रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 1

391 of 606 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं यथावद् अभिभाषितम् । (१।१)

śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvad abhibhāṣitam |

1.2१.२

रामः प्रीतिसमायुक्तो वाक्यम् उत्तरम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

rāmaḥ prītisamāyukto vākyam uttaram abravīt ||

2.1२.१

कृतं हनुमता कार्यं सुमहद् भुवि दुष्करम् । (२।१)

kṛtaṃ hanumatā kāryaṃ sumahad bhuvi duṣkaram |

2.2२.२

मनसापि यद् अन्येन न शक्यं धरणीतले ॥ (२।२)

manasāpi yad anyena na śakyaṃ dharaṇītale ||

3.1३.१

न हि तं परिपश्यामि यस्तरेत महार्णवम् । (३।१)

na hi taṃ paripaśyāmi yastareta mahārṇavam |

3.2३.२

अन्यत्र गरुडाद् वायोर् अन्यत्र च हनूमतः ॥ (३।२)

anyatra garuḍād vāyor anyatra ca hanūmataḥ ||

4.1४.१

देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । (४।१)

devadānavayakṣāṇāṃ gandharvoragarakṣasām |

4.2४.२

अप्रधृष्यां पुरीं लङ्कां रावणेन सुरक्षिताम् ॥ (४।२)

apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām ||

5.1५.१

प्रविष्टः सत्त्वम् आश्रित्य जीवन् को नाम निष्क्रमेत् । (५।१)

praviṣṭaḥ sattvam āśritya jīvan ko nāma niṣkramet |

5.2५.२

को विशेत् सुदुराधर्षां राक्षसैश्च सुरक्षिताम् । (५।२)

ko viśet sudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |

5.3५.३

यो वीर्यबलसम्पन्नो न समः स्याद्धनूमतः ॥ (५।३)

yo vīryabalasampanno na samaḥ syāddhanūmataḥ ||

6.1६.१

भृत्यकार्यं हनुमता सुग्रीवस्य कृतं महत् । (६।१)

bhṛtyakāryaṃ hanumatā sugrīvasya kṛtaṃ mahat |

6.2६.२

एवं विधाय स्वबलं सदृशं विक्रमस्य च ॥ (६।२)

evaṃ vidhāya svabalaṃ sadṛśaṃ vikramasya ca ||

7.1७.१

यो हि भृत्यो नियुक्तः सन् भर्त्रा कर्मणि दुष्करे । (७।१)

yo hi bhṛtyo niyuktaḥ san bhartrā karmaṇi duṣkare |

7.2७.२

कुर्यात् तदनुरागेण तम् आहुः पुरुषोत्तमम् ॥ (७।२)

kuryāt tadanurāgeṇa tam āhuḥ puruṣottamam ||

8.1८.१

नियुक्तो नृपतेः कार्यं न कुर्याद् यः समाहितः । (८।१)

niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryād yaḥ samāhitaḥ |

8.2८.२

भृत्यो युक्तः समर्थश्च तम् आहुः पुरुषाधमम् ॥ (८।२)

bhṛtyo yuktaḥ samarthaśca tam āhuḥ puruṣādhamam ||

9.1९.१

तन्नियोगे नियुक्तेन कृतं कृत्यं हनूमता । (९।१)

tanniyoge niyuktena kṛtaṃ kṛtyaṃ hanūmatā |

9.2९.२

न चात्मा लघुतां नीतः सुग्रीवश्चापि तोषितः ॥ (९।२)

na cātmā laghutāṃ nītaḥ sugrīvaścāpi toṣitaḥ ||

10.1१०.१

अहं च रघुवंशश्च लक्ष्मणश्च महाबलः । (१०।१)

ahaṃ ca raghuvaṃśaśca lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |

10.2१०.२

वैदेह्या दर्शनेनाद्य धर्मतः परिरक्षिताः ॥ (१०।२)

vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ ||

11.1११.१

इदं तु मम दीनस्य मनो भूयः प्रकर्षति । (११।१)

idaṃ tu mama dīnasya mano bhūyaḥ prakarṣati |

11.2११.२

यद् इहास्य प्रियाख्यातुर् न कुर्मि सदृशं प्रियम् ॥ (११।२)

yad ihāsya priyākhyātur na kurmi sadṛśaṃ priyam ||

12.1१२.१

एष सर्वस्वभूतस्तु परिष्वङ्गो हनूमतः । (१२।१)

eṣa sarvasvabhūtastu pariṣvaṅgo hanūmataḥ |

12.2१२.२

मया कालम् इमं प्राप्य दत्तस्तस्य महात्मनः ॥ (१२।२)

mayā kālam imaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ ||

13.1१३.१

सर्वथा सुकृतं तावत् सीतायाः परिमार्गणम् । (१३।१)

sarvathā sukṛtaṃ tāvat sītāyāḥ parimārgaṇam |

13.2१३.२

सागरं तु समासाद्य पुनर् नष्टं मनो मम ॥ (१३।२)

sāgaraṃ tu samāsādya punar naṣṭaṃ mano mama ||

14.1१४.१

कथं नाम समुद्रस्य दुष्पारस्य महाम्भसः । (१४।१)

kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |

14.2१४.२

हरयो दक्षिणं पारं गमिष्यन्ति समाहिताः ॥ (१४।२)

harayo dakṣiṇaṃ pāraṃ gamiṣyanti samāhitāḥ ||

15.1१५.१

यद्यप्येष तु वृत्तान्तो वैदेह्या गदितो मम । (१५।१)

yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |

15.2१५.२

समुद्रपारगमने हरीणां किम् इवोत्तरम् ॥ (१५।२)

samudrapāragamane harīṇāṃ kim ivottaram ||

16.1१६.१

इत्युक्त्वा शोकसंभ्रान्तो रामः शत्रुनिबर्हणः । (१६।१)

ityuktvā śokasaṃbhrānto rāmaḥ śatrunibarhaṇaḥ |

16.2१६.२

हनूमन्तं महाबाहुस्ततो ध्यानम् उपागमत् ॥ (१६।२)

hanūmantaṃ mahābāhustato dhyānam upāgamat ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit