Rām, 6, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं यथावद् अभिभाषितम् । (१।१)
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvad abhibhāṣitam |
रामः प्रीतिसमायुक्तो वाक्यम् उत्तरम् अब्रवीत् ॥ (१।२)
rāmaḥ prītisamāyukto vākyam uttaram abravīt ||
अप्रधृष्यां पुरीं लङ्कां रावणेन सुरक्षिताम् ॥ (४।२)
apradhṛṣyāṃ purīṃ laṅkāṃ rāvaṇena surakṣitām ||
प्रविष्टः सत्त्वम् आश्रित्य जीवन् को नाम निष्क्रमेत् । (५।१)
praviṣṭaḥ sattvam āśritya jīvan ko nāma niṣkramet |
को विशेत् सुदुराधर्षां राक्षसैश्च सुरक्षिताम् । (५।२)
ko viśet sudurādharṣāṃ rākṣasaiśca surakṣitām |
यो हि भृत्यो नियुक्तः सन् भर्त्रा कर्मणि दुष्करे । (७।१)
yo hi bhṛtyo niyuktaḥ san bhartrā karmaṇi duṣkare |
नियुक्तो नृपतेः कार्यं न कुर्याद् यः समाहितः । (८।१)
niyukto nṛpateḥ kāryaṃ na kuryād yaḥ samāhitaḥ |
भृत्यो युक्तः समर्थश्च तम् आहुः पुरुषाधमम् ॥ (८।२)
bhṛtyo yuktaḥ samarthaśca tam āhuḥ puruṣādhamam ||
न चात्मा लघुतां नीतः सुग्रीवश्चापि तोषितः ॥ (९।२)
na cātmā laghutāṃ nītaḥ sugrīvaścāpi toṣitaḥ ||
वैदेह्या दर्शनेनाद्य धर्मतः परिरक्षिताः ॥ (१०।२)
vaidehyā darśanenādya dharmataḥ parirakṣitāḥ ||
यद् इहास्य प्रियाख्यातुर् न कुर्मि सदृशं प्रियम् ॥ (११।२)
yad ihāsya priyākhyātur na kurmi sadṛśaṃ priyam ||
मया कालम् इमं प्राप्य दत्तस्तस्य महात्मनः ॥ (१२।२)
mayā kālam imaṃ prāpya dattastasya mahātmanaḥ ||
सर्वथा सुकृतं तावत् सीतायाः परिमार्गणम् । (१३।१)
sarvathā sukṛtaṃ tāvat sītāyāḥ parimārgaṇam |
कथं नाम समुद्रस्य दुष्पारस्य महाम्भसः । (१४।१)
kathaṃ nāma samudrasya duṣpārasya mahāmbhasaḥ |
यद्यप्येष तु वृत्तान्तो वैदेह्या गदितो मम । (१५।१)
yadyapyeṣa tu vṛttānto vaidehyā gadito mama |
इत्युक्त्वा शोकसंभ्रान्तो रामः शत्रुनिबर्हणः । (१६।१)
ityuktvā śokasaṃbhrānto rāmaḥ śatrunibarhaṇaḥ |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.