रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 18

205 of 606 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तां तथा पतितां दृष्ट्वा विरूपां शोणितोक्षिताम् । (१।१)

tāṃ tathā patitāṃ dṛṣṭvā virūpāṃ śoṇitokṣitām |

1.2१.२

भगिनीं क्रोधसंतप्तः खरः पप्रच्छ राक्षसः ॥ (१।२)

bhaginīṃ krodhasaṃtaptaḥ kharaḥ papraccha rākṣasaḥ ||

2.1२.१

बलविक्रमसम्पन्ना कामगा कामरूपिणी । (२।१)

balavikramasampannā kāmagā kāmarūpiṇī |

2.2२.२

इमाम् अवस्थां नीता त्वं केनान्तकसमा गता ॥ (२।२)

imām avasthāṃ nītā tvaṃ kenāntakasamā gatā ||

3.1३.१

देवगन्धर्वभूतानाम् ऋषीणां च महात्मनाम् । (३।१)

devagandharvabhūtānām ṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |

3.2३.२

को ऽयम् एवं महावीर्यस् त्वां विरूपां चकार ह ॥ (३।२)

ko 'yam evaṃ mahāvīryas tvāṃ virūpāṃ cakāra ha ||

4.1४.१

न हि पश्याम्य् अहं लोके यः कुर्यान् मम विप्रियम् । (४।१)

na hi paśyāmy ahaṃ loke yaḥ kuryān mama vipriyam |

4.2४.२

अन्तरेण सहस्राक्षं महेन्द्रं पाकशासनम् ॥ (४।२)

antareṇa sahasrākṣaṃ mahendraṃ pākaśāsanam ||

5.1५.१

अद्याहं मार्गणैः प्राणान् आदास्ये जीवितान्तकैः । (५।१)

adyāhaṃ mārgaṇaiḥ prāṇān ādāsye jīvitāntakaiḥ |

5.2५.२

सलिले क्षीरम् आसक्तं निष्पिबन्न् इव सारसः ॥ (५।२)

salile kṣīram āsaktaṃ niṣpibann iva sārasaḥ ||

6.1६.१

निहतस्य मया संख्ये शरसंकृत्तमर्मणः । (६।१)

nihatasya mayā saṃkhye śarasaṃkṛttamarmaṇaḥ |

6.2६.२

सफेनं रुधिरं रक्तं मेदिनी कस्य पास्यति ॥ (६।२)

saphenaṃ rudhiraṃ raktaṃ medinī kasya pāsyati ||

7.1७.१

कस्य पत्त्ररथाः कायान् मांसम् उत्कृत्य संगताः । (७।१)

kasya pattrarathāḥ kāyān māṃsam utkṛtya saṃgatāḥ |

7.2७.२

प्रहृष्टा भक्षयिष्यन्ति निहतस्य मया रणे ॥ (७।२)

prahṛṣṭā bhakṣayiṣyanti nihatasya mayā raṇe ||

8.1८.१

तं न देवा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः । (८।१)

taṃ na devā na gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ |

8.2८.२

मयापकृष्टं कृपणं शक्तास् त्रातुं महाहवे ॥ (८।२)

mayāpakṛṣṭaṃ kṛpaṇaṃ śaktās trātuṃ mahāhave ||

9.1९.१

उपलभ्य शनैः संज्ञां तं मे शंसितुम् अर्हसि । (९।१)

upalabhya śanaiḥ saṃjñāṃ taṃ me śaṃsitum arhasi |

9.2९.२

येन त्वं दुर्विनीतेन वने विक्रम्य निर्जिता ॥ (९।२)

yena tvaṃ durvinītena vane vikramya nirjitā ||

10.1१०.१

इति भ्रातुर् वचः श्रुत्वा क्रुद्धस्य च विशेषतः । (१०।१)

iti bhrātur vacaḥ śrutvā kruddhasya ca viśeṣataḥ |

10.2१०.२

ततः शूर्पणखा वाक्यं सबाष्पम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१०।२)

tataḥ śūrpaṇakhā vākyaṃ sabāṣpam idam abravīt ||

11.1११.१

तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ । (११।१)

taruṇau rūpasampannau sukumārau mahābalau |

11.2११.२

पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ ॥ (११।२)

puṇḍarīkaviśālākṣau cīrakṛṣṇājināmbarau ||

12.1१२.१

गन्धर्वराजप्रतिमौ पार्थिवव्यञ्जनान्वितौ । (१२।१)

gandharvarājapratimau pārthivavyañjanānvitau |

12.2१२.२

देवौ वा मानुषौ वा तौ न तर्कयितुम् उत्सहे ॥ (१२।२)

devau vā mānuṣau vā tau na tarkayitum utsahe ||

13.1१३.१

तरुणी रूपसम्पन्ना सर्वाभरणभूषिता । (१३।१)

taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |

13.2१३.२

दृष्टा तत्र मया नारी तयोर् मध्ये सुमध्यमा ॥ (१३।२)

dṛṣṭā tatra mayā nārī tayor madhye sumadhyamā ||

14.1१४.१

ताभ्याम् उभाभ्यां सम्भूय प्रमदाम् अधिकृत्य ताम् । (१४।१)

tābhyām ubhābhyāṃ sambhūya pramadām adhikṛtya tām |

14.2१४.२

इमाम् अवस्थां नीताहं यथानाथासती तथा ॥ (१४।२)

imām avasthāṃ nītāhaṃ yathānāthāsatī tathā ||

15.1१५.१

तस्याश् चानृजुवृत्तायास् तयोश् च हतयोर् अहम् । (१५।१)

tasyāś cānṛjuvṛttāyās tayoś ca hatayor aham |

15.2१५.२

सफेनं पातुम् इच्छामि रुधिरं रणमूर्धनि ॥ (१५।२)

saphenaṃ pātum icchāmi rudhiraṃ raṇamūrdhani ||

16.1१६.१

एष मे प्रथमः कामः कृतस् तात त्वया भवेत् । (१६।१)

eṣa me prathamaḥ kāmaḥ kṛtas tāta tvayā bhavet |

16.2१६.२

तस्यास् तयोश् च रुधिरं पिबेयम् अहम् आहवे ॥ (१६।२)

tasyās tayoś ca rudhiraṃ pibeyam aham āhave ||

17.1१७.१

इति तस्यां ब्रुवाणायां चतुर्दश महाबलान् । (१७।१)

iti tasyāṃ bruvāṇāyāṃ caturdaśa mahābalān |

17.2१७.२

व्यादिदेश खरः क्रुद्धो राक्षसान् अन्तकोपमान् ॥ (१७।२)

vyādideśa kharaḥ kruddho rākṣasān antakopamān ||

18.1१८.१

मानुषौ शस्त्रसम्पन्नौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ । (१८।१)

mānuṣau śastrasampannau cīrakṛṣṇājināmbarau |

18.2१८.२

प्रविष्टौ दण्डकारण्यं घोरं प्रमदया सह ॥ (१८।२)

praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ ghoraṃ pramadayā saha ||

19.1१९.१

तौ हत्वा तां च दुर्वृत्ताम् उपावर्तितुम् अर्हथ । (१९।१)

tau hatvā tāṃ ca durvṛttām upāvartitum arhatha |

19.2१९.२

इयं च रुधिरं तेषां भगिनी मम पास्यति ॥ (१९।२)

iyaṃ ca rudhiraṃ teṣāṃ bhaginī mama pāsyati ||

20.1२०.१

मनोरथो ऽयम् इष्टो ऽस्या भगिन्या मम राक्षसाः । (२०।१)

manoratho 'yam iṣṭo 'syā bhaginyā mama rākṣasāḥ |

20.2२०.२

शीघ्रं संपद्यतां गत्वा तौ प्रमथ्य स्वतेजसा ॥ (२०।२)

śīghraṃ saṃpadyatāṃ gatvā tau pramathya svatejasā ||

21.1२१.१

इति प्रतिसमादिष्टा राक्षसास् ते चतुर्दश । (२१।१)

iti pratisamādiṣṭā rākṣasās te caturdaśa |

21.2२१.२

तत्र जग्मुस् तया सार्धं घना वातेरिता यथा ॥ (२१।२)

tatra jagmus tayā sārdhaṃ ghanā vāteritā yathā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 18

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit