ततो ऽङ्गदवचः श्रुत्वा सर्वे ते वानरोत्तमाः । (१।१)

स्वं स्वं गतौ समुत्साहम् आहुस्तत्र यथाक्रमम् ॥ (१।२)

गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः । (२।१)

मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवांस्तथा ॥ (२।२)

आबभाषे गजस्तत्र प्लवेयं दशयोजनम् । (३।१)

गवाक्षो योजनान्याह गमिष्यामीति विंशतिम् ॥ (३।२)

गवयो वानरस्तत्र वानरांस्तान् उवाच ह । (४।१)

त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवंगमाः ॥ (४।२)

शरभो वानरस्तत्र वानरांस्तान् उवाच ह । (५।१)

चत्वारिंशद् गमिष्यामि योजनानां न संशयः ॥ (५।२)

वानरांस्तु महातेजा अब्रवीद् गन्धमादनः । (६।१)

योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत् तु न संशयः ॥ (६।२)

मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तान् उवाच ह । (७।१)

योजनानां परं षष्टिम् अहं प्लवितुम् उत्सहे ॥ (७।२)

ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत । (८।१)

गमिष्यामि न संदेहः सप्ततिं योजनान्यहम् ॥ (८।२)

सुषेणस्तु हरिश्रेष्ठः प्रोक्तवान् कपिसत्तमान् । (९।१)

अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगर्षभाः ॥ (९।२)

तेषां कथयतां तत्र सर्वांस्तान् अनुमान्य च । (१०।१)

ततो वृद्धतमस्तेषां जाम्बवान् प्रत्यभाषत ॥ (१०।२)

पूर्वम् अस्माकम् अप्यासीत् कश्चिद् गतिपराक्रमः । (११।१)

ते वयं वयसः पारम् अनुप्राप्ताः स्म साम्प्रतम् ॥ (११।२)

किं तु नैवं गते शक्यम् इदं कार्यम् उपेक्षितुम् । (१२।१)

यदर्थं कपिराजश्च रामश्च कृतनिश्चयौ ॥ (१२।२)

साम्प्रतं कालभेदेन या गतिस्तां निबोधत । (१३।१)

नवतिं योजनानां तु गमिष्यामि न संशयः ॥ (१३।२)

तांश्च सर्वान् हरिश्रेष्ठाञ् जाम्बवान् पुनर् अब्रवीत् । (१४।१)

न खल्वेतावद् एवासीद् गमने मे पराक्रमः ॥ (१४।२)

मया महाबलैश्चैव यज्ञे विष्णुः सनातनः । (१५।१)

प्रदक्षिणीकृतः पूर्वं क्रममाणस्त्रिविक्रमः ॥ (१५।२)

स इदानीम् अहं वृद्धः प्लवने मन्दविक्रमः । (१६।१)

यौवने च तदासीन्मे बलम् अप्रतिमं परैः ॥ (१६।२)

संप्रत्येतावतीं शक्तिं गमने तर्कयाम्यहम् । (१७।१)

नैतावता च संसिद्धिः कार्यस्यास्य भविष्यति ॥ (१७।२)

अथोत्तरम् उदारार्थम् अब्रवीद् अङ्गदस्तदा । (१८।१)

अनुमान्य महाप्राज्ञो जाम्बवन्तं महाकपिम् ॥ (१८।२)

अहम् एतद् गमिष्यामि योजनानां शतं महत् । (१९।१)

निवर्तने तु मे शक्तिः स्यान्न वेति न निश्चितम् ॥ (१९।२)

तम् उवाच हरिश्रेष्ठो जाम्बवान् वाक्यकोविदः । (२०।१)

ज्ञायते गमने शक्तिस्तव हर्यृक्षसत्तम ॥ (२०।२)

कामं शतसहस्रं वा न ह्येष विधिर् उच्यते । (२१।१)

योजनानां भवाञ् शक्तो गन्तुं प्रतिनिवर्तितुम् ॥ (२१।२)

न हि प्रेषयिता तात स्वामी प्रेष्यः कथंचन । (२२।१)

भवतायं जनः सर्वः प्रेष्यः प्लवगसत्तम ॥ (२२।२)

भवान् कलत्रम् अस्माकं स्वामिभावे व्यवस्थितः । (२३।१)

स्वामी कलत्रं सैन्यस्य गतिर् एषा परंतप ॥ (२३।२)

तस्मात् कलत्रवत् तात प्रतिपाल्यः सदा भवान् । (२४।१)

अपि चैतस्य कार्यस्य भवान्मूलम् अरिंदम ॥ (२४।२)

मूलम् अर्थस्य संरक्ष्यम् एष कार्यविदां नयः । (२५।१)

मूले हि सति सिध्यन्ति गुणाः पुष्पफलादयः ॥ (२५।२)

तद् भवान् अस्या कार्यस्य साधने सत्यविक्रमः । (२६।१)

बुद्धिविक्रमसम्पन्नो हेतुर् अत्र परंतपः ॥ (२६।२)

गुरुश्च गुरुपुत्रश्च त्वं हि नः कपिसत्तम । (२७।१)

भवन्तम् आश्रित्य वयं समर्था ह्यर्थसाधने ॥ (२७।२)

उक्तवाक्यं महाप्राज्ञं जाम्बवन्तं महाकपिः । (२८।१)

प्रत्युवाचोत्तरं वाक्यं वालिसूनुर् अथाङ्गदः ॥ (२८।२)

यदि नाहं गमिष्यामि नान्यो वानरपुंगवः । (२९।१)

पुनः खल्विदम् अस्माभिः कार्यं प्रायोपवेशनम् ॥ (२९।२)

न ह्यकृत्वा हरिपतेः संदेशं तस्य धीमतः । (३०।१)

तत्रापि गत्वा प्राणानां पश्यामि परिरक्षणम् ॥ (३०।२)

स हि प्रसादे चात्यर्थं कोपे च हरिर् ईश्वरः । (३१।१)

अतीत्य तस्य संदेशं विनाशो गमने भवेत् ॥ (३१।२)

तद् यथा ह्यस्य कार्यस्य न भवत्यन्यथा गतिः । (३२।१)

तद् भवान् एव दृष्टार्थः संचिन्तयितुम् अर्हति ॥ (३२।२)

सो ऽङ्गदेन तदा वीरः प्रत्युक्तः प्लवगर्षभः । (३३।१)

जाम्बवान् उत्तरं वाक्यं प्रोवाचेदं ततो ऽङ्गदम् ॥ (३३।२)

अस्य ते वीर कार्यस्य न किंचित् परिहीयते । (३४।१)

एष संचोदयाम्येनं यः कार्यं साधयिष्यति ॥ (३४।२)

ततः प्रतीतं प्लवतां वरिष्ठम् एकान्तम् आश्रित्य सुखोपविष्टम् । (३५।१)

संचोदयामास हरिप्रवीरो हरिप्रवीरं हनुमन्तम् एव ॥ (३५।२)