रामायणRāmāyaṇa

Rām, 1, 63

63 of 606 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सुरकार्यम् इदं रम्भे कर्तव्यं सुमहत् त्वया । (१।१)

surakāryam idaṃ rambhe kartavyaṃ sumahat tvayā |

1.2१.२

लोभनं कौशिकस्येह काममोहसमन्वितम् ॥ (१।२)

lobhanaṃ kauśikasyeha kāmamohasamanvitam ||

2.1२.१

तथोक्ता साप्सरा राम सहस्राक्षेण धीमता । (२।१)

tathoktā sāpsarā rāma sahasrākṣeṇa dhīmatā |

2.2२.२

व्रीडिता प्राञ्जलिर् भूत्वा प्रत्युवाच सुरेश्वरम् ॥ (२।२)

vrīḍitā prāñjalir bhūtvā pratyuvāca sureśvaram ||

3.1३.१

अयं सुरपते घोरो विश्वामित्रो महामुनिः । (३।१)

ayaṃ surapate ghoro viśvāmitro mahāmuniḥ |

3.2३.२

क्रोधम् उत्स्रक्ष्यते घोरं मयि देव न संशयः । (३।२)

krodham utsrakṣyate ghoraṃ mayi deva na saṃśayaḥ |

3.3३.३

ततो हि मे भयं देव प्रसादं कर्तुम् अर्हसि ॥ (३।३)

tato hi me bhayaṃ deva prasādaṃ kartum arhasi ||

4.1४.१

ताम् उवाच सहस्राक्षो वेपमानां कृताञ्जलिम् । (४।१)

tām uvāca sahasrākṣo vepamānāṃ kṛtāñjalim |

4.2४.२

मा भैषी रम्भे भद्रं ते कुरुष्व मम शासनम् ॥ (४।२)

mā bhaiṣī rambhe bhadraṃ te kuruṣva mama śāsanam ||

5.1५.१

कोकिलो हृदयग्राही माधवे रुचिरद्रुमे । (५।१)

kokilo hṛdayagrāhī mādhave ruciradrume |

5.2५.२

अहं कन्दर्पसहितः स्थास्यामि तव पार्श्वतः ॥ (५।२)

ahaṃ kandarpasahitaḥ sthāsyāmi tava pārśvataḥ ||

6.1६.१

त्वं हि रूपं बहुगुणं कृत्वा परमभास्वरम् । (६।१)

tvaṃ hi rūpaṃ bahuguṇaṃ kṛtvā paramabhāsvaram |

6.2६.२

तम् ऋषिं कौशिकं रम्भे भेदयस्व तपस्विनम् ॥ (६।२)

tam ṛṣiṃ kauśikaṃ rambhe bhedayasva tapasvinam ||

7.1७.१

सा श्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा रूपम् अनुत्तमम् । (७।१)

sā śrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā rūpam anuttamam |

7.2७.२

लोभयामास ललिता विश्वामित्रं शुचिस्मिता ॥ (७।२)

lobhayāmāsa lalitā viśvāmitraṃ śucismitā ||

8.1८.१

कोकिलस्य तु शुश्राव वल्गु व्याहरतः स्वनम् । (८।१)

kokilasya tu śuśrāva valgu vyāharataḥ svanam |

8.2८.२

सम्प्रहृष्टेन मनसा तत एनाम् उदैक्षत ॥ (८।२)

samprahṛṣṭena manasā tata enām udaikṣata ||

9.1९.१

अथ तस्य च शब्देन गीतेनाप्रतिमेन च । (९।१)

atha tasya ca śabdena gītenāpratimena ca |

9.2९.२

दर्शनेन च रम्भाया मुनिः संदेहम् आगतः ॥ (९।२)

darśanena ca rambhāyā muniḥ saṃdeham āgataḥ ||

10.1१०.१

सहस्राक्षस्य तत् कर्म विज्ञाय मुनिपुंगवः । (१०।१)

sahasrākṣasya tat karma vijñāya munipuṃgavaḥ |

10.2१०.२

रम्भां क्रोधसमाविष्टः शशाप कुशिकात्मजः ॥ (१०।२)

rambhāṃ krodhasamāviṣṭaḥ śaśāpa kuśikātmajaḥ ||

11.1११.१

यन् मां लोभयसे रम्भे कामक्रोधजयैषिणम् । (११।१)

yan māṃ lobhayase rambhe kāmakrodhajayaiṣiṇam |

11.2११.२

दशवर्षसहस्राणि शैली स्थास्यसि दुर्भगे ॥ (११।२)

daśavarṣasahasrāṇi śailī sthāsyasi durbhage ||

12.1१२.१

ब्राह्मणः सुमहातेजास् तपोबलसमन्वितः । (१२।१)

brāhmaṇaḥ sumahātejās tapobalasamanvitaḥ |

12.2१२.२

उद्धरिष्यति रम्भे त्वां मत्क्रोधकलुषीकृताम् ॥ (१२।२)

uddhariṣyati rambhe tvāṃ matkrodhakaluṣīkṛtām ||

13.1१३.१

एवम् उक्त्वा महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः । (१३।१)

evam uktvā mahātejā viśvāmitro mahāmuniḥ |

13.2१३.२

अशक्नुवन् धारयितुं कोपं संतापम् आगतः ॥ (१३।२)

aśaknuvan dhārayituṃ kopaṃ saṃtāpam āgataḥ ||

14.1१४.१

तस्य शापेन महता रम्भा शैली तदाभवत् । (१४।१)

tasya śāpena mahatā rambhā śailī tadābhavat |

14.2१४.२

वचः श्रुत्वा च कन्दर्पो महर्षेः स च निर्गतः ॥ (१४।२)

vacaḥ śrutvā ca kandarpo maharṣeḥ sa ca nirgataḥ ||

15.1१५.१

कोपेन स महातेजास् तपोऽपहरणे कृते । (१५।१)

kopena sa mahātejās tapo'paharaṇe kṛte |

15.2१५.२

इन्द्रियैर् अजितै राम न लेभे शान्तिम् आत्मनः ॥ (१५।२)

indriyair ajitai rāma na lebhe śāntim ātmanaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 1, 63

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit