श्रुत्वा किम्पुरुषोत्पत्तिं लक्ष्मणो भरतस्तदा । (१।१)

आश्चर्यम् इति चाब्रूताम् उभौ रामं जनेश्वरम् ॥ (१।२)

अथ रामः कथाम् एतां भूय एव महायशाः । (२।१)

कथयामास धर्मात्मा प्रजापतिसुतस्य वै ॥ (२।२)

सर्वास्ता विद्रुता दृष्ट्वा किंनरीर् ऋषिसत्तमः । (३।१)

उवाच रूपसम्पन्नां तां स्त्रियं प्रहसन्न् इव ॥ (३।२)

सोमस्याहं सुदयितः सुतः सुरुचिरानने । (४।१)

भजस्व मां वरारोहे भक्त्या स्निग्धेन चक्षुषा ॥ (४।२)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शून्ये स्वजनवर्जिता । (५।१)

इला सुरुचिरप्रख्यं प्रत्युवाच महाग्रहम् ॥ (५।२)

अहं कामकरी सौम्य तवास्मि वशवर्तिनी । (६।१)

प्रशाधि मां सोमसुत यथेच्छसि तथा कुरु ॥ (६।२)

तस्यास्तद् अद्भुतप्रख्यं श्रुत्वा हर्षसमन्वितः । (७।१)

स वै कामी सह तया रेमे चन्द्रमसः सुतः ॥ (७।२)

बुधस्य माधवो मासस्ताम् इलां रुचिराननाम् । (८।१)

गतो रमयतो ऽत्यर्थं क्षणवत् तस्य कामिनः ॥ (८।२)

अथ मासे तु सम्पूर्णे पूर्णेन्दुसदृशाननः । (९।१)

प्रजापतिसुतः श्रीमाञ्शयने प्रत्यबुध्यत ॥ (९।२)

सो ऽपश्यत् सोमजं तत्र तप्यन्तं सलिलाशये । (१०।१)

ऊर्ध्वबाहुं निरालम्बं तं राजा प्रत्यभाषत ॥ (१०।२)

भगवन् पर्वतं दुर्गं प्रविष्टो ऽस्मि सहानुगः । (११।१)

न च पश्यामि तत् सैन्यं क्व नु ते मामका गताः ॥ (११।२)

तच्छ्रुत्वा तस्य राजर्षेर् नष्टसंज्ञस्य भाषितम् । (१२।१)

प्रत्युवाच शुभं वाक्यं सान्त्वयन् परया गिरा ॥ (१२।२)

अश्मवर्षेण महता भृत्यास्ते विनिपातिताः । (१३।१)

त्वं चाश्रमपदे सुप्तो वातवर्षभयार्दितः ॥ (१३।२)

समाश्वसिहि भद्रं ते निर्भयो विगतज्वरः । (१४।१)

फलमूलाशनो वीर वस चेह यथासुखम् ॥ (१४।२)

स राजा तेन वाक्येन प्रत्याश्वस्तो महायशाः । (१५।१)

प्रत्युवाच शुभं वाक्यं दीनो भृत्यजनक्षयात् ॥ (१५।२)

त्यक्ष्याम्यहं स्वकं राज्यं नाहं भृत्यैर् विनाकृतः । (१६।१)

वर्तयेयं क्षणं ब्रह्मन् समनुज्ञातुम् अर्हसि ॥ (१६।२)

सुतो धर्मपरो ब्रह्मञ्ज्येष्ठो मम महायशाः । (१७।१)

शशबिन्दुर् इति ख्यातः स मे राज्यं प्रपत्स्यते ॥ (१७।२)

न हि शक्ष्याम्यहं गत्वा भृत्यदारान् सुखान्वितान् । (१८।१)

प्रतिवक्तुं महातेजः किंचिद् अप्यशुभं वचः ॥ (१८।२)

तथा ब्रुवति राजेन्द्रे बुधः परमम् अद्भुतम् । (१९।१)

सान्त्वपूर्वम् अथोवाच वासस्त इह रोचताम् ॥ (१९।२)

न संतापस्त्वया कार्यः कार्दमेय महाबल । (२०।१)

संवत्सरोषितस्येह कारयिष्यामि ते हितम् ॥ (२०।२)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बुधस्याक्लिष्टकर्मणः । (२१।१)

वासाय विदधे बुद्धिं यद् उक्तं ब्रह्मवादिना ॥ (२१।२)

मासं स स्त्री तदा भूत्वा रमयत्यनिशं शुभा । (२२।१)

मासं पुरुषभावेन धर्मबुद्धिं चकार सः ॥ (२२।२)

ततः स नवमे मासि इला सोमसुतात्मजम् । (२३।१)

जनयामास सुश्रोणी पुरूरवसम् आत्मजम् ॥ (२३।२)

जातमात्रं तु सुश्रोणी पितुर् हस्ते न्यवेशयत् । (२४।१)

बुधस्य समवर्णाभम् इलापुत्रं महाबलम् ॥ (२४।२)

बुधो ऽपि पुरुषीभूतं समाश्वास्य नराधिपम् । (२५।१)

कथाभी रमयामास धर्मयुक्ताभिर् आत्मवान् ॥ (२५।२)