣite |

16.2१६.२

शशी मेघसमीपस्थो यथा जलधरागमे ॥ (१६।२)

śaśī meghasamīpastho yathā jaladharāgame ||

17.1१७.१

ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते पूज्यमानस्ततस्ततः । (१७।१)

tato 'rdhadivase prāpte pūjyamānastatastataḥ |

17.2१७.२

अयोध्यां प्राप्य काकुत्स्थो विमानाद् अवरोहत ॥ (१७।२)

ayodhyāṃ prāpya kākutstho vimānād avarohata ||

18.1१८.१

ततो विसृज्य रुचिरं पुष्पकं कामगामिनम् । (१८।१)

tato visṛjya ruciraṃ puṣpakaṃ kāmagāminam |

18.2१८.२

कक्ष्यान्तरविनिक्षिप्तं द्वाःस्थं रामो ऽब्रवीद् वचः ॥ (१८।२)

kakṣyāntaravinikṣiptaṃ dvāḥsthaṃ rāmo 'bravīd vacaḥ ||

19.1१९.१

लक्ष्मणं भरतं चैव गत्वा तौ लघुविक्रमौ । (१९।१)

lakṣmaṇaṃ bharataṃ caiva gatvā tau laghuvikramau |

19.2१९.२

ममागमनम् आख्याय शब्दापय च मां चिरम् ॥ (१९।२)

mamāgamanam ākhyāya śabdāpaya ca māṃ ciram ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 73

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit