रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 27

417 of 606 · 44 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तत् तु माल्यवतो वाक्यं हितम् उक्तं दशाननः । (१।१)

tat tu mālyavato vākyaṃ hitam uktaṃ daśānanaḥ |

1.2१.२

न मर्षयति दुष्टात्मा कालस्य वशम् आगतः ॥ (१।२)

na marṣayati duṣṭātmā kālasya vaśam āgataḥ ||

2.1२.१

स बद्ध्वा भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य वशम् आगतः । (२।१)

sa baddhvā bhrukuṭiṃ vaktre krodhasya vaśam āgataḥ |

2.2२.२

अमर्षात् परिवृत्ताक्षो माल्यवन्तम् अथाब्रवीत् ॥ (२।२)

amarṣāt parivṛttākṣo mālyavantam athābravīt ||

3.1३.१

हितबुद्ध्या यद् अहितं वचः परुषम् उच्यते । (३।१)

hitabuddhyā yad ahitaṃ vacaḥ paruṣam ucyate |

3.2३.२

परपक्षं प्रविश्यैव नैतच्छ्रोत्रगतं मम ॥ (३।२)

parapakṣaṃ praviśyaiva naitacchrotragataṃ mama ||

4.1४.१

मानुषं कृपणं रामम् एकं शाखामृगाश्रयम् । (४।१)

mānuṣaṃ kṛpaṇaṃ rāmam ekaṃ śākhāmṛgāśrayam |

4.2४.२

समर्थं मन्यसे केन त्यक्तं पित्रा वनालयम् ॥ (४।२)

samarthaṃ manyase kena tyaktaṃ pitrā vanālayam ||

5.1५.१

रक्षसाम् ईश्वरं मां च देवतानां भयंकरम् । (५।१)

rakṣasām īśvaraṃ māṃ ca devatānāṃ bhayaṃkaram |

5.2५.२

हीनं मां मन्यसे केन अहीनं सर्वविक्रमैः ॥ (५।२)

hīnaṃ māṃ manyase kena ahīnaṃ sarvavikramaiḥ ||

6.1६.१

वीरद्वेषेण वा शङ्के पक्षपातेन वा रिपोः । (६।१)

vīradveṣeṇa vā śaṅke pakṣapātena vā ripoḥ |

6.2६.२

त्वयाहं परुषाण्युक्तः परप्रोत्साहनेन वा ॥ (६।२)

tvayāhaṃ paruṣāṇyuktaḥ paraprotsāhanena vā ||

7.1७.१

प्रभवन्तं पदस्थं हि परुषं को ऽभिधास्यति । (७।१)

prabhavantaṃ padasthaṃ hi paruṣaṃ ko 'bhidhāsyati |

7.2७.२

पण्डितः शास्त्रतत्त्वज्ञो विना प्रोत्साहनाद् रिपोः ॥ (७।२)

paṇḍitaḥ śāstratattvajño vinā protsāhanād ripoḥ ||

8.1८.१

आनीय च वनात् सीतां पद्महीनाम् इव श्रियम् । (८।१)

ānīya ca vanāt sītāṃ padmahīnām iva śriyam |

8.2८.२

किमर्थं प्रतिदास्यामि राघवस्य भयाद् अहम् ॥ (८।२)

kimarthaṃ pratidāsyāmi rāghavasya bhayād aham ||

9.1९.१

वृतं वानरकोटीभिः ससुग्रीवं सलक्ष्मणम् । (९।१)

vṛtaṃ vānarakoṭībhiḥ sasugrīvaṃ salakṣmaṇam |

9.2९.२

पश्य कैश्चिद् अहोभिस्त्वं राघवं निहतं मया ॥ (९।२)

paśya kaiścid ahobhistvaṃ rāghavaṃ nihataṃ mayā ||

10.1१०.१

द्वन्द्वे यस्य न तिष्ठन्ति दैवतान्यपि संयुगे । (१०।१)

dvandve yasya na tiṣṭhanti daivatānyapi saṃyuge |

10.2१०.२

स कस्माद् रावणो युद्धे भयम् आहारयिष्यति ॥ (१०।२)

sa kasmād rāvaṇo yuddhe bhayam āhārayiṣyati ||

11.1११.१

द्विधा भज्येयम् अप्येवं न नमेयं तु कस्यचित् । (११।१)

dvidhā bhajyeyam apyevaṃ na nameyaṃ tu kasyacit |

11.2११.२

एष मे सहजो दोषः स्वभावो दुरतिक्रमः ॥ (११।२)

eṣa me sahajo doṣaḥ svabhāvo duratikramaḥ ||

12.1१२.१

यदि तावत् समुद्रे तु सेतुर् बद्धो यदृच्छया । (१२।१)

yadi tāvat samudre tu setur baddho yadṛcchayā |

12.2१२.२

रामेण विस्मयः को ऽत्र येन ते भयम् आगतम् ॥ (१२।२)

rāmeṇa vismayaḥ ko 'tra yena te bhayam āgatam ||

13.1१३.१

स तु तीर्त्वार्णवं रामः सह वानरसेनया । (१३।१)

sa tu tīrtvārṇavaṃ rāmaḥ saha vānarasenayā |

13.2१३.२

प्रतिजानामि ते सत्यं न जीवन् प्रतियास्यति ॥ (१३।२)

pratijānāmi te satyaṃ na jīvan pratiyāsyati ||

14.1१४.१

एवं ब्रुवाणं संरब्धं रुष्टं विज्ञाय रावणम् । (१४।१)

evaṃ bruvāṇaṃ saṃrabdhaṃ ruṣṭaṃ vijñāya rāvaṇam |

14.2१४.२

व्रीडितो माल्यवान् वाक्यं नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥ (१४।२)

vrīḍito mālyavān vākyaṃ nottaraṃ pratyapadyata ||

15.1१५.१

जयाशिषा च राजानं वर्धयित्वा यथोचितम् । (१५।१)

jayāśiṣā ca rājānaṃ vardhayitvā yathocitam |

15.2१५.२

माल्यवान् अभ्यनुज्ञातो जगाम स्वं निवेशनम् ॥ (१५।२)

mālyavān abhyanujñāto jagāma svaṃ niveśanam ||

16.1१६.१

रावणस्तु सहामात्यो मन्त्रयित्वा विमृश्य च । (१६।१)

rāvaṇastu sahāmātyo mantrayitvā vimṛśya ca |

16.2१६.२

लङ्कायाम् अतुलां गुप्तिं कारयामास राक्षसः ॥ (१६।२)

laṅkāyām atulāṃ guptiṃ kārayāmāsa rākṣasaḥ ||

17.1१७.१

व्यादिदेश च पूर्वस्यां प्रहस्तं द्वारि राक्षसम् । (१७।१)

vyādideśa ca pūrvasyāṃ prahastaṃ dvāri rākṣasam |

17.2१७.२

दक्षिणस्यां महावीर्यौ महापार्श्वमहोदरौ ॥ (१७।२)

dakṣiṇasyāṃ mahāvīryau mahāpārśvamahodarau ||

18.1१८.१

पश्चिमायाम् अथो द्वारि पुत्रम् इन्द्रजितं तथा । (१८।१)

paścimāyām atho dvāri putram indrajitaṃ tathā |

18.2१८.२

व्यादिदेश महामायं राक्षसैर् बहुभिर् वृतम् ॥ (१८।२)

vyādideśa mahāmāyaṃ rākṣasair bahubhir vṛtam ||

19.1१९.१

उत्तरस्यां पुरद्वारि व्यादिश्य शुकसारणौ । (१९।१)

uttarasyāṃ puradvāri vyādiśya śukasāraṇau |

19.2१९.२

स्वयं चात्र भविष्यामि मन्त्रिणस्तान् उवाच ह ॥ (१९।२)

svayaṃ cātra bhaviṣyāmi mantriṇastān uvāca ha ||

20.1२०.१

राक्षसं तु विरूपाक्षं महावीर्यपराक्रमम् । (२०।१)

rākṣasaṃ tu virūpākṣaṃ mahāvīryaparākramam |

20.2२०.२

मध्यमे ऽस्थापयद् गुल्मे बहुभिः सह राक्षसैः ॥ (२०।२)

madhyame 'sthāpayad gulme bahubhiḥ saha rākṣasaiḥ ||

21.1२१.१

एवंविधानं लङ्कायां कृत्वा राक्षसपुंगवः । (२१।१)

evaṃvidhānaṃ laṅkāyāṃ kṛtvā rākṣasapuṃgavaḥ |

21.2२१.२

मेने कृतार्थम् आत्मानं कृतान्तवशम् आगतः ॥ (२१।२)

mene kṛtārtham ātmānaṃ kṛtāntavaśam āgataḥ ||

22.1२२.१

विसर्जयामास ततः स मन्त्रिणो विधानम् आज्ञाप्य पुरस्य पुष्कलम् । (२२।१)

visarjayāmāsa tataḥ sa mantriṇo vidhānam ājñāpya purasya puṣkalam |

22.2२२.२

जयाशिषा मन्त्रगणेन पूजितो विवेश सो ऽन्तःपुरम् ऋद्धिमन्महत् ॥ (२२।२)

jayāśiṣā mantragaṇena pūjito viveśa so 'ntaḥpuram ṛddhimanmahat ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 27

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit