रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 32

538 of 606 · 145 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

नर्मदापुलिने यत्र राक्षसेन्द्रः स रावणः । (१।१)

narmadāpuline yatra rākṣasendraḥ sa rāvaṇaḥ |

1.2१.२

पुष्पोपहारं कुरुते तस्माद् देशाद् अदूरतः ॥ (१।२)

puṣpopahāraṃ kurute tasmād deśād adūrataḥ ||

2.1२.१

अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो माहिष्मत्याः पतिः प्रभुः । (२।१)

arjuno jayatāṃ śreṣṭho māhiṣmatyāḥ patiḥ prabhuḥ |

2.2२.२

क्रीडते सह नारीभिर् नर्मदातोयम् आश्रितः ॥ (२।२)

krīḍate saha nārībhir narmadātoyam āśritaḥ ||

3.1३.१

तासां मध्यगतो राजा रराज स ततो ऽर्जुनः । (३।१)

tāsāṃ madhyagato rājā rarāja sa tato 'rjunaḥ |

3.2३.२

करेणूनां सहस्रस्य मध्यस्थ इव कुञ्जरः ॥ (३।२)

kareṇūnāṃ sahasrasya madhyastha iva kuñjaraḥ ||

4.1४.१

जिज्ञासुः स तु बाहूनां सहस्रस्योत्तमं बलम् । (४।१)

jijñāsuḥ sa tu bāhūnāṃ sahasrasyottamaṃ balam |

4.2४.२

रुरोध नर्मदावेगं बाहुभिः स तदार्जुनः ॥ (४।२)

rurodha narmadāvegaṃ bāhubhiḥ sa tadārjunaḥ ||

5.1५.१

कार्तवीर्यभुजासेतुं तज्जलं प्राप्य निर्मलम् । (५।१)

kārtavīryabhujāsetuṃ tajjalaṃ prāpya nirmalam |

5.2५.२

कूलापहारं कुर्वाणं प्रतिस्रोतः प्रधावति ॥ (५।२)

kūlāpahāraṃ kurvāṇaṃ pratisrotaḥ pradhāvati ||

6.1६.१

समीननक्रमकरः सपुष्पकुशसंस्तरः । (६।१)

samīnanakramakaraḥ sapuṣpakuśasaṃstaraḥ |

6.2६.२

स नर्मदाम्भसो वेगः प्रावृट्काल इवाबभौ ॥ (६।२)

sa narmadāmbhaso vegaḥ prāvṛṭkāla ivābabhau ||

7.1७.१

स वेगः कार्तवीर्येण संप्रेषित इवाम्भसः । (७।१)

sa vegaḥ kārtavīryeṇa saṃpreṣita ivāmbhasaḥ |

7.2७.२

पुष्पोपहारं तत् सर्वं रावणस्य जहार ह ॥ (७।२)

puṣpopahāraṃ tat sarvaṃ rāvaṇasya jahāra ha ||

8.1८.१

रावणो ऽर्धसमाप्तं तु उत्सृज्य नियमं तदा । (८।१)

rāvaṇo 'rdhasamāptaṃ tu utsṛjya niyamaṃ tadā |

8.2८.२

नर्मदां पश्यते कान्तां प्रतिकूलां यथा प्रियाम् ॥ (८।२)

narmadāṃ paśyate kāntāṃ pratikūlāṃ yathā priyām ||

9.1९.१

पश्चिमेन तु तं दृष्ट्वा सागरोद्गारसंनिभम् । (९।१)

paścimena tu taṃ dṛṣṭvā sāgarodgārasaṃnibham |

9.2९.२

वर्धन्तम् अम्भसो वेगं पूर्वाम् आशां प्रविश्य तु ॥ (९।२)

vardhantam ambhaso vegaṃ pūrvām āśāṃ praviśya tu ||

10.1१०.१

ततो ऽनुद्भ्रान्तशकुनां स्वाभाव्ये परमे स्थिताम् । (१०।१)

tato 'nudbhrāntaśakunāṃ svābhāvye parame sthitām |

10.2१०.२

निर्विकाराङ्गनाभासां पश्यते रावणो नदीम् ॥ (१०।२)

nirvikārāṅganābhāsāṃ paśyate rāvaṇo nadīm ||

11.1११.१

सव्येतरकराङ्गुल्या सशब्दं च दशाननः । (११।१)

savyetarakarāṅgulyā saśabdaṃ ca daśānanaḥ |

11.2११.२

वेगप्रभवम् अन्वेष्टुं सो ऽदिशच्छुकसारणौ ॥ (११।२)

vegaprabhavam anveṣṭuṃ so 'diśacchukasāraṇau ||

12.1१२.१

तौ तु रावणसंदिष्टौ भ्रातरौ शुकसारणौ । (१२।१)

tau tu rāvaṇasaṃdiṣṭau bhrātarau śukasāraṇau |

12.2१२.२

व्योमान्तरचरौ वीरौ प्रस्थितौ पश्चिमोन्मुखौ ॥ (१२।२)

vyomāntaracarau vīrau prasthitau paścimonmukhau ||

13.1१३.१

अर्धयोजनमात्रं तु गत्वा तौ तु निशाचरौ । (१३।१)

ardhayojanamātraṃ tu gatvā tau tu niśācarau |

13.2१३.२

पश्येतां पुरुषं तोये क्रीडन्तं सहयोषितम् ॥ (१३।२)

paśyetāṃ puruṣaṃ toye krīḍantaṃ sahayoṣitam ||

14.1१४.१

बृहत्सालप्रतीकाशं तोयव्याकुलमूर्धजम् । (१४।१)

bṛhatsālapratīkāśaṃ toyavyākulamūrdhajam |

14.2१४.२

मदरक्तान्तनयनं मदनाकारवर्चसं ॥ (१४।२)

madaraktāntanayanaṃ madanākāravarcasaṃ ||

15.1१५.१

नदीं बाहुसहस्रेण रुन्धन्तम् अरिमर्दनम् । (१५।१)

nadīṃ bāhusahasreṇa rundhantam arimardanam |

15.2१५.२

गिरिं पादसहस्रेण रुन्धन्तम् इव मेदिनीम् ॥ (१५।२)

giriṃ pādasahasreṇa rundhantam iva medinīm ||

16.1१६.१

बालानां वरनारीणां सहस्रेणाभिसंवृतम् । (१६।१)

bālānāṃ varanārīṇāṃ sahasreṇābhisaṃvṛtam |

16.2१६.२

समदानां करेणूनां सहस्रेणेव कुञ्जरम् ॥ (१६।२)

samadānāṃ kareṇūnāṃ sahasreṇeva kuñjaram ||

17.1१७.१

तम् अद्भुततमं दृष्ट्वा राक्षसौ शुकसारणौ । (१७।१)

tam adbhutatamaṃ dṛṣṭvā rākṣasau śukasāraṇau |

17.2१७.२

संनिवृत्तावुपागम्य रावणं तम् अथोचतुः ॥ (१७।२)

saṃnivṛttāvupāgamya rāvaṇaṃ tam athocatuḥ ||

18.1१८.१

बृहत्सालप्रतीकाशः को ऽप्यसौ राक्षसेश्वर । (१८।१)

bṛhatsālapratīkāśaḥ ko 'pyasau rākṣaseśvara |

18.2१८.२

नर्मदां रोधवद् रुद्ध्वा क्रीडापयति योषितः ॥ (१८।२)

narmadāṃ rodhavad ruddhvā krīḍāpayati yoṣitaḥ ||

19.1१९.१

तेन बाहुसहस्रेण संनिरुद्धजला नदी । (१९।१)

tena bāhusahasreṇa saṃniruddhajalā nadī |

19.2१९.२

सागरोद्गारसंकाशान् उद्गारान् सृजते मुहुः ॥ (१९।२)

sāgarodgārasaṃkāśān udgārān sṛjate muhuḥ ||

20.1२०.१

इत्येवं भाषमाणौ तौ निशम्य शुकसारणौ । (२०।१)

ityevaṃ bhāṣamāṇau tau niśamya śukasāraṇau |

20.2२०.२

रावणो ऽर्जुन इत्युक्त्वा उत्तस्थौ युद्धलालसः ॥ (२०।२)

rāvaṇo 'rjuna ityuktvā uttasthau yuddhalālasaḥ ||

21.1२१.१

अर्जुनाभिमुखे तस्मिन् प्रस्थिते राक्षसेश्वरे । (२१।१)

arjunābhimukhe tasmin prasthite rākṣaseśvare |

21.2२१.२

सकृद् एव कृतो रावः सरक्तः प्रेषितो घनैः ॥ (२१।२)

sakṛd eva kṛto rāvaḥ saraktaḥ preṣito ghanaiḥ ||

22.1२२.१

महोदरमहापार्श्वधूम्राक्षशुकसारणैः । (२२।१)

mahodaramahāpārśvadhūmrākṣaśukasāraṇaiḥ |

22.2२२.२

संवृतो राक्षसेन्द्रस्तु तत्रागाद् यत्र सो ऽर्जुनः ॥ (२२।२)

saṃvṛto rākṣasendrastu tatrāgād yatra so 'rjunaḥ ||

23.1२३.१

नातिदीर्घेण कालेन स ततो राक्षसो बली । (२३।१)

nātidīrgheṇa kālena sa tato rākṣaso balī |

23.2२३.२

तं नर्मदाह्रदं भीमम् आजगामाञ्जनप्रभः ॥ (२३।२)

taṃ narmadāhradaṃ bhīmam ājagāmāñjanaprabhaḥ ||

24.1२४.१

स तत्र स्त्रीपरिवृतं वाशिताभिर् इव द्विपम् । (२४।१)

sa tatra strīparivṛtaṃ vāśitābhir iva dvipam |

24.2२४.२

नरेन्द्रं पश्यते राजा राक्षसानां तदार्जुनम् ॥ (२४।२)

narendraṃ paśyate rājā rākṣasānāṃ tadārjunam ||

25.1२५.१

स रोषाद् रक्तनयनो राक्षसेन्द्रो बलोद्धतः । (२५।१)

sa roṣād raktanayano rākṣasendro baloddhataḥ |

25.2२५.२

इत्येवम् अर्जुनामात्यान् आह गम्भीरया गिरा ॥ (२५।२)

ityevam arjunāmātyān āha gambhīrayā girā ||

26.1२६.१

अमात्याः क्षिप्रम् आख्यात हैहयस्य नृपस्य वै । (२६।१)

amātyāḥ kṣipram ākhyāta haihayasya nṛpasya vai |

26.2२६.२

युद्धार्थं समनुप्राप्तो रावणो नाम नामतः ॥ (२६।२)

yuddhārthaṃ samanuprāpto rāvaṇo nāma nāmataḥ ||

27.1२७.१

रावणस्य वचः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते । (२७।१)

rāvaṇasya vacaḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te |

27.2२७.२

उत्तस्थुः सायुधास्तं च रावणं वाक्यम् अब्रुवन् ॥ (२७।२)

uttasthuḥ sāyudhāstaṃ ca rāvaṇaṃ vākyam abruvan ||

28.1२८.१

युद्धस्य कालो विज्ञातः साधु भोः साधु रावण । (२८।१)

yuddhasya kālo vijñātaḥ sādhu bhoḥ sādhu rāvaṇa |

28.2२८.२

यः क्षीबं स्त्रीवृतं चैव योद्धुम् इच्छसि नो नृपम् । (२८।२)

yaḥ kṣībaṃ strīvṛtaṃ caiva yoddhum icchasi no nṛpam |

28.3२८.३

वाशितामध्यगं मत्तं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ (२८।३)

vāśitāmadhyagaṃ mattaṃ śārdūla iva kuñjaram ||

29.1२९.१

क्षमस्वाद्य दशग्रीव उष्यतां रजनी त्वया । (२९।१)

kṣamasvādya daśagrīva uṣyatāṃ rajanī tvayā |

29.2२९.२

युद्धश्रद्धा तु यद्यस्ति श्वस्तात समरे ऽर्जुनम् ॥ (२९।२)

yuddhaśraddhā tu yadyasti śvastāta samare 'rjunam ||

30.1३०.१

यदि वापि त्वरा तुभ्यं युद्धतृष्णासमावृता । (३०।१)

yadi vāpi tvarā tubhyaṃ yuddhatṛṣṇāsamāvṛtā |

30.2३०.२

निहत्यास्मांस्ततो युद्धम् अर्जुनेनोपयास्यसि ॥ (३०।२)

nihatyāsmāṃstato yuddham arjunenopayāsyasi ||

31.1३१.१

ततस्ते रावणामात्यैर् अमात्याः पार्थिवस्य तु । (३१।१)

tataste rāvaṇāmātyair amātyāḥ pārthivasya tu |

31.2३१.२

सूदिताश्चापि ते युद्धे भक्षिताश्च बुभुक्षितैः ॥ (३१।२)

sūditāścāpi te yuddhe bhakṣitāśca bubhukṣitaiḥ ||

32.1३२.१

ततो हलहलाशब्दो नर्मदातीर आबभौ । (३२।१)

tato halahalāśabdo narmadātīra ābabhau |

32.2३२.२

अर्जुनस्यानुयात्राणां रावणस्य च मन्त्रिणाम् ॥ (३२।२)

arjunasyānuyātrāṇāṃ rāvaṇasya ca mantriṇām ||

33.1३३.१

इषुभिस्तोमरैः शूलैर् वज्रकल्पैः सकर्षणैः । (३३।१)

iṣubhistomaraiḥ śūlair vajrakalpaiḥ sakarṣaṇaiḥ |

33.2३३.२

सरावणान् अर्दयन्तः समन्तात् समभिद्रुताः ॥ (३३।२)

sarāvaṇān ardayantaḥ samantāt samabhidrutāḥ ||

34.1३४.१

हैहयाधिपयोधानां वेग आसीत् सुदारुणः । (३४।१)

haihayādhipayodhānāṃ vega āsīt sudāruṇaḥ |

34.2३४.२

सनक्रमीनमकरसमुद्रस्येव निस्वनः ॥ (३४।२)

sanakramīnamakarasamudrasyeva nisvanaḥ ||

35.1३५.१

रावणस्य तु ते ऽमात्याः प्रहस्तशुकसारणाः । (३५।१)

rāvaṇasya tu te 'mātyāḥ prahastaśukasāraṇāḥ |

35.2३५.२

कार्तवीर्यबलं क्रुद्धा निर्दहन्त्यग्नितेजसः ॥ (३५।२)

kārtavīryabalaṃ kruddhā nirdahantyagnitejasaḥ ||

36.1३६.१

अर्जुनाय तु तत् कर्म रावणस्य समन्त्रिणः । (३६।१)

arjunāya tu tat karma rāvaṇasya samantriṇaḥ |

36.2३६.२

क्रीडमानाय कथितं पुरुषैर् द्वाररक्षिभिः ॥ (३६।२)

krīḍamānāya kathitaṃ puruṣair dvārarakṣibhiḥ ||

37.1३७.१

उक्त्वा न भेतव्यम् इति स्त्रीजनं स ततो ऽर्जुनः । (३७।१)

uktvā na bhetavyam iti strījanaṃ sa tato 'rjunaḥ |

37.2३७.२

उत्ततार जलात् तस्माद् गङ्गातोयाद् इवाञ्जनः ॥ (३७।२)

uttatāra jalāt tasmād gaṅgātoyād ivāñjanaḥ ||

38.1३८.१

क्रोधदूषितनेत्रस्तु स ततो ऽर्जुनपावकः । (३८।१)

krodhadūṣitanetrastu sa tato 'rjunapāvakaḥ |

38.2३८.२

प्रजज्वाल महाघोरो युगान्त इव पावकः ॥ (३८।२)

prajajvāla mahāghoro yugānta iva pāvakaḥ ||

39.1३९.१

स तूर्णतरम् आदाय वरहेमाङ्गदो गदाम् । (३९।१)

sa tūrṇataram ādāya varahemāṅgado gadām |

39.2३९.२

अभिद्रवति रक्षांसि तमांसीव दिवाकरः ॥ (३९।२)

abhidravati rakṣāṃsi tamāṃsīva divākaraḥ ||

40.1४०.१

बाहुविक्षेपकरणां समुद्यम्य महागदाम् । (४०।१)

bāhuvikṣepakaraṇāṃ samudyamya mahāgadām |

40.2४०.२

गारुडं वेगम् आस्थाय आपपातैव सो ऽर्जुनः ॥ (४०।२)

gāruḍaṃ vegam āsthāya āpapātaiva so 'rjunaḥ ||

41.1४१.१

तस्य मार्गं समावृत्य विन्ध्यो ऽर्कस्येव पर्वतः । (४१।१)

tasya mārgaṃ samāvṛtya vindhyo 'rkasyeva parvataḥ |

41.2४१.२

स्थितो विन्ध्य इवाकम्प्यः प्रहस्तो मुसलायुधः ॥ (४१।२)

sthito vindhya ivākampyaḥ prahasto musalāyudhaḥ ||

42.1४२.१

ततो ऽस्य मुसलं घोरं लोहबद्धं मदोद्धतः । (४२।१)

tato 'sya musalaṃ ghoraṃ lohabaddhaṃ madoddhataḥ |

42.2४२.२

प्रहस्तः प्रेषयन् क्रुद्धो ररास च यथाम्बुदः ॥ (४२।२)

prahastaḥ preṣayan kruddho rarāsa ca yathāmbudaḥ ||

43.1४३.१

तस्याग्रे मुसलस्याग्निर् अशोकापीडसंनिभः । (४३।१)

tasyāgre musalasyāgnir aśokāpīḍasaṃnibhaḥ |

43.2४३.२

प्रहस्तकरमुक्तस्य बभूव प्रदहन्न् इव ॥ (४३।२)

prahastakaramuktasya babhūva pradahann iva ||

44.1४४.१

आधावमानं मुसलं कार्तवीर्यस्तदार्जुनः । (४४।१)

ādhāvamānaṃ musalaṃ kārtavīryastadārjunaḥ |

44.2४४.२

निपुणं वञ्चयामास सगदो गजविक्रमः ॥ (४४।२)

nipuṇaṃ vañcayāmāsa sagado gajavikramaḥ ||

45.1४५.१

ततस्तम् अभिदुद्राव प्रहस्तं हैहयाधिपः । (४५।१)

tatastam abhidudrāva prahastaṃ haihayādhipaḥ |

45.2४५.२

भ्रामयाणो गदां गुर्वीं पञ्चबाहुशतोच्छ्रयाम् ॥ (४५।२)

bhrāmayāṇo gadāṃ gurvīṃ pañcabāhuśatocchrayām ||

46.1४६.१

तेनाहतो ऽतिवेगेन प्रहस्तो गदया तदा । (४६।१)

tenāhato 'tivegena prahasto gadayā tadā |

46.2४६.२

निपपात स्थितः शैलो वज्रिवज्रहतो यथा ॥ (४६।२)

nipapāta sthitaḥ śailo vajrivajrahato yathā ||

47.1४७.१

प्रहस्तं पतितं दृष्ट्वा मारीचशुकसारणाः । (४७।१)

prahastaṃ patitaṃ dṛṣṭvā mārīcaśukasāraṇāḥ |

47.2४७.२

समहोदरधूम्राक्षा अपसृप्ता रणाजिरात् ॥ (४७।२)

samahodaradhūmrākṣā apasṛptā raṇājirāt ||

48.1४८.१

अपक्रान्तेष्वमात्येषु प्रहस्ते च निपातिते । (४८।१)

apakrānteṣvamātyeṣu prahaste ca nipātite |

48.2४८.२

रावणो ऽभ्यद्रवत् तूर्णम् अर्जुनं नृपसत्तमम् ॥ (४८।२)

rāvaṇo 'bhyadravat tūrṇam arjunaṃ nṛpasattamam ||

49.1४९.१

सहस्रबाहोस्तद् युद्धं विंशद्बाहोश्च दारुणम् । (४९।१)

sahasrabāhostad yuddhaṃ viṃśadbāhośca dāruṇam |

49.2४९.२

नृपराक्षसयोस्तत्र आरब्धं लोमहर्षणम् ॥ (४९।२)

nṛparākṣasayostatra ārabdhaṃ lomaharṣaṇam ||

50.1५०.१

सागराविव संक्षुब्धौ चलमूलाविवाचलौ । (५०।१)

sāgarāviva saṃkṣubdhau calamūlāvivācalau |

50.2५०.२

तेजोयुक्ताविवादित्यौ प्रदहन्ताविवानलौ ॥ (५०।२)

tejoyuktāvivādityau pradahantāvivānalau ||

51.1५१.१

बलोद्धतौ यथा नागौ वाशितार्थे यथा वृषौ । (५१।१)

baloddhatau yathā nāgau vāśitārthe yathā vṛṣau |

51.2५१.२

मेघाविव विनर्दन्तौ सिंहाविव बलोत्कटौ ॥ (५१।२)

meghāviva vinardantau siṃhāviva balotkaṭau ||

52.1५२.१

रुद्रकालाविव क्रुद्धौ तौ तथा राक्षसार्जुनौ । (५२।१)

rudrakālāviva kruddhau tau tathā rākṣasārjunau |

52.2५२.२

परस्परं गदाभ्यां तौ ताडयामासतुर् भृशम् ॥ (५२।२)

parasparaṃ gadābhyāṃ tau tāḍayāmāsatur bhṛśam ||

53.1५३.१

वज्रप्रहारान् अचला यथा घोरान् विषेहिरे । (५३।१)

vajraprahārān acalā yathā ghorān viṣehire |

53.2५३.२

गदाप्रहारांस्तद्वत् तौ सहेते नरराक्षसौ ॥ (५३।२)

gadāprahārāṃstadvat tau sahete nararākṣasau ||

54.1५४.१

यथाशनिरवेभ्यस्तु जायते वै प्रतिश्रुतिः । (५४।१)

yathāśaniravebhyastu jāyate vai pratiśrutiḥ |

54.2५४.२

तथा ताभ्यां गदापातैर् दिशः सर्वाः प्रतिश्रुताः ॥ (५४।२)

tathā tābhyāṃ gadāpātair diśaḥ sarvāḥ pratiśrutāḥ ||

55.1५५.१

अर्जुनस्य गदा सा तु पात्यमानाहितोरसि । (५५।१)

arjunasya gadā sā tu pātyamānāhitorasi |

55.2५५.२

काञ्चनाभं नभश्चक्रे विद्युत्सौदामनी यथा ॥ (५५।२)

kāñcanābhaṃ nabhaścakre vidyutsaudāmanī yathā ||

56.1५६.१

तथैव रावणेनापि पात्यमाना मुहुर् मुहुः । (५६।१)

tathaiva rāvaṇenāpi pātyamānā muhur muhuḥ |

56.2५६.२

अर्जुनोरसि निर्भाति गदोल्केव महागिरौ ॥ (५६।२)

arjunorasi nirbhāti gadolkeva mahāgirau ||

57.1५७.१

नार्जुनः खेदम् आप्नोति न राक्षसगणेश्वरः । (५७।१)

nārjunaḥ khedam āpnoti na rākṣasagaṇeśvaraḥ |

57.2५७.२

समम् आसीत् तयोर् युद्धं यथा पूर्वं बलीन्द्रयोः ॥ (५७।२)

samam āsīt tayor yuddhaṃ yathā pūrvaṃ balīndrayoḥ ||

58.1५८.१

शृङ्गैर् महर्षभौ यद्वद् दन्ताग्रैर् इव कुञ्जरौ । (५८।१)

śṛṅgair maharṣabhau yadvad dantāgrair iva kuñjarau |

58.2५८.२

परस्परं विनिघ्नन्तौ नरराक्षससत्तमौ ॥ (५८।२)

parasparaṃ vinighnantau nararākṣasasattamau ||

59.1५९.१

ततो ऽर्जुनेन क्रुद्धेन सर्वप्राणेन सा गदा । (५९।१)

tato 'rjunena kruddhena sarvaprāṇena sā gadā |

59.2५९.२

स्तनयोर् अन्तरे मुक्ता रावणस्य महाहवे ॥ (५९।२)

stanayor antare muktā rāvaṇasya mahāhave ||

60.1६०.१

वरदानकृतत्राणे सा गदा रावणोरसि । (६०।१)

varadānakṛtatrāṇe sā gadā rāvaṇorasi |

60.2६०.२

दुर्बलेव यथा सेना द्विधाभूतापतत् क्षितौ ॥ (६०।२)

durbaleva yathā senā dvidhābhūtāpatat kṣitau ||

61.1६१.१

स त्वर्जुनप्रमुक्तेन गदापातेन रावणः । (६१।१)

sa tvarjunapramuktena gadāpātena rāvaṇaḥ |

61.2६१.२

अपासर्पद् धनुर्मात्रं निषसाद च निष्टनन् ॥ (६१।२)

apāsarpad dhanurmātraṃ niṣasāda ca niṣṭanan ||

62.1६२.१

स विह्वलं तद् आलक्ष्य दशग्रीवं ततो ऽर्जुनः । (६२।१)

sa vihvalaṃ tad ālakṣya daśagrīvaṃ tato 'rjunaḥ |

62.2६२.२

सहसा प्रतिजग्राह गरुत्मान् इव पन्नगम् ॥ (६२।२)

sahasā pratijagrāha garutmān iva pannagam ||

63.1६३.१

स तं बाहुसहस्रेण बलाद् गृह्य दशाननम् । (६३।१)

sa taṃ bāhusahasreṇa balād gṛhya daśānanam |

63.2६३.२

बबन्ध बलवान् राजा बलिं नारायणो यथा ॥ (६३।२)

babandha balavān rājā baliṃ nārāyaṇo yathā ||

64.1६४.१

बध्यमाने दशग्रीवे सिद्धचारणदेवताः । (६४।१)

badhyamāne daśagrīve siddhacāraṇadevatāḥ |

64.2६४.२

साध्वीति वादिनः पुष्पैः किरन्त्यर्जुनमूर्धनि ॥ (६४।२)

sādhvīti vādinaḥ puṣpaiḥ kirantyarjunamūrdhani ||

65.1६५.१

व्याघ्रो मृगम् इवादाय सिंहराड् इव दन्तिनम् । (६५।१)

vyāghro mṛgam ivādāya siṃharāḍ iva dantinam |

65.2६५.२

ररास हैहयो राजा हर्षाद् अम्बुदवन्मुहुः ॥ (६५।२)

rarāsa haihayo rājā harṣād ambudavanmuhuḥ ||

66.1६६.१

प्रहस्तस्तु समाश्वस्तो दृष्ट्वा बद्धं दशाननम् । (६६।१)

prahastastu samāśvasto dṛṣṭvā baddhaṃ daśānanam |

66.2६६.२

सह तै राक्षसैः क्रुद्धो ऽभिदुद्राव पार्थिवम् ॥ (६६।२)

saha tai rākṣasaiḥ kruddho 'bhidudrāva pārthivam ||

67.1६७.१

नक्तंचराणां वेगस्तु तेषाम् आपततां बभौ । (६७।१)

naktaṃcarāṇāṃ vegastu teṣām āpatatāṃ babhau |

67.2६७.२

उद्धृत आतपापाये समुद्राणाम् इवाद्भुतः ॥ (६७।२)

uddhṛta ātapāpāye samudrāṇām ivādbhutaḥ ||

68.1६८.१

मुञ्च मुञ्चेति भाषन्तस्तिष्ठ तिष्ठेति चासकृत् । (६८।१)

muñca muñceti bhāṣantastiṣṭha tiṣṭheti cāsakṛt |

68.2६८.२

मुसलानि च शूलानि उत्ससर्जुस्तदार्जुने ॥ (६८।२)

musalāni ca śūlāni utsasarjustadārjune ||

69.1६९.१

अप्राप्तान्येव तान्याशु असंभ्रान्तस्तदार्जुनः । (६९।१)

aprāptānyeva tānyāśu asaṃbhrāntastadārjunaḥ |

69.2६९.२

आयुधान्यमरारीणां जग्राह रिपुसूदनः ॥ (६९।२)

āyudhānyamarārīṇāṃ jagrāha ripusūdanaḥ ||

70.1७०.१

ततस्तैर् एव रक्षांसि दुर्धरैः प्रवरायुधैः । (७०।१)

tatastair eva rakṣāṃsi durdharaiḥ pravarāyudhaiḥ |

70.2७०.२

भित्त्वा विद्रावयामास वायुर् अम्बुधरान् इव ॥ (७०।२)

bhittvā vidrāvayāmāsa vāyur ambudharān iva ||

71.1७१.१

राक्षसांस्त्रासयित्वा तु कार्तवीर्यार्जुनस्तदा । (७१।१)

rākṣasāṃstrāsayitvā tu kārtavīryārjunastadā |

71.2७१.२

रावणं गृह्य नगरं प्रविवेश सुहृद्वृतः ॥ (७१।२)

rāvaṇaṃ gṛhya nagaraṃ praviveśa suhṛdvṛtaḥ ||

72.1७२.१

स कीर्यमाणः कुसुमाक्षतोत्करैर् द्विजैः सपौरैः पुरुहूतसंनिभः । (७२।१)

sa kīryamāṇaḥ kusumākṣatotkarair dvijaiḥ sapauraiḥ puruhūtasaṃnibhaḥ |

72.2७२.२

तदार्जुनः सम्प्रविवेश तां पुरीं बलिं निगृह्येव सहस्रलोचनः ॥ (७२।२)

tadārjunaḥ sampraviveśa tāṃ purīṃ baliṃ nigṛhyeva sahasralocanaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 32

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit