रामायणRāmāyaṇa

Rām, 3, 37

224 of 606 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

एवम् अस्मि तदा मुक्तः कथंचित् तेन संयुगे । (१।१)

evam asmi tadā muktaḥ kathaṃcit tena saṃyuge |

1.2१.२

इदानीम् अपि यद् वृत्तं तच् छृणुष्व यद् उत्तरम् ॥ (१।२)

idānīm api yad vṛttaṃ tac chṛṇuṣva yad uttaram ||

2.1२.१

राक्षसाभ्याम् अहं द्वाभ्याम् अनिर्विण्णस् तथा कृतः । (२।१)

rākṣasābhyām ahaṃ dvābhyām anirviṇṇas tathā kṛtaḥ |

2.2२.२

सहितो मृगरूपाभ्यां प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ (२।२)

sahito mṛgarūpābhyāṃ praviṣṭo daṇḍakāvanam ||

3.1३.१

दीप्तजिह्वो महाकायस् तीक्ष्णशृङ्गो महाबलः । (३।१)

dīptajihvo mahākāyas tīkṣṇaśṛṅgo mahābalaḥ |

3.2३.२

व्यचरं दण्डकारण्यं मांसभक्षो महामृगः ॥ (३।२)

vyacaraṃ daṇḍakāraṇyaṃ māṃsabhakṣo mahāmṛgaḥ ||

4.1४.१

अग्निहोत्रेषु तीर्थेषु चैत्यवृक्षेषु रावण । (४।१)

agnihotreṣu tīrtheṣu caityavṛkṣeṣu rāvaṇa |

4.2४.२

अत्यन्तघोरो व्यचरं तापसांस् तान् प्रधर्षयन् ॥ (४।२)

atyantaghoro vyacaraṃ tāpasāṃs tān pradharṣayan ||

5.1५.१

निहत्य दण्डकारण्ये तापसान् धर्मचारिणः । (५।१)

nihatya daṇḍakāraṇye tāpasān dharmacāriṇaḥ |

5.2५.२

रुधिराणि पिबंस् तेषां तथा मांसानि भक्षयन् ॥ (५।२)

rudhirāṇi pibaṃs teṣāṃ tathā māṃsāni bhakṣayan ||

6.1६.१

ऋषिमांसाशनः क्रूरस् त्रासयन् वनगोचरान् । (६।१)

ṛṣimāṃsāśanaḥ krūras trāsayan vanagocarān |

6.2६.२

तदा रुधिरमत्तो ऽहं व्यचरं दण्डकावनम् ॥ (६।२)

tadā rudhiramatto 'haṃ vyacaraṃ daṇḍakāvanam ||

7.1७.१

तदाहं दण्डकारण्ये विचरन् धर्मदूषकः । (७।१)

tadāhaṃ daṇḍakāraṇye vicaran dharmadūṣakaḥ |

7.2७.२

आसादयं तदा रामं तापसं धर्मम् आश्रितम् ॥ (७।२)

āsādayaṃ tadā rāmaṃ tāpasaṃ dharmam āśritam ||

8.1८.१

वैदेहीं च महाभागां लक्ष्मणं च महारथम् । (८।१)

vaidehīṃ ca mahābhāgāṃ lakṣmaṇaṃ ca mahāratham |

8.2८.२

तापसं नियताहारं सर्वभूतहिते रतम् ॥ (८।२)

tāpasaṃ niyatāhāraṃ sarvabhūtahite ratam ||

9.1९.१

सो ऽहं वनगतं रामं परिभूय महाबलम् । (९।१)

so 'haṃ vanagataṃ rāmaṃ paribhūya mahābalam |

9.2९.२

तापसो ऽयम् इति ज्ञात्वा पूर्ववैरम् अनुस्मरन् ॥ (९।२)

tāpaso 'yam iti jñātvā pūrvavairam anusmaran ||

10.1१०.१

अभ्यधावं सुसंक्रुद्धस् तीक्ष्णशृङ्गो मृगाकृतिः । (१०।१)

abhyadhāvaṃ susaṃkruddhas tīkṣṇaśṛṅgo mṛgākṛtiḥ |

10.2१०.२

जिघांसुर् अकृतप्रज्ञस् तं प्रहारम् अनुस्मरन् ॥ (१०।२)

jighāṃsur akṛtaprajñas taṃ prahāram anusmaran ||

11.1११.१

तेन मुक्तास् त्रयो बाणाः शिताः शत्रुनिबर्हणाः । (११।१)

tena muktās trayo bāṇāḥ śitāḥ śatrunibarhaṇāḥ |

11.2११.२

विकृष्य बलवच् चापं सुपर्णानिलतुल्यगाः ॥ (११।२)

vikṛṣya balavac cāpaṃ suparṇānilatulyagāḥ ||

12.1१२.१

ते बाणा वज्रसंकाशाः सुघोरा रक्तभोजनाः । (१२।१)

te bāṇā vajrasaṃkāśāḥ sughorā raktabhojanāḥ |

12.2१२.२

आजग्मुः सहिताः सर्वे त्रयः संनतपर्वणः ॥ (१२।२)

ājagmuḥ sahitāḥ sarve trayaḥ saṃnataparvaṇaḥ ||

13.1१३.१

पराक्रमज्ञो रामस्य शठो दृष्टभयः पुरा । (१३।१)

parākramajño rāmasya śaṭho dṛṣṭabhayaḥ purā |

13.2१३.२

समुत्क्रान्तस् ततो मुक्तस् ताव् उभौ राक्षसौ हतौ ॥ (१३।२)

samutkrāntas tato muktas tāv ubhau rākṣasau hatau ||

14.1१४.१

शरेण मुक्तो रामस्य कथंचित् प्राप्य जीवितम् । (१४।१)

śareṇa mukto rāmasya kathaṃcit prāpya jīvitam |

14.2१४.२

इह प्रव्राजितो युक्तस् तापसो ऽहं समाहितः ॥ (१४।२)

iha pravrājito yuktas tāpaso 'haṃ samāhitaḥ ||

15.1१५.१

वृक्षे वृक्षे हि पश्यामि चीरकृष्णाजिनाम्बरम् । (१५।१)

vṛkṣe vṛkṣe hi paśyāmi cīrakṛṣṇājināmbaram |

15.2१५.२

गृहीतधनुषं रामं पाशहस्तम् इवान्तकम् ॥ (१५।२)

gṛhītadhanuṣaṃ rāmaṃ pāśahastam ivāntakam ||

16.1१६.१

अपि रामसहस्राणि भीतः पश्यामि रावण । (१६।१)

api rāmasahasrāṇi bhītaḥ paśyāmi rāvaṇa |

16.2१६.२

रामभूतम् इदं सर्वम् अरण्यं प्रतिभाति मे ॥ (१६।२)

rāmabhūtam idaṃ sarvam araṇyaṃ pratibhāti me ||

17.1१७.१

रामम् एव हि पश्यामि रहिते राक्षसेश्वर । (१७।१)

rāmam eva hi paśyāmi rahite rākṣaseśvara |

17.2१७.२

दृष्ट्वा स्वप्नगतं रामम् उद्भ्रमामि विचेतनः ॥ (१७।२)

dṛṣṭvā svapnagataṃ rāmam udbhramāmi vicetanaḥ ||

18.1१८.१

रकारादीनि नामानि रामत्रस्तस्य रावण । (१८।१)

rakārādīni nāmāni rāmatrastasya rāvaṇa |

18.2१८.२

रत्नानि च रथाश् चैव त्रासं संजनयन्ति मे ॥ (१८।२)

ratnāni ca rathāś caiva trāsaṃ saṃjanayanti me ||

19.1१९.१

अहं तस्य प्रभावज्ञो न युद्धं तेन ते क्षमम् । (१९।१)

ahaṃ tasya prabhāvajño na yuddhaṃ tena te kṣamam |

19.2१९.२

रणे रामेण युध्यस्व क्षमां वा कुरु राक्षस । (१९।२)

raṇe rāmeṇa yudhyasva kṣamāṃ vā kuru rākṣasa |

19.3१९.३

न ते रामकथा कार्या यदि मां द्रष्टुम् इच्छसि ॥ (१९।३)

na te rāmakathā kāryā yadi māṃ draṣṭum icchasi ||

20.1२०.१

इदं वचो बन्धुहितार्थिना मया यथोच्यमानं यदि नाभिपत्स्यसे । (२०।१)

idaṃ vaco bandhuhitārthinā mayā yathocyamānaṃ yadi nābhipatsyase |

20.2२०.२

सबान्धवस् त्यक्ष्यसि जीवितं रणे हतो ऽद्य रामेण शरैर् अजिह्मगैः ॥ (२०।२)

sabāndhavas tyakṣyasi jīvitaṃ raṇe hato 'dya rāmeṇa śarair ajihmagaiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 3, 37

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit