रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 66

572 of 606 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

नारदस्य तु तद् वाक्यं श्रुत्वामृतमयं यथा । (१।१)

nāradasya tu tad vākyaṃ śrutvāmṛtamayaṃ yathā |

1.2१.२

प्रहर्षम् अतुलं लेभे लक्ष्मणं चेदम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

praharṣam atulaṃ lebhe lakṣmaṇaṃ cedam abravīt ||

2.1२.१

गच्छ सौम्य द्विजश्रेष्ठं समाश्वासय लक्ष्मण । (२।१)

gaccha saumya dvijaśreṣṭhaṃ samāśvāsaya lakṣmaṇa |

2.2२.२

बालस्य च शरीरं तत् तैलद्रोण्यां निधापय ॥ (२।२)

bālasya ca śarīraṃ tat tailadroṇyāṃ nidhāpaya ||

3.1३.१

गन्धैश्च परमोदारैस्तैलैश्च सुसुगन्धिभिः । (३।१)

gandhaiśca paramodāraistailaiśca susugandhibhiḥ |

3.2३.२

यथा न क्षीयते बालस्तथा सौम्य विधीयताम् ॥ (३।२)

yathā na kṣīyate bālastathā saumya vidhīyatām ||

4.1४.१

यथा शरीरे बालस्य गुप्तस्याक्लिष्टकर्मणः । (४।१)

yathā śarīre bālasya guptasyākliṣṭakarmaṇaḥ |

4.2४.२

विपत्तिः परिभेदो वा भवेन्न च तथा कुरु ॥ (४।२)

vipattiḥ paribhedo vā bhavenna ca tathā kuru ||

5.1५.१

तथा संदिश्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् । (५।१)

tathā saṃdiśya kākutstho lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |

5.2५.२

मनसा पुष्पकं दध्यावागच्छेति महायशाः ॥ (५।२)

manasā puṣpakaṃ dadhyāvāgaccheti mahāyaśāḥ ||

6.1६.१

इङ्गितं स तु विज्ञाय पुष्पको हेमभूषितः । (६।१)

iṅgitaṃ sa tu vijñāya puṣpako hemabhūṣitaḥ |

6.2६.२

आजगाम मुहूर्तेन समीपं राघवस्य वै ॥ (६।२)

ājagāma muhūrtena samīpaṃ rāghavasya vai ||

7.1७.१

सो ऽब्रवीत् प्रणतो भूत्वा अयम् अस्मि नराधिप । (७।१)

so 'bravīt praṇato bhūtvā ayam asmi narādhipa |

7.2७.२

वश्यस्तव महाबाहो किंकरः समुपस्थितः ॥ (७।२)

vaśyastava mahābāho kiṃkaraḥ samupasthitaḥ ||

8.1८.१

भाषितं रुचिरं श्रुत्वा पुष्पकस्य नराधिपः । (८।१)

bhāṣitaṃ ruciraṃ śrutvā puṣpakasya narādhipaḥ |

8.2८.२

अभिवाद्य महर्षींस्तान् विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ (८।२)

abhivādya maharṣīṃstān vimānaṃ so 'dhyarohata ||

9.1९.१

धनुर् गृहीत्वा तूणीं च खड्गं च रुचिरप्रभम् । (९।१)

dhanur gṛhītvā tūṇīṃ ca khaḍgaṃ ca ruciraprabham |

9.2९.२

निक्षिप्य नगरे वीरौ सौमित्रिभरतावुभौ ॥ (९।२)

nikṣipya nagare vīrau saumitribharatāvubhau ||

10.1१०.१

प्रायात् प्रतीचीं स मरून् विचिन्वंश्च समन्ततः । (१०।१)

prāyāt pratīcīṃ sa marūn vicinvaṃśca samantataḥ |

10.2१०.२

उत्तराम् अगमच्छ्रीमान् दिशं हिमवदावृताम् ॥ (१०।२)

uttarām agamacchrīmān diśaṃ himavadāvṛtām ||

11.1११.१

अपश्यमानस्तत्रापि स्वल्पम् अप्यथ दुष्कृतम् । (११।१)

apaśyamānastatrāpi svalpam apyatha duṣkṛtam |

11.2११.२

पूर्वाम् अपि दिशं सर्वाम् अथापश्यन्नराधिपः ॥ (११।२)

pūrvām api diśaṃ sarvām athāpaśyannarādhipaḥ ||

12.1१२.१

दक्षिणां दिशम् आक्रामत् ततो राजर्षिनन्दनः । (१२।१)

dakṣiṇāṃ diśam ākrāmat tato rājarṣinandanaḥ |

12.2१२.२

शैवलस्योत्तरे पार्श्वे ददर्श सुमहत् सरः ॥ (१२।२)

śaivalasyottare pārśve dadarśa sumahat saraḥ ||

13.1१३.१

तस्मिन् सरसि तप्यन्तं तापसं सुमहत् तपः । (१३।१)

tasmin sarasi tapyantaṃ tāpasaṃ sumahat tapaḥ |

13.2१३.२

ददर्श राघवः श्रीमांल्लम्बमानम् अधोमुखम् ॥ (१३।२)

dadarśa rāghavaḥ śrīmāṃllambamānam adhomukham ||

14.1१४.१

अथैनं समुपागम्य तप्यन्तं तप उत्तमम् । (१४।१)

athainaṃ samupāgamya tapyantaṃ tapa uttamam |

14.2१४.२

उवाच राघवो वाक्यं धन्यस्त्वम् असि सुव्रत ॥ (१४।२)

uvāca rāghavo vākyaṃ dhanyastvam asi suvrata ||

15.1१५.१

कस्यां योन्यां तपोवृद्ध वर्तसे दृढविक्रम । (१५।१)

kasyāṃ yonyāṃ tapovṛddha vartase dṛḍhavikrama |

15.2१५.२

कौतूहलात् त्वां पृच्छामि रामो दाशरथिर् ह्यहम् ॥ (१५।२)

kautūhalāt tvāṃ pṛcchāmi rāmo dāśarathir hyaham ||

16.1१६.१

मनीषितस्ते को न्वर्थः स्वर्गलाभो वराश्रयः । (१६।१)

manīṣitaste ko nvarthaḥ svargalābho varāśrayaḥ |

16.2१६.२

यम् आश्रित्य तपस्तप्तं श्रोतुम् इच्छामि तापस ॥ (१६।२)

yam āśritya tapastaptaṃ śrotum icchāmi tāpasa ||

17.1१७.१

ब्राह्मणो वासि भद्रं ते क्षत्रियो वासि दुर्जयः । (१७।१)

brāhmaṇo vāsi bhadraṃ te kṣatriyo vāsi durjayaḥ |

17.2१७.२

वैश्यो वा यदि वा शूद्रः सत्यम् एतद् ब्रवीहि मे ॥ (१७।२)

vaiśyo vā yadi vā śūdraḥ satyam etad bravīhi me ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 66

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit