रामायणRāmāyaṇa

Rām, 2, 111

187 of 606 · 40 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अनसूया तु धर्मज्ञा श्रुत्वा तां महतीं कथाम् । (१।१)

anasūyā tu dharmajñā śrutvā tāṃ mahatīṃ kathām |

1.2१.२

पर्यष्वजत बाहुभ्यां शिरस्य् आघ्राय मैथिलीम् ॥ (१।२)

paryaṣvajata bāhubhyāṃ śirasy āghrāya maithilīm ||

2.1२.१

व्यक्ताक्षरपदं चित्रं भाषितं मधुरं त्वया । (२।१)

vyaktākṣarapadaṃ citraṃ bhāṣitaṃ madhuraṃ tvayā |

2.2२.२

यथा स्वयंवरं वृत्तं तत् सर्वं हि श्रुतं मया ॥ (२।२)

yathā svayaṃvaraṃ vṛttaṃ tat sarvaṃ hi śrutaṃ mayā ||

3.1३.१

रमे ऽहं कथया ते तु दृढं मधुरभाषिणि । (३।१)

rame 'haṃ kathayā te tu dṛḍhaṃ madhurabhāṣiṇi |

3.2३.२

रविर् अस्तं गतः श्रीमान् उपोह्य रजनीं शिवाम् ॥ (३।२)

ravir astaṃ gataḥ śrīmān upohya rajanīṃ śivām ||

4.1४.१

दिवसं प्रतिकीर्णानाम् आहारार्थं पतत्रिणाम् । (४।१)

divasaṃ pratikīrṇānām āhārārthaṃ patatriṇām |

4.2४.२

संध्याकाले निलीनानां निद्रार्थं श्रूयते ध्वनिः ॥ (४।२)

saṃdhyākāle nilīnānāṃ nidrārthaṃ śrūyate dhvaniḥ ||

5.1५.१

एते चाप्य् अभिषेकार्द्रा मुनयः फलशोधनाः । (५।१)

ete cāpy abhiṣekārdrā munayaḥ phalaśodhanāḥ |

5.2५.२

सहिता उपवर्तन्ते सलिलाप्लुतवल्कलाः ॥ (५।२)

sahitā upavartante salilāplutavalkalāḥ ||

6.1६.१

ऋषीणाम् अग्निहोत्रेषु हुतेषु विधिपूर्वकम् । (६।१)

ṛṣīṇām agnihotreṣu huteṣu vidhipūrvakam |

6.2६.२

कपोताङ्गारुणो धूमो दृश्यते पवनोद्धतः ॥ (६।२)

kapotāṅgāruṇo dhūmo dṛśyate pavanoddhataḥ ||

7.1७.१

अल्पपर्णा हि तरवो घनीभूताः समन्ततः । (७।१)

alpaparṇā hi taravo ghanībhūtāḥ samantataḥ |

7.2७.२

विप्रकृष्टे ऽपि ये देशे न प्रकाशन्ति वै दिशः ॥ (७।२)

viprakṛṣṭe 'pi ye deśe na prakāśanti vai diśaḥ ||

8.1८.१

रजनीचरसत्त्वानि प्रचरन्ति समन्ततः । (८।१)

rajanīcarasattvāni pracaranti samantataḥ |

8.2८.२

तपोवनमृगा ह्य् एते वेदितीर्थेषु शेरते ॥ (८।२)

tapovanamṛgā hy ete veditīrtheṣu śerate ||

9.1९.१

सम्प्रवृत्ता निशा सीते नक्षत्रसमलंकृता । (९।१)

sampravṛttā niśā sīte nakṣatrasamalaṃkṛtā |

9.2९.२

ज्योत्स्नाप्रावरणश् चन्द्रो दृश्यते ऽभ्युदितो ऽम्बरे ॥ (९।२)

jyotsnāprāvaraṇaś candro dṛśyate 'bhyudito 'mbare ||

10.1१०.१

गम्यताम् अनुजानामि रामस्यानुचरी भव । (१०।१)

gamyatām anujānāmi rāmasyānucarī bhava |

10.2१०.२

कथयन्त्या हि मधुरं त्वयाहं परितोषिता ॥ (१०।२)

kathayantyā hi madhuraṃ tvayāhaṃ paritoṣitā ||

11.1११.१

अलंकुरु च तावत् त्वं प्रत्यक्षं मम मैथिलि । (११।१)

alaṃkuru ca tāvat tvaṃ pratyakṣaṃ mama maithili |

11.2११.२

प्रीतिं जनय मे वत्स दिव्यालंकारशोभिनी ॥ (११।२)

prītiṃ janaya me vatsa divyālaṃkāraśobhinī ||

12.1१२.१

सा तदा समलंकृत्य सीता सुरसुतोपमा । (१२।१)

sā tadā samalaṃkṛtya sītā surasutopamā |

12.2१२.२

प्रणम्य शिरसा तस्यै रामं त्व् अभिमुखी ययौ ॥ (१२।२)

praṇamya śirasā tasyai rāmaṃ tv abhimukhī yayau ||

13.1१३.१

तथा तु भूषितां सीतां ददर्श वदतां वरः । (१३।१)

tathā tu bhūṣitāṃ sītāṃ dadarśa vadatāṃ varaḥ |

13.2१३.२

राघवः प्रीतिदानेन तपस्विन्या जहर्ष च ॥ (१३।२)

rāghavaḥ prītidānena tapasvinyā jaharṣa ca ||

14.1१४.१

न्यवेदयत् ततः सर्वं सीता रामाय मैथिली । (१४।१)

nyavedayat tataḥ sarvaṃ sītā rāmāya maithilī |

14.2१४.२

प्रीतिदानं तपस्विन्या वसनाभरणस्रजाम् ॥ (१४।२)

prītidānaṃ tapasvinyā vasanābharaṇasrajām ||

15.1१५.१

प्रहृष्टस् त्व् अभवद् रामो लक्ष्मणश् च महारथः । (१५।१)

prahṛṣṭas tv abhavad rāmo lakṣmaṇaś ca mahārathaḥ |

15.2१५.२

मैथिल्याः सत्क्रियां दृष्ट्वा मानुषेषु सुदुर्लभाम् ॥ (१५।२)

maithilyāḥ satkriyāṃ dṛṣṭvā mānuṣeṣu sudurlabhām ||

16.1१६.१

ततस् तां शर्वरीं प्रीतः पुण्यां शशिनिभाननः । (१६।१)

tatas tāṃ śarvarīṃ prītaḥ puṇyāṃ śaśinibhānanaḥ |

16.2१६.२

अर्चितस् तापसैः सिद्धैर् उवास रघुनन्दनः ॥ (१६।२)

arcitas tāpasaiḥ siddhair uvāsa raghunandanaḥ ||

17.1१७.१

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायाम् अभिषिच्य हुताग्निकान् । (१७।१)

tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyām abhiṣicya hutāgnikān |

17.2१७.२

आपृच्छेतां नरव्याघ्रौ तापसान् वनगोचरान् ॥ (१७।२)

āpṛcchetāṃ naravyāghrau tāpasān vanagocarān ||

18.1१८.१

ताव् ऊचुस् ते वनचरास् तापसा धर्मचारिणः । (१८।१)

tāv ūcus te vanacarās tāpasā dharmacāriṇaḥ |

18.2१८.२

वनस्य तस्य संचारं राक्षसैः समभिप्लुतम् ॥ (१८।२)

vanasya tasya saṃcāraṃ rākṣasaiḥ samabhiplutam ||

19.1१९.१

एष पन्था महर्षीणां फलान्य् आहरतां वने । (१९।१)

eṣa panthā maharṣīṇāṃ phalāny āharatāṃ vane |

19.2१९.२

अनेन तु वनं दुर्गं गन्तुं राघव ते क्षमम् ॥ (१९।२)

anena tu vanaṃ durgaṃ gantuṃ rāghava te kṣamam ||

20.1२०.१

इतीव तैः प्राञ्जलिभिस् तपस्विभिर् द्विजैः कृतस्वस्त्ययनः परंतपः । (२०।१)

itīva taiḥ prāñjalibhis tapasvibhir dvijaiḥ kṛtasvastyayanaḥ paraṃtapaḥ |

20.2२०.२

वनं सभार्यः प्रविवेश राघवः सलक्ष्मणः सूर्य इवाभ्रमण्डलम् ॥ (२०।२)

vanaṃ sabhāryaḥ praviveśa rāghavaḥ salakṣmaṇaḥ sūrya ivābhramaṇḍalam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 2, 111

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit