वसिष्ठः पुरतः कृत्वा दारान् दशरथस्य च । (१।१)

अभिचक्राम तं देशं रामदर्शनतर्षितः ॥ (१।२)

राजपत्न्यश् च गच्छन्त्यो मन्दं मन्दाकिनीं प्रति । (२।१)

ददृशुस् तत्र तत् तीर्थं रामलक्ष्मणसेवितम् ॥ (२।२)

कौसल्या बाष्पपूर्णेन मुखेन परिशुष्यता । (३।१)

सुमित्राम् अब्रवीद् दीना याश् चान्या राजयोषितः ॥ (३।२)

इदं तेषाम् अनाथानां क्लिष्टम् अक्लिष्टकर्मणाम् । (४।१)

वने प्राक् केवलं तीर्थं ये ते निर्विषयीकृताः ॥ (४।२)

इतः सुमित्रे पुत्रस् ते सदा जलम् अतन्द्रितः । (५।१)

स्वयं हरति सौमित्रिर् मम पुत्रस्य कारणात् ॥ (५।२)

दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु सा ददर्श महीतले । (६।१)

पितुर् इङ्गुदीपिण्याकं न्यस्तम् आयतलोचना ॥ (६।२)

तं भूमौ पितुर् आर्तेन न्यस्तं रामेण वीक्ष्य सा । (७।१)

उवाच देवी कौसल्या सर्वा दशरथस्त्रियः ॥ (७।२)

इदम् इक्ष्वाकुनाथस्य राघवस्य महात्मनः । (८।१)

राघवेण पितुर् दत्तं पश्यतैतद् यथाविधि ॥ (८।२)

तस्य देवसमानस्य पार्थिवस्य महात्मनः । (९।१)

नैतद् औपयिकं मन्ये भुक्तभोगस्य भोजनम् ॥ (९।२)

चतुरन्तां महीं भुक्त्वा महेन्द्रसदृशो विभुः । (१०।१)

कथम् इङ्गुदीपिण्याकं स भुङ्क्ते वसुधाधिपः ॥ (१०।२)

अतो दुःखतरं लोके न किंचित् प्रतिभाति मा । (११।१)

यत्र रामः पितुर् दद्याद् इङ्गुदीक्षोदम् ऋद्धिमान् ॥ (११।२)

रामेणेङ्गुदीपिण्याकं पितुर् दत्तं समीक्ष्य मे । (१२।१)

कथं दुःखेन हृदयं न स्फोटति सहस्रधा ॥ (१२।२)

एवम् आर्तां सपत्न्यस् ता जग्मुर् आश्वास्य तां तदा । (१३।१)

ददृशुश् चाश्रमे रामं स्वर्गाच् च्युतम् इवामरम् ॥ (१३।२)

सर्वभोगैः परित्यक्तं रामं सम्प्रेक्ष्य मातरः । (१४।१)

आर्ता मुमुचुर् अश्रूणि सस्वरं शोककर्शिताः ॥ (१४।२)

तासां रामः समुत्थाय जग्राह चरणाञ् शुभान् । (१५।१)

मातॄणां मनुजव्याघ्रः सर्वासां सत्यसंगरः ॥ (१५।२)

ताः पाणिभिः सुखस्पर्शैर् मृद्वङ्गुलितलैः शुभैः । (१६।१)

प्रममार्जू रजः पृष्ठाद् रामस्यायतलोचनाः ॥ (१६।२)

सौमित्रिर् अपि ताः सर्वा मातॄन् सम्प्रेक्ष्य दुःखितः । (१७।१)

अभ्यवादयतासक्तं शनै रामाद् अनन्तरम् ॥ (१७।२)

यथा रामे तथा तस्मिन् सर्वा ववृतिरे स्त्रियः । (१८।१)

वृत्तिं दशरथाज् जाते लक्ष्मणे शुभलक्षणे ॥ (१८।२)

सीतापि चरणांस् तासाम् उपसंगृह्य दुःखिता । (१९।१)

श्वश्रूणाम् अश्रुपूर्णाक्षी सा बभूवाग्रतः स्थिता ॥ (१९।२)

तां परिष्वज्य दुःखार्तां माता दुहितरं यथा । (२०।१)

वनवासकृशां दीनां कौसल्या वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (२०।२)

विदेहराजस्य सुता स्नुषा दशरथस्य च । (२१।१)

रामपत्नी कथं दुःखं सम्प्राप्ता निर्जने वने ॥ (२१।२)

पद्मम् आतपसंतप्तं परिक्लिष्टम् इवोत्पलम् । (२२।१)

काञ्चनं रजसा ध्वस्तं क्लिष्टं चन्द्रम् इवाम्बुदैः ॥ (२२।२)

मुखं ते प्रेक्ष्य मां शोको दहत्य् अग्निर् इवाश्रयम् । (२३।१)

भृशं मनसि वैदेहि व्यसनारणिसम्भवः ॥ (२३।२)

ब्रुवन्त्याम् एवम् आर्तायां जनन्यां भरताग्रजः । (२४।१)

पादाव् आसाद्य जग्राह वसिष्ठस्य स राघवः ॥ (२४।२)

पुरोहितस्याग्निसमस्य तस्य वै बृहस्पतेर् इन्द्र इवामराधिपः । (२५।१)

प्रगृह्य पादौ सुसमृद्धतेजसः सहैव तेनोपविवेश राघवः ॥ (२५।२)

ततो जघन्यं सहितैः स मन्त्रिभिः पुरप्रधानैश् च सहैव सैनिकैः । (२६।१)

जनेन धर्मज्ञतमेन धर्मवान् उपोपविष्टो भरतस् तदाग्रजम् ॥ (२६।२)

उपोपविष्टस् तु तदा स वीर्यवांस् तपस्विवेषेण समीक्ष्य राघवम् । (२७।१)

श्रिया ज्वलन्तं भरतः कृताञ्जलिर् यथा महेन्द्रः प्रयतः प्रजापतिम् ॥ (२७।२)

किम् एष वाक्यं भरतो ऽद्य राघवं प्रणम्य सत्कृत्य च साधु वक्ष्यति । (२८।१)

इतीव तस्यार्यजनस्य तत्त्वतो बभूव कौतूहलम् उत्तमं तदा ॥ (२८।२)

स राघवः सत्यधृतिश्च लक्ष्मणो महानुभावो भरतश् च धार्मिकः । (२९।१)

वृताः सुहृद्भिश् च विरेजुर् अध्वरे यथा सदस्यैः सहितास् त्रयो ऽग्नयः ॥ (२९।२)