रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 34

221 of 606 · 44 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

मारीच श्रूयतां तात वचनं मम भाषतः । (१।१)

mārīca śrūyatāṃ tāta vacanaṃ mama bhāṣataḥ |

1.2१.२

आर्तो ऽस्मि मम चार्तस्य भवान् हि परमा गतिः ॥ (१।२)

ārto 'smi mama cārtasya bhavān hi paramā gatiḥ ||

2.1२.१

जानीषे त्वं जनस्थानं भ्राता यत्र खरो मम । (२।१)

jānīṣe tvaṃ janasthānaṃ bhrātā yatra kharo mama |

2.2२.२

दूषणश् च महाबाहुः स्वसा शूर्पणखा च मे ॥ (२।२)

dūṣaṇaś ca mahābāhuḥ svasā śūrpaṇakhā ca me ||

3.1३.१

त्रिशिराश् च महातेजा राक्षसः पिशिताशनः । (३।१)

triśirāś ca mahātejā rākṣasaḥ piśitāśanaḥ |

3.2३.२

अन्ये च बहवः शूरा लब्धलक्षा निशाचराः ॥ (३।२)

anye ca bahavaḥ śūrā labdhalakṣā niśācarāḥ ||

4.1४.१

वसन्ति मन्नियोगेन अधिवासं च राक्षसः । (४।१)

vasanti manniyogena adhivāsaṃ ca rākṣasaḥ |

4.2४.२

बाधमाना महारण्ये मुनीन् ये धर्मचारिणः ॥ (४।२)

bādhamānā mahāraṇye munīn ye dharmacāriṇaḥ ||

5.1५.१

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् । (५।१)

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |

5.2५.२

शूराणां लब्धलक्षाणां खरचित्तानुवर्तिनाम् ॥ (५।२)

śūrāṇāṃ labdhalakṣāṇāṃ kharacittānuvartinām ||

6.1६.१

ते त्व् इदानीं जनस्थाने वसमाना महाबलाः । (६।१)

te tv idānīṃ janasthāne vasamānā mahābalāḥ |

6.2६.२

संगताः परम् आयत्ता रामेण सह संयुगे ॥ (६।२)

saṃgatāḥ param āyattā rāmeṇa saha saṃyuge ||

7.1७.१

तेन संजातरोषेण रामेण रणमूर्धनि । (७।१)

tena saṃjātaroṣeṇa rāmeṇa raṇamūrdhani |

7.2७.२

अनुक्त्वा परुषं किंचिच् छरैर् व्यापारितं धनुः ॥ (७।२)

anuktvā paruṣaṃ kiṃcic charair vyāpāritaṃ dhanuḥ ||

8.1८.१

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् । (८।१)

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |

8.2८.२

निहतानि शरैस् तीक्ष्णैर् मानुषेण पदातिना ॥ (८।२)

nihatāni śarais tīkṣṇair mānuṣeṇa padātinā ||

9.1९.१

खरश् च निहतः संख्ये दूषणश् च निपातितः । (९।१)

kharaś ca nihataḥ saṃkhye dūṣaṇaś ca nipātitaḥ |

9.2९.२

हत्वा त्रिशिरसं चापि निर्भया दण्डकाः कृताः ॥ (९।२)

hatvā triśirasaṃ cāpi nirbhayā daṇḍakāḥ kṛtāḥ ||

10.1१०.१

पित्रा निरस्तः क्रुद्धेन सभार्यः क्षीणजीवितः । (१०।१)

pitrā nirastaḥ kruddhena sabhāryaḥ kṣīṇajīvitaḥ |

10.2१०.२

स हन्ता तस्य सैन्यस्य रामः क्षत्रियपांसनः ॥ (१०।२)

sa hantā tasya sainyasya rāmaḥ kṣatriyapāṃsanaḥ ||

11.1११.१

अशीलः कर्कशस् तीक्ष्णो मूर्खो लुब्धो ऽजितेन्द्रियः । (११।१)

aśīlaḥ karkaśas tīkṣṇo mūrkho lubdho 'jitendriyaḥ |

11.2११.२

त्यक्तधर्मस् त्व् अधर्मात्मा भूतानाम् अहिते रतः ॥ (११।२)

tyaktadharmas tv adharmātmā bhūtānām ahite rataḥ ||

12.1१२.१

येन वैरं विनारण्ये सत्त्वम् आश्रित्य केवलम् । (१२।१)

yena vairaṃ vināraṇye sattvam āśritya kevalam |

12.2१२.२

कर्णनासापहारेण भगिनी मे विरूपिता ॥ (१२।२)

karṇanāsāpahāreṇa bhaginī me virūpitā ||

13.1१३.१

तस्य भार्यां जनस्थानात् सीतां सुरसुतोपमाम् । (१३।१)

tasya bhāryāṃ janasthānāt sītāṃ surasutopamām |

13.2१३.२

आनयिष्यामि विक्रम्य सहायस् तत्र मे भव ॥ (१३।२)

ānayiṣyāmi vikramya sahāyas tatra me bhava ||

14.1१४.१

त्वया ह्य् अहं सहायेन पार्श्वस्थेन महाबल । (१४।१)

tvayā hy ahaṃ sahāyena pārśvasthena mahābala |

14.2१४.२

भ्रातृभिश् च सुरान् युद्धे समग्रान् नाभिचिन्तये ॥ (१४।२)

bhrātṛbhiś ca surān yuddhe samagrān nābhicintaye ||

15.1१५.१

तत् सहायो भव त्वं मे समर्थो ह्य् असि राक्षस । (१५।१)

tat sahāyo bhava tvaṃ me samartho hy asi rākṣasa |

15.2१५.२

वीर्ये युद्धे च दर्पे च न ह्य् अस्ति सदृशस् तव ॥ (१५।२)

vīrye yuddhe ca darpe ca na hy asti sadṛśas tava ||

16.1१६.१

एतदर्थम् अहं प्राप्तस् त्वत्समीपं निशाचर । (१६।१)

etadartham ahaṃ prāptas tvatsamīpaṃ niśācara |

16.2१६.२

शृणु तत् कर्म साहाय्ये यत् कार्यं वचनान् मम ॥ (१६।२)

śṛṇu tat karma sāhāyye yat kāryaṃ vacanān mama ||

17.1१७.१

सौवर्णस् त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः । (१७।१)

sauvarṇas tvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |

17.2१७.२

आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर ॥ (१७।२)

āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara ||

18.1१८.१

त्वां तु निःसंशयं सीता दृष्ट्वा तु मृगरूपिणम् । (१८।१)

tvāṃ tu niḥsaṃśayaṃ sītā dṛṣṭvā tu mṛgarūpiṇam |

18.2१८.२

गृह्यताम् इति भर्तारं लक्ष्मणं चाभिधास्यति ॥ (१८।२)

gṛhyatām iti bhartāraṃ lakṣmaṇaṃ cābhidhāsyati ||

19.1१९.१

ततस् तयोर् अपाये तु शून्ये सीतां यथासुखम् । (१९।१)

tatas tayor apāye tu śūnye sītāṃ yathāsukham |

19.2१९.२

निराबाधो हरिष्यामि राहुश् चन्द्रप्रभाम् इव ॥ (१९।२)

nirābādho hariṣyāmi rāhuś candraprabhām iva ||

20.1२०.१

ततः पश्चात् सुखं रामे भार्याहरणकर्शिते । (२०।१)

tataḥ paścāt sukhaṃ rāme bhāryāharaṇakarśite |

20.2२०.२

विश्रब्धः प्रहरिष्यामि कृतार्थेनान्तरात्मना ॥ (२०।२)

viśrabdhaḥ prahariṣyāmi kṛtārthenāntarātmanā ||

21.1२१.१

तस्य रामकथां श्रुत्वा मारीचस्य महात्मनः । (२१।१)

tasya rāmakathāṃ śrutvā mārīcasya mahātmanaḥ |

21.2२१.२

शुष्कं समभवद् वक्त्रं परित्रस्तो बभूव च ॥ (२१।२)

śuṣkaṃ samabhavad vaktraṃ paritrasto babhūva ca ||

22.1२२.१

स रावणं त्रस्तविषण्णचेता महावने रामपराक्रमज्ञः । (२२।१)

sa rāvaṇaṃ trastaviṣaṇṇacetā mahāvane rāmaparākramajñaḥ |

22.2२२.२

कृताञ्जलिस् तत्त्वम् उवाच वाक्यं हितं च तस्मै हितम् आत्मनश् च ॥ (२२।२)

kṛtāñjalis tattvam uvāca vākyaṃ hitaṃ ca tasmai hitam ātmanaś ca ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 34

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit