रामायणRāmāyaṇa

Rām, 1, 67

67 of 606 · 38 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

जनकेन समादिष्टा दूतास् ते क्लान्तवाहनाः । (१।१)

janakena samādiṣṭā dūtās te klāntavāhanāḥ |

1.2१.२

त्रिरात्रम् उषित्वा मार्गे ते ऽयोध्यां प्राविशन् पुरीम् ॥ (१।२)

trirātram uṣitvā mārge te 'yodhyāṃ prāviśan purīm ||

2.1२.१

ते राजवचनाद् दूता राजवेश्मप्रवेशिताः । (२।१)

te rājavacanād dūtā rājaveśmapraveśitāḥ |

2.2२.२

ददृशुर् देवसंकाशं वृद्धं दशरथं नृपम् ॥ (२।२)

dadṛśur devasaṃkāśaṃ vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam ||

3.1३.१

बद्धाञ्जलिपुटाः सर्वे दूता विगतसाध्वसाः । (३।१)

baddhāñjalipuṭāḥ sarve dūtā vigatasādhvasāḥ |

3.2३.२

राजानं प्रयता वाक्यम् अब्रुवन् मधुराक्षरम् ॥ (३।२)

rājānaṃ prayatā vākyam abruvan madhurākṣaram ||

4.1४.१

मैथिलो जनको राजा साग्निहोत्रपुरस्कृतः । (४।१)

maithilo janako rājā sāgnihotrapuraskṛtaḥ |

4.2४.२

कुशलं चाव्ययं चैव सोपाध्यायपुरोहितम् ॥ (४।२)

kuśalaṃ cāvyayaṃ caiva sopādhyāyapurohitam ||

5.1५.१

मुहुर् मुहुर् मधुरया स्नेहसंयुक्तया गिरा । (५।१)

muhur muhur madhurayā snehasaṃyuktayā girā |

5.2५.२

जनकस् त्वां महाराज पृच्छते सपुरःसरम् ॥ (५।२)

janakas tvāṃ mahārāja pṛcchate sapuraḥsaram ||

6.1६.१

पृष्ट्वा कुशलम् अव्यग्रं वैदेहो मिथिलाधिपः । (६।१)

pṛṣṭvā kuśalam avyagraṃ vaideho mithilādhipaḥ |

6.2६.२

कौशिकानुमते वाक्यं भवन्तम् इदम् अब्रवीत् ॥ (६।२)

kauśikānumate vākyaṃ bhavantam idam abravīt ||

7.1७.१

पूर्वं प्रतिज्ञा विदिता वीर्यशुल्का ममात्मजा । (७।१)

pūrvaṃ pratijñā viditā vīryaśulkā mamātmajā |

7.2७.२

राजानश् च कृतामर्षा निर्वीर्या विमुखीकृताः ॥ (७।२)

rājānaś ca kṛtāmarṣā nirvīryā vimukhīkṛtāḥ ||

8.1८.१

सेयं मम सुता राजन् विश्वामित्रपुरःसरैः । (८।१)

seyaṃ mama sutā rājan viśvāmitrapuraḥsaraiḥ |

8.2८.२

यदृच्छयागतैर् वीरैर् निर्जिता तव पुत्रकैः ॥ (८।२)

yadṛcchayāgatair vīrair nirjitā tava putrakaiḥ ||

9.1९.१

तच् च राजन् धनुर् दिव्यं मध्ये भग्नं महात्मना । (९।१)

tac ca rājan dhanur divyaṃ madhye bhagnaṃ mahātmanā |

9.2९.२

रामेण हि महाराज महत्यां जनसंसदि ॥ (९।२)

rāmeṇa hi mahārāja mahatyāṃ janasaṃsadi ||

10.1१०.१

अस्मै देया मया सीता वीर्यशुल्का महात्मने । (१०।१)

asmai deyā mayā sītā vīryaśulkā mahātmane |

10.2१०.२

प्रतिज्ञां तर्तुम् इच्छामि तद् अनुज्ञातुम् अर्हसि ॥ (१०।२)

pratijñāṃ tartum icchāmi tad anujñātum arhasi ||

11.1११.१

सोपाध्यायो महाराज पुरोहितपुरस्कृतः । (११।१)

sopādhyāyo mahārāja purohitapuraskṛtaḥ |

11.2११.२

शीघ्रम् आगच्छ भद्रं ते द्रष्टुम् अर्हसि राघवौ ॥ (११।२)

śīghram āgaccha bhadraṃ te draṣṭum arhasi rāghavau ||

12.1१२.१

प्रीतिं च मम राजेन्द्र निर्वर्तयितुम् अर्हसि । (१२।१)

prītiṃ ca mama rājendra nirvartayitum arhasi |

12.2१२.२

पुत्रयोर् उभयोर् एव प्रीतिं त्वम् अपि लप्स्यसे ॥ (१२।२)

putrayor ubhayor eva prītiṃ tvam api lapsyase ||

13.1१३.१

एवं विदेहाधिपतिर् मधुरं वाक्यम् अब्रवीत् । (१३।१)

evaṃ videhādhipatir madhuraṃ vākyam abravīt |

13.2१३.२

विश्वामित्राभ्यनुज्ञातः शतानन्दमते स्थितः ॥ (१३।२)

viśvāmitrābhyanujñātaḥ śatānandamate sthitaḥ ||

14.1१४.१

दूतवाक्यं तु तच् छ्रुत्वा राजा परमहर्षितः । (१४।१)

dūtavākyaṃ tu tac chrutvā rājā paramaharṣitaḥ |

14.2१४.२

वसिष्ठं वामदेवं च मन्त्रिणो ऽन्यांश् च सो ऽब्रवीत् ॥ (१४।२)

vasiṣṭhaṃ vāmadevaṃ ca mantriṇo 'nyāṃś ca so 'bravīt ||

15.1१५.१

गुप्तः कुशिकपुत्रेण कौसल्यानन्दवर्धनः । (१५।१)

guptaḥ kuśikaputreṇa kausalyānandavardhanaḥ |

15.2१५.२

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विदेहेषु वसत्य् असौ ॥ (१५।२)

lakṣmaṇena saha bhrātrā videheṣu vasaty asau ||

16.1१६.१

दृष्टवीर्यस् तु काकुत्स्थो जनकेन महात्मना । (१६।१)

dṛṣṭavīryas tu kākutstho janakena mahātmanā |

16.2१६.२

सम्प्रदानं सुतायास् तु राघवे कर्तुम् इच्छति ॥ (१६।२)

sampradānaṃ sutāyās tu rāghave kartum icchati ||

17.1१७.१

यदि वो रोचते वृत्तं जनकस्य महात्मनः । (१७।१)

yadi vo rocate vṛttaṃ janakasya mahātmanaḥ |

17.2१७.२

पुरीं गच्छामहे शीघ्रं मा भूत् कालस्य पर्ययः ॥ (१७।२)

purīṃ gacchāmahe śīghraṃ mā bhūt kālasya paryayaḥ ||

18.1१८.१

मन्त्रिणो बाढम् इत्य् आहुः सह सर्वैर् महर्षिभिः । (१८।१)

mantriṇo bāḍham ity āhuḥ saha sarvair maharṣibhiḥ |

18.2१८.२

सुप्रीतश् चाब्रवीद् राजा श्वो यात्रेति स मन्त्रिणः ॥ (१८।२)

suprītaś cābravīd rājā śvo yātreti sa mantriṇaḥ ||

19.1१९.१

मन्त्रिणस् तु नरेन्द्रस्य रात्रिं परमसत्कृताः । (१९।१)

mantriṇas tu narendrasya rātriṃ paramasatkṛtāḥ |

19.2१९.२

ऊषुः प्रमुदिताः सर्वे गुणैः सर्वैः समन्विताः ॥ (१९।२)

ūṣuḥ pramuditāḥ sarve guṇaiḥ sarvaiḥ samanvitāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 1, 67

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit