अग्रतः प्रययौ रामः सीता मध्ये सुमध्यमा । (१।१)

पृष्ठतस् तु धनुष्पाणिर् लक्ष्मणो ऽनुजगाम ह ॥ (१।२)

तौ पश्यमानौ विविधाञ् शैलप्रस्थान् वनानि च । (२।१)

नदीश् च विविधा रम्या जग्मतुः सह सीतया ॥ (२।२)

सारसांश् चक्रवाकांश् च नदीपुलिनचारिणः । (३।१)

सरांसि च सपद्मानि युतानि जलजैः खगैः ॥ (३।२)

यूथबद्धांश् च पृषतान् मदोन्मत्तान् विषाणिनः । (४।१)

महिषांश् च वराहांश् च गजांश् च द्रुमवैरिणः ॥ (४।२)

ते गत्वा दूरम् अध्वानं लम्बमाने दिवाकरे । (५।१)

ददृशुः सहिता रम्यं तटाकं योजनायतम् ॥ (५।२)

पद्मपुष्करसम्बाधं गजयूथैर् अलंकृतम् । (६।१)

सारसैर् हंसकादम्बैः संकुलं जलचारिभिः ॥ (६।२)

प्रसन्नसलिले रम्ये तस्मिन् सरसि शुश्रुवे । (७।१)

गीतवादित्रनिर्घोषो न तु कश्चन दृश्यते ॥ (७।२)

ततः कौतूहलाद् रामो लक्ष्मणश् च महारथः । (८।१)

मुनिं धर्मभृतं नाम प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ (८।२)

इदम् अत्यद्भुतं श्रुत्वा सर्वेषां नो महामुने । (९।१)

कौतूहलं महज् जातं किम् इदं साधु कथ्यताम् ॥ (९।२)

तेनैवम् उक्तो धर्मात्मा राघवेण मुनिस् तदा । (१०।१)

प्रभावं सरसः कृत्स्नम् आख्यातुम् उपचक्रमे ॥ (१०।२)

स्तोर्य् ओड़् माण्डकर्णिइदं पञ्चाप्सरो नाम तटाकं सार्वकालिकम् । (११।१)

निर्मितं तपसा राम मुनिना माण्डकर्णिना ॥ (११।२)

स हि तेपे तपस् तीव्रं माण्डकर्णिर् महामुनिः । (१२।१)

दशवर्षसहस्राणि वायुभक्षो जलाश्रयः ॥ (१२।२)

ततः प्रव्यथिताः सर्वे देवाः साग्निपुरोगमाः । (१३।१)

अब्रुवन् वचनं सर्वे परस्परसमागताः । (१३।२)

अस्माकं कस्यचित् स्थानम् एष प्रार्थयते मुनिः ॥ (१३।३)

ततः कर्तुं तपोविघ्नं सर्वैर् देवैर् नियोजिताः । (१४।१)

प्रधानाप्सरसः पञ्चविद्युच्चलितवर्चसः ॥ (१४।२)

अप्सरोभिस् ततस् ताभिर् मुनिर् दृष्टपरावरः । (१५।१)

नीतो मदनवश्यत्वं सुराणां कार्यसिद्धये ॥ (१५।२)

ताश् चैवाप्सरसः पञ्च मुनेः पत्नीत्वम् आगताः । (१६।१)

तटाके निर्मितं तासाम् अस्मिन्न् अन्तर्हितं गृहम् ॥ (१६।२)

तत्रैवाप्सरसः पञ्च निवसन्त्यो यथासुखम् । (१७।१)

रमयन्ति तपोयोगान् मुनिं यौवनम् आस्थितम् ॥ (१७।२)

तासां संक्रीडमानानाम् एष वादित्रनिःस्वनः । (१८।१)

श्रूयते भूषणोन्मिश्रो गीतशब्दो मनोहरः ॥ (१८।२)

आश्चर्यम् इति तस्यैतद् वचनं भावितात्मनः । (१९।१)

राघवः प्रतिजग्राह सह भ्रात्रा महायशाः ॥ (१९।२)

एवं कथयमानस्य ददर्शाश्रममण्डलम् । (२०।१)

कुशचीरपरिक्षिप्तं नानावृक्षसमावृतम् ॥ (२०।२)

प्रविश्य सह वैदेह्या लक्ष्मणेन च राघवः । (२१।१)

तदा तस्मिन् स काकुत्स्थः श्रीमत्य् आश्रममण्डले ॥ (२१।२)

उषित्वा सुसुखं तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः । (२२।१)

जगाम चाश्रमांस् तेषां पर्यायेण तपस्विनाम् ॥ (२२।२)

येषाम् उषितवान् पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित् । (२३।१)

क्वचित् परिदशान् मासान् एकं संवत्सरं क्वचित् ॥ (२३।२)

क्वचिच् च चतुरो मासान् पञ्चषट् चापरान् क्वचित् । (२४।१)

अपरत्राधिकान् मासान् अध्यर्धम् अधिकं क्वचित् ॥ (२४।२)

त्रीन् मासान् अष्टमासांश् च राघवो न्यवसत् सुखम् । (२५।१)

तथा संवसतस् तस्य मुनीनाम् आश्रमेषु वै । (२५।२)

रमतश् चानुकूल्येन ययुः संवत्सरा दश ॥ (२५।३)

परिसृत्य च धर्मज्ञो राघवः सह सीतया । (२६।१)

सुतीक्ष्णस्याश्रमं श्रीमान् पुनर् एवाजगाम ह ॥ (२६।२)

स तम् आश्रमम् आगम्य मुनिभिः प्रतिपूजितः । (२७।१)

तत्रापि न्यवसद् रामः कंचित् कालम् अरिंदमः ॥ (२७।२)

अथाश्रमस्थो विनयात् कदाचित् तं महामुनिम् । (२८।१)

उपासीनः स काकुत्स्थः सुतीक्ष्णम् इदम् अब्रवीत् ॥ (२८।२)

अस्मिन्न् अरण्ये भगवन्न् अगस्त्यो मुनिसत्तमः । (२९।१)

वसतीति मया नित्यं कथाः कथयतां श्रुतम् ॥ (२९।२)

न तु जानामि तं देशं वनस्यास्य महत्तया । (३०।१)

कुत्राश्रमपदं पुण्यं महर्षेस् तस्य धीमतः ॥ (३०।२)

प्रसादात् तत्र भवतः सानुजः सह सीतया । (३१।१)

अगस्त्यम् अभिगच्छेयम् अभिवादयितुं मुनिम् ॥ (३१।२)

मनोरथो महान् एष हृदि सम्परिवर्तते । (३२।१)

यद् अहं तं मुनिवरं शुश्रूषेयम् अपि स्वयम् ॥ (३२।२)

इति रामस्य स मुनिः श्रुत्वा धर्मात्मनो वचः । (३३।१)

सुतीक्ष्णः प्रत्युवाचेदं प्रीतो दशरथात्मजम् ॥ (३३।२)

अहम् अप्य् एतद् एव त्वां वक्तुकामः सलक्ष्मणम् । (३४।१)

अगस्त्यम् अभिगच्छेति सीतया सह राघव ॥ (३४।२)

दिष्ट्या त्व् इदानीम् अर्थे ऽस्मिन् स्वयम् एव ब्रवीषि माम् । (३५।१)

अहम् आख्यासि ते वत्स यत्रागस्त्यो महामुनिः ॥ (३५।२)

योजनान्य् आश्रमात् तात याहि चत्वारि वै ततः । (३६।१)

दक्षिणेन महाञ् श्रीमान् अगस्त्यभ्रातुर् आश्रमः ॥ (३६।२)

स्थलप्राये वनोद्देशे पिप्पलीवनशोभिते । (३७।१)

बहुपुष्पफले रम्ये नानाशकुनिनादिते ॥ (३७।२)

पद्मिन्यो विविधास् तत्र प्रसन्नसलिलाः शिवाः । (३८।१)

हंसकारण्डवाकीर्णाश् चक्रवाकोपशोभिताः ॥ (३८।२)

तत्रैकां रजनीम् उष्य प्रभाते राम गम्यताम् । (३९।१)

दक्षिणां दिशम् आस्थाय वनखण्डस्य पार्श्वतः ॥ (३९।२)

तत्रागस्त्याश्रमपदं गत्वा योजनम् अन्तरम् । (४०।१)

रमणीये वनोद्देशे बहुपादपसंवृते । (४०।२)

रंस्यते तत्र वैदेही लक्ष्मणश् च त्वया सह ॥ (४०।३)

स हि रम्यो वनोद्देशो बहुपादपसंकुलः । (४१।१)

यदि बुद्धिः कृता द्रष्टुम् अगस्त्यं तं महामुनिम् । (४१।२)

अद्यैव गमने बुद्धिं रोचयस्व महायशः ॥ (४१।३)

इति रामो मुनेः श्रुत्वा सह भ्रात्राभिवाद्य च । (४२।१)

प्रतस्थे ऽगस्त्यम् उद्दिश्य सानुजः सह सीतया ॥ (४२।२)

पश्यन् वनानि चित्राणि पर्वतांश् चाभ्रसंनिभान् । (४३।१)

सरांसि सरितश् चैव पथि मार्गवशानुगाः ॥ (४३।२)

सुतीक्ष्णेनोपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम् । (४४।१)

इदं परमसंहृष्टो वाक्यं लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥ (४४।२)

एतद् एवाश्रमपदं नूनं तस्य महात्मनः । (४५।१)

अगस्त्यस्य मुनेर् भ्रातुर् दृश्यते पुण्यकर्मणः ॥ (४५।२)

यथा हीमे वनस्यास्य ज्ञाताः पथि सहस्रशः । (४६।१)

संनताः फलभारेण पुष्पभारेण च द्रुमाः ॥ (४६।२)

पिप्पलीनां च पक्वानां वनाद् अस्माद् उपागतः । (४७।१)

गन्धो ऽयं पवनोत्क्षिप्तः सहसा कटुकोदयः ॥ (४७।२)

तत्र तत्र च दृश्यन्ते संक्षिप्ताः काष्ठसंचयाः । (४८।१)

लूनाश् च पथि दृश्यन्ते दर्भा वैडूर्यवर्चसः ॥ (४८।२)

एतच् च वनमध्यस्थं कृष्णाभ्रशिखरोपमम् । (४९।१)

पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं सम्प्रदृश्यते ॥ (४९।२)

विविक्तेषु च तीर्थेषु कृतस्नाना द्विजातयः । (५०।१)

पुष्पोपहारं कुर्वन्ति कुसुमैः स्वयम् आर्जितैः ॥ (५०।२)

तत् सुतीक्ष्णस्य वचनं यथा सौम्य मया श्रुतम् । (५१।१)

अगस्त्यस्याश्रमो भ्रातुर् नूनम् एष भविष्यति ॥ (५१।२)

निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया । (५२।१)

यस्य भ्रात्रा कृतेयं दिक् शरण्या पुण्यकर्मणा ॥ (५२।२)

इल्वल उन्द् वातापिइहैकदा किल क्रूरो वातापिर् अपि चेल्वलः । (५३।१)

भ्रातरौ सहिताव् आस्तां ब्राह्मणघ्नौ महासुरौ ॥ (५३।२)

धारयन् ब्राह्मणं रूपम् इल्वलः संस्कृतं वदन् । (५४।१)

आमन्त्रयति विप्रान् स श्राद्धम् उद्दिश्य निर्घृणः ॥ (५४।२)

भ्रातरं संस्कृतं भ्राता ततस् तं मेषरूपिणम् । (५५।१)

तान् द्विजान् भोजयामास श्राद्धदृष्टेन कर्मणा ॥ (५५।२)

ततो भुक्तवतां तेषां विप्राणाम् इल्वलो ऽब्रवीत् । (५६।१)

वातापे निष्क्रमस्वेति स्वरेण महता वदन् ॥ (५६।२)

ततो भ्रातुर् वचः श्रुत्वा वातापिर् मेषवन् नदन् । (५७।१)

भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि ब्राह्मणानां विनिष्पतत् ॥ (५७।२)

ब्राह्मणानां सहस्राणि तैर् एवं कामरूपिभिः । (५८।१)

विनाशितानि संहत्य नित्यशः पिशिताशनैः ॥ (५८।२)

अगस्त्येन तदा देवैः प्रार्थितेन महर्षिणा । (५९।१)

अनुभूय किल श्राद्धे भक्षितः स महासुरः ॥ (५९।२)

ततः सम्पन्नम् इत्य् उक्त्वा दत्त्वा हस्तावसेचनम् । (६०।१)

भ्रातरं निष्क्रमस्वेति इल्वलः सो ऽभ्यभाषत ॥ (६०।२)

तं तथा भाषमाणं तु भ्रातरं विप्रघातिनम् । (६१।१)

अब्रवीत् प्रहसन् धीमान् अगस्त्यो मुनिसत्तमः ॥ (६१।२)

कुतो निष्क्रमितुं शक्तिर् मया जीर्णस्य रक्षसः । (६२।१)

भ्रातुस् ते मेषरूपस्य गतस्य यमसादनम् ॥ (६२।२)

अथ तस्य वचः श्रुत्वा भ्रातुर् निधनसंश्रितम् । (६३।१)

प्रधर्षयितुम् आरेभे मुनिं क्रोधान् निशाचरः ॥ (६३।२)

सो ऽभ्यद्रवद् द्विजेन्द्रं तं मुनिना दीप्ततेजसा । (६४।१)

चक्षुषानलकल्पेन निर्दग्धो निधनं गतः ॥ (६४।२)

तस्यायम् आश्रमो भ्रातुस् तटाकवनशोभितः । (६५।१)

विप्रानुकम्पया येन कर्मेदं दुष्करं कृतम् ॥ (६५।२)

एवं कथयमानस्य तस्य सौमित्रिणा सह । (६६।१)

रामस्यास्तं गतः सूर्यः संध्याकालो ऽभ्यवर्तत ॥ (६६।२)

उपास्य पश्चिमां संध्यां सह भ्रात्रा यथाविधि । (६७।१)

प्रविवेशाश्रमपदं तम् ऋषिं चाभ्यवादयन् ॥ (६७।२)

सम्यक् प्रतिगृहीतस् तु मुनिना तेन राघवः । (६८।१)

न्यवसत् तां निशाम् एकां प्राश्य मूलफलानि च ॥ (६८।२)

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायां विमले सूर्यमण्डले । (६९।१)

भ्रातरं तम् अगस्त्यस्य आमन्त्रयत राघवः ॥ (६९।२)

अभिवादये त्वा भगवन् सुखम् अध्युषितो निशाम् । (७०।१)

आमन्त्रये त्वां गच्छामि गुरुं ते द्रष्टुम् अग्रजम् ॥ (७०।२)

गम्यताम् इति तेनोक्तो जगाम रघुनन्दनः । (७१।१)

यथोद्दिष्टेन मार्गेण वनं तच् चावलोकयन् ॥ (७१।२)

नीवारान् पनसांस् तालांस् तिमिशान् वञ्जुलान् धवान् । (७२।१)

चिरिबिल्वान् मधूकांश् च बिल्वान् अपि च तिन्दुकान् ॥ (७२।२)

पुष्पितान् पुष्पिताग्राभिर् लताभिर् अनुवेष्टितान् । (७३।१)

ददर्श रामः शतशस् तत्र कान्तारपादपान् ॥ (७३।२)

हस्तिहस्तैर् विमृदितान् वानरैर् उपशोभितान् । (७४।१)

मत्तैः शकुनिसंघैश् च शतशः प्रतिनादितान् ॥ (७४।२)

ततो ऽब्रवीत् समीपस्थं रामो राजीवलोचनः । (७५।१)

पृष्ठतो ऽनुगतं वीरं लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् ॥ (७५।२)

स्निग्धपत्त्रा यथा वृक्षा यथा क्षान्ता मृगद्विजाः । (७६।१)

आश्रमो नातिदूरस्थो महर्षेर् भावितात्मनः ॥ (७६।२)

अगस्त्य इति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा । (७७।१)

आश्रमो दृश्यते तस्य परिश्रान्तश्रमापहः ॥ (७७।२)

प्राज्यधूमाकुलवनश् चीरमालापरिष्कृतः । (७८।१)

प्रशान्तमृगयूथश् च नानाशकुनिनादितः ॥ (७८।२)

निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया । (७९।१)

दक्षिणा दिक् कृता येन शरण्या पुण्यकर्मणा ॥ (७९।२)

तस्येदम् आश्रमपदं प्रभावाद् यस्य राक्षसैः । (८०।१)

दिग् इयं दक्षिणा त्रासाद् दृश्यते नोपभुज्यते ॥ (८०।२)

यदाप्रभृति चाक्रान्ता दिग् इयं पुण्यकर्मणा । (८१।१)

तदा प्रभृति निर्वैराः प्रशान्ता रजनीचराः ॥ (८१।२)

नाम्ना चेयं भगवतो दक्षिणा दिक् प्रदक्षिणा । (८२।१)

प्रथिता त्रिषु लोकेषु दुर्धर्षा क्रूरकर्मभिः ॥ (८२।२)

मार्गं निरोद्धुं सततं भास्करस्याचलोत्तमः । (८३।१)

संदेशं पालयंस् तस्य विन्ध्यः शैलो न वर्धते ॥ (८३।२)

अयं दीर्घायुषस् तस्य लोके विश्रुतकर्मणः । (८४।१)

अगस्त्यस्याश्रमः श्रीमान् विनीतमृगसेवितः ॥ (८४।२)

एष लोकार्चितः साधुर् हिते नित्यं रतः सताम् । (८५।१)

अस्मान् अधिगतान् एष श्रेयसा योजयिष्यति ॥ (८५।२)

आराधयिष्याम्य् अत्राहम् अगस्त्यं तं महामुनिम् । (८६।१)

शेषं च वनवासस्य सौम्य वत्स्याम्य् अहं प्रभो ॥ (८६।२)

अत्र देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः । (८७।१)

अगस्त्यं नियताहारं सततं पर्युपासते ॥ (८७।२)

नात्र जीवेन् मृषावादी क्रूरो वा यदि वा शठः । (८८।१)

नृशंसः कामवृत्तो वा मुनिर् एष तथाविधः ॥ (८८।२)

अत्र देवाश् च यक्षाश् च नागाश् च पतगैः सह । (८९।१)

वसन्ति नियताहारा धर्मम् आराधयिष्णवः ॥ (८९।२)

अत्र सिद्धा महात्मानो विमानैः सूर्यसंनिभैः । (९०।१)

त्यक्त्वा देहान् नवैर् देहैः स्वर्याताः परमर्षयः ॥ (९०।२)

यक्षत्वम् अमरत्वं च राज्यानि विविधानि च । (९१।१)

अत्र देवाः प्रयच्छन्ति भूतैर् आराधिताः शुभैः ॥ (९१।२)

आगताः स्माश्रमपदं सौमित्रे प्रविशाग्रतः । (९२।१)

निवेदयेह मां प्राप्तम् ऋषये सह सीतया ॥ (९२।२)