रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 93

599 of 606 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

कस्यचित्त्वथ कालस्य रामे धर्मपथे स्थिते । (१।१)

kasyacittvatha kālasya rāme dharmapathe sthite |

1.2१.२

कालस्तापसरूपेण राजद्वारम् उपागमत् ॥ (१।२)

kālastāpasarūpeṇa rājadvāram upāgamat ||

2.1२.१

सो ऽब्रवील्लक्ष्मणं वाक्यं धृतिमन्तं यशस्विनम् । (२।१)

so 'bravīllakṣmaṇaṃ vākyaṃ dhṛtimantaṃ yaśasvinam |

2.2२.२

मां निवेदय रामाय सम्प्राप्तं कार्यगौरवात् ॥ (२।२)

māṃ nivedaya rāmāya samprāptaṃ kāryagauravāt ||

3.1३.१

दूतो ह्यतिबलस्याहं महर्षेर् अमितौजसः । (३।१)

dūto hyatibalasyāhaṃ maharṣer amitaujasaḥ |

3.2३.२

रामं दिदृक्षुर् आयातः कार्येण हि महाबल ॥ (३।२)

rāmaṃ didṛkṣur āyātaḥ kāryeṇa hi mahābala ||

4.1४.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सौमित्रिस्त्वरयान्वितः । (४।१)

tasya tadvacanaṃ śrutvā saumitristvarayānvitaḥ |

4.2४.२

न्यवेदयत रामाय तापसस्य विवक्षितम् ॥ (४।२)

nyavedayata rāmāya tāpasasya vivakṣitam ||

5.1५.१

जयस्व राजन् धर्मेण उभौ लोकौ महाद्युते । (५।१)

jayasva rājan dharmeṇa ubhau lokau mahādyute |

5.2५.२

दूतस्त्वां द्रष्टुम् आयातस्तपस्वी भास्करप्रभः ॥ (५।२)

dūtastvāṃ draṣṭum āyātastapasvī bhāskaraprabhaḥ ||

6.1६.१

तद् वाक्यं लक्ष्मणेनोक्तं श्रुत्वा राम उवाच ह । (६।१)

tad vākyaṃ lakṣmaṇenoktaṃ śrutvā rāma uvāca ha |

6.2६.२

प्रवेश्यतां मुनिस्तात महौजास्तस्य वाक्यधृक् ॥ (६।२)

praveśyatāṃ munistāta mahaujāstasya vākyadhṛk ||

7.1७.१

सौमित्रिस्तु तथेत्युक्त्वा प्रावेशयत तं मुनिम् । (७।१)

saumitristu tathetyuktvā prāveśayata taṃ munim |

7.2७.२

ज्वलन्तम् इव तेजोभिः प्रदहन्तम् इवांशुभिः ॥ (७।२)

jvalantam iva tejobhiḥ pradahantam ivāṃśubhiḥ ||

8.1८.१

सो ऽभिगम्य रघुश्रेष्ठं दीप्यमानं स्वतेजसा । (८।१)

so 'bhigamya raghuśreṣṭhaṃ dīpyamānaṃ svatejasā |

8.2८.२

ऋषिर् मधुरया वाचा वर्धस्वेत्याह राघवम् ॥ (८।२)

ṛṣir madhurayā vācā vardhasvetyāha rāghavam ||

9.1९.१

तस्मै रामो महातेजाः पूजाम् अर्घ्यपुरोगमाम् । (९।१)

tasmai rāmo mahātejāḥ pūjām arghyapurogamām |

9.2९.२

ददौ कुशलम् अव्यग्रं प्रष्टुं चैवोपचक्रमे ॥ (९।२)

dadau kuśalam avyagraṃ praṣṭuṃ caivopacakrame ||

10.1१०.१

पृष्टश्च कुशलं तेन रामेण वदतां वरः । (१०।१)

pṛṣṭaśca kuśalaṃ tena rāmeṇa vadatāṃ varaḥ |

10.2१०.२

आसने काञ्चने दिव्ये निषसाद महायशाः ॥ (१०।२)

āsane kāñcane divye niṣasāda mahāyaśāḥ ||

11.1११.१

तम् उवाच ततो रामः स्वागतं ते महामुने । (११।१)

tam uvāca tato rāmaḥ svāgataṃ te mahāmune |

11.2११.२

प्रापयस्व च वाक्यानि यतो दूतस्त्वम् आगतः ॥ (११।२)

prāpayasva ca vākyāni yato dūtastvam āgataḥ ||

12.1१२.१

चोदितो राजसिंहेन मुनिर् वाक्यम् उदीरयत् । (१२।१)

codito rājasiṃhena munir vākyam udīrayat |

12.2१२.२

द्वन्द्वम् एतत् प्रवक्तव्यं न च चक्षुर्हतं वचः ॥ (१२।२)

dvandvam etat pravaktavyaṃ na ca cakṣurhataṃ vacaḥ ||

13.1१३.१

यः शृणोति निरीक्षेद् वा स वध्यस्तव राघव । (१३।१)

yaḥ śṛṇoti nirīkṣed vā sa vadhyastava rāghava |

13.2१३.२

भवेद् वै मुनिमुख्यस्य वचनं यद्यवेक्षसे ॥ (१३।२)

bhaved vai munimukhyasya vacanaṃ yadyavekṣase ||

14.1१४.१

तथेति च प्रतिज्ञाय रामो लक्ष्मणम् अब्रवीत् । (१४।१)

tatheti ca pratijñāya rāmo lakṣmaṇam abravīt |

14.2१४.२

द्वारि तिष्ठ महाबाहो प्रतिहारं विसर्जय ॥ (१४।२)

dvāri tiṣṭha mahābāho pratihāraṃ visarjaya ||

15.1१५.१

स मे वध्यः खलु भवेत् कथां द्वन्द्वसमीरिताम् । (१५।१)

sa me vadhyaḥ khalu bhavet kathāṃ dvandvasamīritām |

15.2१५.२

ऋषेर् मम च सौमित्रे पश्येद् वा शृणुयाच्च यः ॥ (१५।२)

ṛṣer mama ca saumitre paśyed vā śṛṇuyācca yaḥ ||

16.1१६.१

ततो निक्षिप्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं द्वारसंग्रहे । (१६।१)

tato nikṣipya kākutstho lakṣmaṇaṃ dvārasaṃgrahe |

16.2१६.२

तम् उवाच मुनिं वाक्यं कथयस्वेति राघवः ॥ (१६।२)

tam uvāca muniṃ vākyaṃ kathayasveti rāghavaḥ ||

17.1१७.१

यत् ते मनीषितं वाक्यं येन वासि समाहितः । (१७।१)

yat te manīṣitaṃ vākyaṃ yena vāsi samāhitaḥ |

17.2१७.२

कथयस्व विशङ्कस्त्वं ममापि हृदि वर्तते ॥ (१७।२)

kathayasva viśaṅkastvaṃ mamāpi hṛdi vartate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 93

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit