Rām, 6, 5
Select a line for its word-by-word analysis.
विचेरतुश्च तां सेनां रक्षार्थं सर्वतोदिशम् ॥ (२।२)
viceratuśca tāṃ senāṃ rakṣārthaṃ sarvatodiśam ||
पार्श्वस्थं लक्ष्मणं दृष्ट्वा रामो वचनम् अब्रवीत् ॥ (३।२)
pārśvasthaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāmo vacanam abravīt ||
न मे दुःखं प्रिया दूरे न मे दुःखं हृतेति च । (५।१)
na me duḥkhaṃ priyā dūre na me duḥkhaṃ hṛteti ca |
वाहि वात यतः कन्या तां स्पृष्ट्वा माम् अपि स्पृश । (६।१)
vāhi vāta yataḥ kanyā tāṃ spṛṣṭvā mām api spṛśa |
त्वयि मे गात्रसंस्पर्शश्चन्द्रे दृष्टिसमागमः ॥ (६।२)
tvayi me gātrasaṃsparśaścandre dṛṣṭisamāgamaḥ ||
हा नाथेति प्रिया सा मां ह्रियमाणा यद् अब्रवीत् ॥ (७।२)
hā nātheti priyā sā māṃ hriyamāṇā yad abravīt ||
अवगाह्यार्णवं स्वप्स्ये सौमित्रे भवता विना । (९।१)
avagāhyārṇavaṃ svapsye saumitre bhavatā vinā |
कथंचित् प्रज्वलन् कामः समासुप्तं जले दहेत् ॥ (९।२)
kathaṃcit prajvalan kāmaḥ samāsuptaṃ jale dahet ||
यद् अहं सा च वामोरूर् एकां धरणिम् आश्रितौ ॥ (१०।२)
yad ahaṃ sā ca vāmorūr ekāṃ dharaṇim āśritau ||
उपस्नेहेन जीवामि जीवन्तीं यच्छृणोमि ताम् ॥ (११।२)
upasnehena jīvāmi jīvantīṃ yacchṛṇomi tām ||
विजित्य शत्रून् द्रक्ष्यामि सीतां स्फीताम् इव श्रियम् ॥ (१२।२)
vijitya śatrūn drakṣyāmi sītāṃ sphītām iva śriyam ||
कदा नु चारुबिम्बौष्ठं तस्याः पद्मम् इवाननम् । (१३।१)
kadā nu cārubimbauṣṭhaṃ tasyāḥ padmam ivānanam |
तौ तस्याः संहतौ पीनौ स्तनौ तालफलोपमौ । (१४।१)
tau tasyāḥ saṃhatau pīnau stanau tālaphalopamau |
कदा नु खलु सोत्कम्पौ हसन्त्या मां भजिष्यतः ॥ (१४।२)
kadā nu khalu sotkampau hasantyā māṃ bhajiṣyataḥ ||
कदा विक्षोभ्य रक्षांसि सा विधूयोत्पतिष्यति । (१६।१)
kadā vikṣobhya rakṣāṃsi sā vidhūyotpatiṣyati |
कदा नु राक्षसेन्द्रस्य निधायोरसि सायकान् । (१८।१)
kadā nu rākṣasendrasya nidhāyorasi sāyakān |
सीतां प्रत्याहरिष्यामि शोकम् उत्सृज्य मानसम् ॥ (१८।२)
sītāṃ pratyāhariṣyāmi śokam utsṛjya mānasam ||
सोत्कण्ठा कण्ठम् आलम्ब्य मोक्ष्यत्यानन्दजं जलम् ॥ (१९।२)
sotkaṇṭhā kaṇṭham ālambya mokṣyatyānandajaṃ jalam ||
सहसा विप्रमोक्ष्यामि वासः शुक्लेतरं यथा ॥ (२०।२)
sahasā vipramokṣyāmi vāsaḥ śukletaraṃ yathā ||
दिनक्षयान्मन्दवपुर् भास्करो ऽस्तम् उपागमत् ॥ (२१।२)
dinakṣayānmandavapur bhāskaro 'stam upāgamat ||
आश्वासितो लक्ष्मणेन रामः संध्याम् उपासत । (२२।१)
āśvāsito lakṣmaṇena rāmaḥ saṃdhyām upāsata |
स्मरन् कमलपत्राक्षीं सीतां शोकाकुलीकृतः ॥ (२२।२)
smaran kamalapatrākṣīṃ sītāṃ śokākulīkṛtaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.