रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 97

603 of 606 · 40 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

विसृज्य लक्ष्मणं रामो दुःखशोकसमन्वितः । (१।१)

visṛjya lakṣmaṇaṃ rāmo duḥkhaśokasamanvitaḥ |

1.2१.२

पुरोधसं मन्त्रिणश्च नैगमांश्चेदम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

purodhasaṃ mantriṇaśca naigamāṃścedam abravīt ||

2.1२.१

अद्य राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि भरतं धर्मवत्सलम् । (२।१)

adya rājye 'bhiṣekṣyāmi bharataṃ dharmavatsalam |

2.2२.२

अयोध्यायां पतिं वीरं ततो यास्याम्यहं वनम् ॥ (२।२)

ayodhyāyāṃ patiṃ vīraṃ tato yāsyāmyahaṃ vanam ||

3.1३.१

प्रवेशयत संभारान्मा भूत् कालात्ययो यथा । (३।१)

praveśayata saṃbhārānmā bhūt kālātyayo yathā |

3.2३.२

अद्यैवाहं गमिष्यामि लक्ष्मणेन गतां गतिम् ॥ (३।२)

adyaivāhaṃ gamiṣyāmi lakṣmaṇena gatāṃ gatim ||

4.1४.१

तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं सर्वाः प्रकृतयो भृशम् । (४।१)

tacchrutvā rāghaveṇoktaṃ sarvāḥ prakṛtayo bhṛśam |

4.2४.२

मूर्धभिः प्रणता भूमौ गतसत्त्वा इवाभवन् ॥ (४।२)

mūrdhabhiḥ praṇatā bhūmau gatasattvā ivābhavan ||

5.1५.१

भरतश्च विसंज्ञो ऽभूच्छ्रुत्वा रामस्य भाषितम् । (५।१)

bharataśca visaṃjño 'bhūcchrutvā rāmasya bhāṣitam |

5.2५.२

राज्यं विगर्हयामास राघवं चेदम् अब्रवीत् ॥ (५।२)

rājyaṃ vigarhayāmāsa rāghavaṃ cedam abravīt ||

6.1६.१

सत्येन हि शपे राजन् स्वर्गलोके न चैव हि । (६।१)

satyena hi śape rājan svargaloke na caiva hi |

6.2६.२

न कामये यथा राज्यं त्वां विना रघुनन्दन ॥ (६।२)

na kāmaye yathā rājyaṃ tvāṃ vinā raghunandana ||

7.1७.१

इमौ कुशीलवौ राजन्न् अभिषिञ्च नराधिप । (७।१)

imau kuśīlavau rājann abhiṣiñca narādhipa |

7.2७.२

कोसलेषु कुशं वीरम् उत्तरेषु तथा लवम् ॥ (७।२)

kosaleṣu kuśaṃ vīram uttareṣu tathā lavam ||

8.1८.१

शत्रुघ्नस्य तु गच्छन्तु दूतास्त्वरितविक्रमाः । (८।१)

śatrughnasya tu gacchantu dūtāstvaritavikramāḥ |

8.2८.२

इदं गमनम् अस्माकं स्वर्गायाख्यान्तु माचिरम् ॥ (८।२)

idaṃ gamanam asmākaṃ svargāyākhyāntu māciram ||

9.1९.१

तच्छ्रुत्वा भरतेनोक्तं दृष्ट्वा चापि ह्यधोमुखान् । (९।१)

tacchrutvā bharatenoktaṃ dṛṣṭvā cāpi hyadhomukhān |

9.2९.२

पौरान् दुःखेन संतप्तान् वसिष्ठो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (९।२)

paurān duḥkhena saṃtaptān vasiṣṭho vākyam abravīt ||

10.1१०.१

वत्स राम इमाः पश्य धरणीं प्रकृतीर् गताः । (१०।१)

vatsa rāma imāḥ paśya dharaṇīṃ prakṛtīr gatāḥ |

10.2१०.२

ज्ञात्वैषाम् ईप्सितं कार्यं मा चैषां विप्रियं कृथाः ॥ (१०।२)

jñātvaiṣām īpsitaṃ kāryaṃ mā caiṣāṃ vipriyaṃ kṛthāḥ ||

11.1११.१

वसिष्ठस्य तु वाक्येन उत्थाप्य प्रकृतीजनम् । (११।१)

vasiṣṭhasya tu vākyena utthāpya prakṛtījanam |

11.2११.२

किं करोमीति काकुत्स्थः सर्वान् वचनम् अब्रवीत् ॥ (११।२)

kiṃ karomīti kākutsthaḥ sarvān vacanam abravīt ||

12.1१२.१

ततः सर्वाः प्रकृतयो रामं वचनम् अब्रुवन् । (१२।१)

tataḥ sarvāḥ prakṛtayo rāmaṃ vacanam abruvan |

12.2१२.२

गच्छन्तम् अनुगच्छामो यतो राम गमिष्यसि ॥ (१२।२)

gacchantam anugacchāmo yato rāma gamiṣyasi ||

13.1१३.१

एषा नः परमा प्रीतिर् एष धर्मः परो मतः । (१३।१)

eṣā naḥ paramā prītir eṣa dharmaḥ paro mataḥ |

13.2१३.२

हृद्गता नः सदा तुष्टिस्तवानुगमने दृढा ॥ (१३।२)

hṛdgatā naḥ sadā tuṣṭistavānugamane dṛḍhā ||

14.1१४.१

पौरेषु यदि ते प्रीतिर् यदि स्नेहो ह्यनुत्तमः । (१४।१)

paureṣu yadi te prītir yadi sneho hyanuttamaḥ |

14.2१४.२

सपुत्रदाराः काकुत्स्थ समं गच्छाम सत्पथम् ॥ (१४।२)

saputradārāḥ kākutstha samaṃ gacchāma satpatham ||

15.1१५.१

तपोवनं वा दुर्गं वा नदीम् अम्भोनिधिं तथा । (१५।१)

tapovanaṃ vā durgaṃ vā nadīm ambhonidhiṃ tathā |

15.2१५.२

वयं ते यदि न त्याज्याः सर्वान्नो नय ईश्वर ॥ (१५।२)

vayaṃ te yadi na tyājyāḥ sarvānno naya īśvara ||

16.1१६.१

स तेषां निश्चयं ज्ञात्वा कृतान्तं च निरीक्ष्य च । (१६।१)

sa teṣāṃ niścayaṃ jñātvā kṛtāntaṃ ca nirīkṣya ca |

16.2१६.२

पौराणां दृढभक्तिं च बाढम् इत्येव सो ऽब्रवीत् ॥ (१६।२)

paurāṇāṃ dṛḍhabhaktiṃ ca bāḍham ityeva so 'bravīt ||

17.1१७.१

एवं विनिश्चयं कृत्वा तस्मिन्न् अहनि राघवः । (१७।१)

evaṃ viniścayaṃ kṛtvā tasminn ahani rāghavaḥ |

17.2१७.२

कोसलेषु कुशं वीरम् उत्तरेषु तथा लवम् ॥ (१७।२)

kosaleṣu kuśaṃ vīram uttareṣu tathā lavam ||

18.1१८.१

अभिषिञ्चन्महात्मानावुभावेव कुशीलवौ । (१८।१)

abhiṣiñcanmahātmānāvubhāveva kuśīlavau |

18.2१८.२

रथानां तु सहस्राणि त्रीणि नागायुतानि च ॥ (१८।२)

rathānāṃ tu sahasrāṇi trīṇi nāgāyutāni ca ||

19.1१९.१

दश चाश्वसहस्राणि एकैकस्य धनं ददौ । (१९।१)

daśa cāśvasahasrāṇi ekaikasya dhanaṃ dadau |

19.2१९.२

बहुरत्नौ बहुधनौ हृष्टपुष्टजनावृतौ ॥ (१९।२)

bahuratnau bahudhanau hṛṣṭapuṣṭajanāvṛtau ||

20.1२०.१

अभिषिच्य तु तौ वीरौ प्रस्थाप्य स्वपुरे तथा । (२०।१)

abhiṣicya tu tau vīrau prasthāpya svapure tathā |

20.2२०.२

दूतान् संप्रेषयामास शत्रुघ्नाय महात्मने ॥ (२०।२)

dūtān saṃpreṣayāmāsa śatrughnāya mahātmane ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 97

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit