रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 75

581 of 606 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तथोक्तवति रामे तु भरते च महात्मनि । (१।१)

tathoktavati rāme tu bharate ca mahātmani |

1.2१.२

लक्ष्मणो ऽपि शुभं वाक्यम् उवाच रघुनन्दनम् ॥ (१।२)

lakṣmaṇo 'pi śubhaṃ vākyam uvāca raghunandanam ||

2.1२.१

अश्वमेधो महायज्ञः पावनः सर्वपाप्मनाम् । (२।१)

aśvamedho mahāyajñaḥ pāvanaḥ sarvapāpmanām |

2.2२.२

पावनस्तव दुर्धर्षो रोचतां क्रतुपुंगवः ॥ (२।२)

pāvanastava durdharṣo rocatāṃ kratupuṃgavaḥ ||

3.1३.१

श्रूयते हि पुरावृत्तं वासवे सुमहात्मनि । (३।१)

śrūyate hi purāvṛttaṃ vāsave sumahātmani |

3.2३.२

ब्रह्महत्यावृतः शक्रो हयमेधेन पावितः ॥ (३।२)

brahmahatyāvṛtaḥ śakro hayamedhena pāvitaḥ ||

4.1४.१

पुरा किल महाबाहो देवासुरसमागमे । (४।१)

purā kila mahābāho devāsurasamāgame |

4.2४.२

वृत्रो नाम महान् आसीद् दैतेयो लोकसंमतः ॥ (४।२)

vṛtro nāma mahān āsīd daiteyo lokasaṃmataḥ ||

5.1५.१

विस्तीर्णो योजनशतम् उच्छ्रितस्त्रिगुणं ततः । (५।१)

vistīrṇo yojanaśatam ucchritastriguṇaṃ tataḥ |

5.2५.२

अनुरागेण लोकांस्त्रीन् स्नेहात् पश्यति सर्वतः ॥ (५।२)

anurāgeṇa lokāṃstrīn snehāt paśyati sarvataḥ ||

6.1६.१

धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः । (६।१)

dharmajñaśca kṛtajñaśca buddhyā ca pariniṣṭhitaḥ |

6.2६.२

शशास पृथिवीं सर्वां धर्मेण सुसमाहितः ॥ (६।२)

śaśāsa pṛthivīṃ sarvāṃ dharmeṇa susamāhitaḥ ||

7.1७.१

तस्मिन् प्रशासति तदा सर्वकामदुघा मही । (७।१)

tasmin praśāsati tadā sarvakāmadughā mahī |

7.2७.२

रसवन्ति प्रसूतानि मूलानि च फलानि च ॥ (७।२)

rasavanti prasūtāni mūlāni ca phalāni ca ||

8.1८.१

अकृष्टपच्या पृथिवी सुसम्पन्ना महात्मनः । (८।१)

akṛṣṭapacyā pṛthivī susampannā mahātmanaḥ |

8.2८.२

स राज्यं तादृशं भुङ्क्ते स्फीतम् अद्भुतदर्शनम् ॥ (८।२)

sa rājyaṃ tādṛśaṃ bhuṅkte sphītam adbhutadarśanam ||

9.1९.१

तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना तपः कुर्याम् अनुत्तमम् । (९।१)

tasya buddhiḥ samutpannā tapaḥ kuryām anuttamam |

9.2९.२

तपो हि परमं श्रेयस्तपो हि परमं सुखम् ॥ (९।२)

tapo hi paramaṃ śreyastapo hi paramaṃ sukham ||

10.1१०.१

स निक्षिप्य सुतं ज्येष्ठं पौरेषु परमेश्वरम् । (१०।१)

sa nikṣipya sutaṃ jyeṣṭhaṃ paureṣu parameśvaram |

10.2१०.२

तप उग्रम् उपातिष्ठत् तापयन् सर्वदेवताः ॥ (१०।२)

tapa ugram upātiṣṭhat tāpayan sarvadevatāḥ ||

11.1११.१

तपस्तप्यति वृत्रे तु वासवः परमार्तवत् । (११।१)

tapastapyati vṛtre tu vāsavaḥ paramārtavat |

11.2११.२

विष्णुं समुपसंक्रम्य वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (११।२)

viṣṇuṃ samupasaṃkramya vākyam etad uvāca ha ||

12.1१२.१

तपस्यता महाबाहो लोका वृत्रेण निर्जिताः । (१२।१)

tapasyatā mahābāho lokā vṛtreṇa nirjitāḥ |

12.2१२.२

बलवान् स हि धर्मात्मा नैनं शक्ष्यामि बाधितुम् ॥ (१२।२)

balavān sa hi dharmātmā nainaṃ śakṣyāmi bādhitum ||

13.1१३.१

यद्यसौ तप आतिष्ठेद् भूय एव सुरेश्वर । (१३।१)

yadyasau tapa ātiṣṭhed bhūya eva sureśvara |

13.2१३.२

यावल्लोका धरिष्यन्ति तावद् अस्य वशानुगाः ॥ (१३।२)

yāvallokā dhariṣyanti tāvad asya vaśānugāḥ ||

14.1१४.१

त्वं चैनं परमोदारम् उपेक्षसि महाबल । (१४।१)

tvaṃ cainaṃ paramodāram upekṣasi mahābala |

14.2१४.२

क्षणं हि न भवेद् वृत्रः क्रुद्धे त्वयि सुरेश्वर ॥ (१४।२)

kṣaṇaṃ hi na bhaved vṛtraḥ kruddhe tvayi sureśvara ||

15.1१५.१

यदा हि प्रीतिसंयोगं त्वया विष्णो समागतः । (१५।१)

yadā hi prītisaṃyogaṃ tvayā viṣṇo samāgataḥ |

15.2१५.२

तदा प्रभृति लोकानां नाथत्वम् उपलब्धवान् ॥ (१५।२)

tadā prabhṛti lokānāṃ nāthatvam upalabdhavān ||

16.1१६.१

स त्वं प्रसादं लोकानां कुरुष्व सुमहायशः । (१६।१)

sa tvaṃ prasādaṃ lokānāṃ kuruṣva sumahāyaśaḥ |

16.2१६.२

त्वत्कृतेन हि सर्वं स्यात् प्रशान्तम् अजरं जगत् ॥ (१६।२)

tvatkṛtena hi sarvaṃ syāt praśāntam ajaraṃ jagat ||

17.1१७.१

इमे हि सर्वे विष्णो त्वां निरीक्षन्ते दिवौकसः । (१७।१)

ime hi sarve viṣṇo tvāṃ nirīkṣante divaukasaḥ |

17.2१७.२

वृत्रघातेन महता एषां साह्यं कुरुष्व ह ॥ (१७।२)

vṛtraghātena mahatā eṣāṃ sāhyaṃ kuruṣva ha ||

18.1१८.१

त्वया हि नित्यशः साह्यं कृतम् एषां महात्मनाम् । (१८।१)

tvayā hi nityaśaḥ sāhyaṃ kṛtam eṣāṃ mahātmanām |

18.2१८.२

असह्यम् इदम् अन्येषाम् अगतीनां गतिर् भवान् ॥ (१८।२)

asahyam idam anyeṣām agatīnāṃ gatir bhavān ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 75

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit