रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 89

595 of 606 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तदावसाने यज्ञस्य रामः परमदुर्मनाः । (१।१)

tadāvasāne yajñasya rāmaḥ paramadurmanāḥ |

1.2१.२

अपश्यमानो वैदेहीं मेने शून्यम् इदं जगत् । (१।२)

apaśyamāno vaidehīṃ mene śūnyam idaṃ jagat |

1.3१.३

शोकेन परमायत्तो न शान्तिं मनसागमत् ॥ (१।३)

śokena paramāyatto na śāntiṃ manasāgamat ||

2.1२.१

विसृज्य पार्थिवान् सर्वान् ऋक्षवानरराक्षसान् । (२।१)

visṛjya pārthivān sarvān ṛkṣavānararākṣasān |

2.2२.२

जनौघं ब्रह्ममुख्यानां वित्तपूर्णं व्यसर्जयत् ॥ (२।२)

janaughaṃ brahmamukhyānāṃ vittapūrṇaṃ vyasarjayat ||

3.1३.१

ततो विसृज्य तान् सर्वान् रामो राजीवलोचनः । (३।१)

tato visṛjya tān sarvān rāmo rājīvalocanaḥ |

3.2३.२

हृदि कृत्वा तदा सीताम् अयोध्यां प्रविवेश सः ॥ (३।२)

hṛdi kṛtvā tadā sītām ayodhyāṃ praviveśa saḥ ||

4.1४.१

न सीतायाः परां भार्यां वव्रे स रघुनन्दनः । (४।१)

na sītāyāḥ parāṃ bhāryāṃ vavre sa raghunandanaḥ |

4.2४.२

यज्ञे यज्ञे च पत्न्यर्थं जानकी काञ्चनी भवत् ॥ (४।२)

yajñe yajñe ca patnyarthaṃ jānakī kāñcanī bhavat ||

5.1५.१

दशवर्षसहस्राणि वाजिमेधम् उपाकरोत् । (५।१)

daśavarṣasahasrāṇi vājimedham upākarot |

5.2५.२

वाजपेयान् दशगुणांस्तथा बहुसुवर्णकान् ॥ (५।२)

vājapeyān daśaguṇāṃstathā bahusuvarṇakān ||

6.1६.१

अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां गोसवैश्च महाधनैः । (६।१)

agniṣṭomātirātrābhyāṃ gosavaiśca mahādhanaiḥ |

6.2६.२

ईजे क्रतुभिर् अन्यैश्च स श्रीमान् आप्तदक्षिणैः ॥ (६।२)

īje kratubhir anyaiśca sa śrīmān āptadakṣiṇaiḥ ||

7.1७.१

एवं स कालः सुमहान् राज्यस्थस्य महात्मनः । (७।१)

evaṃ sa kālaḥ sumahān rājyasthasya mahātmanaḥ |

7.2७.२

धर्मे प्रयतमानस्य व्यतीयाद् राघवस्य तु ॥ (७।२)

dharme prayatamānasya vyatīyād rāghavasya tu ||

8.1८.१

ऋक्षवानररक्षांसि स्थिता रामस्य शासने । (८।१)

ṛkṣavānararakṣāṃsi sthitā rāmasya śāsane |

8.2८.२

अनुरज्यन्ति राजानो ऽहन्यहनि राघवम् ॥ (८।२)

anurajyanti rājāno 'hanyahani rāghavam ||

9.1९.१

काले वर्षति पर्जन्यः सुभिक्षं विमला दिशः । (९।१)

kāle varṣati parjanyaḥ subhikṣaṃ vimalā diśaḥ |

9.2९.२

हृष्टपुष्टजनाकीर्णं पुरं जनपदस्तथा ॥ (९।२)

hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇaṃ puraṃ janapadastathā ||

10.1१०.१

नाकाले म्रियते कश्चिन्न व्याधिः प्राणिनां तदा । (१०।१)

nākāle mriyate kaścinna vyādhiḥ prāṇināṃ tadā |

10.2१०.२

नाधर्मश्चाभवत् कश्चिद् रामे राज्यं प्रशासति ॥ (१०।२)

nādharmaścābhavat kaścid rāme rājyaṃ praśāsati ||

11.1११.१

अथ दीर्घस्य कालस्य राममाता यशस्विनी । (११।१)

atha dīrghasya kālasya rāmamātā yaśasvinī |

11.2११.२

पुत्रपौत्रैः परिवृता कालधर्मम् उपागमत् ॥ (११।२)

putrapautraiḥ parivṛtā kāladharmam upāgamat ||

12.1१२.१

अन्वियाय सुमित्रापि कैकेयी च यशस्विनी । (१२।१)

anviyāya sumitrāpi kaikeyī ca yaśasvinī |

12.2१२.२

धर्मं कृत्वा बहुविधं त्रिदिवे पर्यवस्थिता ॥ (१२।२)

dharmaṃ kṛtvā bahuvidhaṃ tridive paryavasthitā ||

13.1१३.१

सर्वाः प्रतिष्ठिताः स्वर्गे राज्ञा दशरथेन च । (१३।१)

sarvāḥ pratiṣṭhitāḥ svarge rājñā daśarathena ca |

13.2१३.२

समागता महाभागाः सह धर्मं च लेभिरे ॥ (१३।२)

samāgatā mahābhāgāḥ saha dharmaṃ ca lebhire ||

14.1१४.१

तासां रामो महादानं काले काले प्रयच्छति । (१४।१)

tāsāṃ rāmo mahādānaṃ kāle kāle prayacchati |

14.2१४.२

मातॄणाम् अविशेषेण ब्राह्मणेषु तपस्विषु ॥ (१४।२)

mātṝṇām aviśeṣeṇa brāhmaṇeṣu tapasviṣu ||

15.1१५.१

पित्र्याणि बहुरत्नानि यज्ञान् परमदुस्तरान् । (१५।१)

pitryāṇi bahuratnāni yajñān paramadustarān |

15.2१५.२

चकार रामो धर्मात्मा पितॄन् देवान् विवर्धयन् ॥ (१५।२)

cakāra rāmo dharmātmā pitṝn devān vivardhayan ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 89

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit