Rām, 1, 63
Select a line for its word-by-word analysis.
सुरकार्यम् इदं रम्भे कर्तव्यं सुमहत् त्वया । (१।१)
surakāryam idaṃ rambhe kartavyaṃ sumahat tvayā |
व्रीडिता प्राञ्जलिर् भूत्वा प्रत्युवाच सुरेश्वरम् ॥ (२।२)
vrīḍitā prāñjalir bhūtvā pratyuvāca sureśvaram ||
क्रोधम् उत्स्रक्ष्यते घोरं मयि देव न संशयः । (३।२)
krodham utsrakṣyate ghoraṃ mayi deva na saṃśayaḥ |
ततो हि मे भयं देव प्रसादं कर्तुम् अर्हसि ॥ (३।३)
tato hi me bhayaṃ deva prasādaṃ kartum arhasi ||
मा भैषी रम्भे भद्रं ते कुरुष्व मम शासनम् ॥ (४।२)
mā bhaiṣī rambhe bhadraṃ te kuruṣva mama śāsanam ||
अहं कन्दर्पसहितः स्थास्यामि तव पार्श्वतः ॥ (५।२)
ahaṃ kandarpasahitaḥ sthāsyāmi tava pārśvataḥ ||
त्वं हि रूपं बहुगुणं कृत्वा परमभास्वरम् । (६।१)
tvaṃ hi rūpaṃ bahuguṇaṃ kṛtvā paramabhāsvaram |
तम् ऋषिं कौशिकं रम्भे भेदयस्व तपस्विनम् ॥ (६।२)
tam ṛṣiṃ kauśikaṃ rambhe bhedayasva tapasvinam ||
सा श्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा रूपम् अनुत्तमम् । (७।१)
sā śrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā rūpam anuttamam |
कोकिलस्य तु शुश्राव वल्गु व्याहरतः स्वनम् । (८।१)
kokilasya tu śuśrāva valgu vyāharataḥ svanam |
सहस्राक्षस्य तत् कर्म विज्ञाय मुनिपुंगवः । (१०।१)
sahasrākṣasya tat karma vijñāya munipuṃgavaḥ |
रम्भां क्रोधसमाविष्टः शशाप कुशिकात्मजः ॥ (१०।२)
rambhāṃ krodhasamāviṣṭaḥ śaśāpa kuśikātmajaḥ ||
यन् मां लोभयसे रम्भे कामक्रोधजयैषिणम् । (११।१)
yan māṃ lobhayase rambhe kāmakrodhajayaiṣiṇam |
दशवर्षसहस्राणि शैली स्थास्यसि दुर्भगे ॥ (११।२)
daśavarṣasahasrāṇi śailī sthāsyasi durbhage ||
उद्धरिष्यति रम्भे त्वां मत्क्रोधकलुषीकृताम् ॥ (१२।२)
uddhariṣyati rambhe tvāṃ matkrodhakaluṣīkṛtām ||
एवम् उक्त्वा महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः । (१३।१)
evam uktvā mahātejā viśvāmitro mahāmuniḥ |
वचः श्रुत्वा च कन्दर्पो महर्षेः स च निर्गतः ॥ (१४।२)
vacaḥ śrutvā ca kandarpo maharṣeḥ sa ca nirgataḥ ||
इन्द्रियैर् अजितै राम न लेभे शान्तिम् आत्मनः ॥ (१५।२)
indriyair ajitai rāma na lebhe śāntim ātmanaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.