अथ हैमवतीं राम दिशं त्यक्त्वा महामुनिः । (१।१)

पूर्वां दिशम् अनुप्राप्य तपस् तेपे सुदारुणम् ॥ (१।२)

मौनं वर्षसहस्रस्य कृत्वा व्रतम् अनुत्तमम् । (२।१)

चकाराप्रतिमं राम तपः परमदुष्करम् ॥ (२।२)

पूर्णे वर्षसहस्रे तु काष्ठभूतं महामुनिम् । (३।१)

विघ्नैर् बहुभिर् आधूतं क्रोधो नान्तरम् आविशत् ॥ (३।२)

ततो देवाः सगन्धर्वाः पन्नगासुरराक्षसाः । (४।१)

मोहितास् तेजसा तस्य तपसा मन्दरश्मयः । (४।२)

कश्मलोपहताः सर्वे पितामहम् अथाब्रुवन् ॥ (४।३)

बहुभिः कारणैर् देव विश्वामित्रो महामुनिः । (५।१)

लोभितः क्रोधितश् चैव तपसा चाभिवर्धते ॥ (५।२)

न ह्य् अस्य वृजिनं किंचिद् दृश्यते सूक्ष्मम् अप्य् अथ । (६।१)

न दीयते यदि त्व् अस्य मनसा यद् अभीप्सितम् । (६।२)

विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम् ॥ (६।३)

सागराः क्षुभिताः सर्वे विशीर्यन्ते च पर्वताः । (७।१)

प्रकम्पते च पृथिवी वायुर् वाति भृशाकुलः ॥ (७।२)

बुद्धिं न कुरुते यावन् नाशे देव महामुनिः । (८।१)

तावत् प्रसाद्यो भगवान् अग्निरूपो महाद्युतिः ॥ (८।२)

कालाग्निना यथा पूर्वं त्रैलोक्यं दह्यते ऽखिलम् । (९।१)

देवराज्ये चिकीर्षेत दीयताम् अस्य यन् मतम् ॥ (९।२)

ततः सुरगणाः सर्वे पितामहपुरोगमाः । (१०।१)

विश्वामित्रं महात्मानं वाक्यं मधुरम् अब्रुवन् ॥ (१०।२)

ब्रह्मर्षे स्वागतं ते ऽस्तु तपसा स्म सुतोषिताः । (११।१)

ब्राह्मण्यं तपसोग्रेण प्राप्तवान् असि कौशिक ॥ (११।२)

दीर्घम् आयुश् च ते ब्रह्मन् ददामि समरुद्गणः । (१२।१)

स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गच्छ सौम्य यथासुखम् ॥ (१२।२)

पितामहवचः श्रुत्वा सर्वेषां च दिवौकसाम् । (१३।१)

कृत्वा प्रणामं मुदितो व्याजहार महामुनिः ॥ (१३।२)

ब्राह्मण्यं यदि मे प्राप्तं दीर्घम् आयुस् तथैव च । (१४।१)

ॐकारो ऽथ वषट्कारो वेदाश् च वरयन्तु माम् ॥ (१४।२)

क्षत्रवेदविदां श्रेष्ठो ब्रह्मवेदविदाम् अपि । (१५।१)

ब्रह्मपुत्रो वसिष्ठो माम् एवं वदतु देवताः । (१५।२)

यद्य् अयं परमः कामः कृतो यान्तु सुरर्षभाः ॥ (१५।३)

ततः प्रसादितो देवैर् वसिष्ठो जपतां वरः । (१६।१)

सख्यं चकार ब्रह्मर्षिर् एवम् अस्त्व् इति चाब्रवीत् ॥ (१६।२)

ब्रह्मर्षित्वं न संदेहः सर्वं सम्पत्स्यते तव । (१७।१)

इत्य् उक्त्वा देवताश् चापि सर्वा जग्मुर् यथागतम् ॥ (१७।२)

विश्वामित्रो ऽपि धर्मात्मा लब्ध्वा ब्राह्मण्यम् उत्तमम् । (१८।१)

पूजयामास ब्रह्मर्षिं वसिष्ठं जपतां वरम् ॥ (१८।२)

कृतकामो महीं सर्वां चचार तपसि स्थितः । (१९।१)

एवं त्व् अनेन ब्राह्मण्यं प्राप्तं राम महात्मना ॥ (१९।२)

एष राम मुनिश्रेष्ठ एष विग्रहवांस् तपः । (२०।१)

एष धर्मः परो नित्यं वीर्यस्यैष परायणम् ॥ (२०।२)

शतानन्दवचः श्रुत्वा रामलक्ष्मणसंनिधौ । (२१।१)

जनकः प्राञ्जलिर् वाक्यम् उवाच कुशिकात्मजम् ॥ (२१।२)

धन्यो ऽस्म्य् अनुगृहीतो ऽस्मि यस्य मे मुनिपुंगव । (२२।१)

यज्ञं काकुत्स्थ सहितः प्राप्तवान् असि धार्मिक ॥ (२२।२)

पावितो ऽहं त्वया ब्रह्मन् दर्शनेन महामुने । (२३।१)

गुणा बहुविधाः प्राप्तास् तव संदर्शनान् मया ॥ (२३।२)

विस्तरेण च ते ब्रह्मन् कीर्त्यमानं महत् तपः । (२४।१)

श्रुतं मया महातेजो रामेण च महात्मना ॥ (२४।२)

सदस्यैः प्राप्य च सदः श्रुतास् ते बहवो गुणाः ॥ (२५।१)

अप्रमेयं तपस् तुभ्यम् अप्रमेयं च ते बलम् । (२६।१)

अप्रमेया गुणाश् चैव नित्यं ते कुशिकात्मज ॥ (२६।२)

तृप्तिर् आश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे विभो । (२७।१)

कर्मकालो मुनिश्रेष्ठ लम्बते रविमण्डलम् ॥ (२७।२)

श्वः प्रभाते महातेजो द्रष्टुम् अर्हसि मां पुनः । (२८।१)

स्वागतं तपतां श्रेष्ठ माम् अनुज्ञातुम् अर्हसि ॥ (२८।२)

एवम् उक्त्वा मुनिश्रेष्ठं वैदेहो मिथिलाधिपः । (२९।१)

प्रदक्षिणं चकाराशु सोपाध्यायः सबान्धवः ॥ (२९।२)

विश्वामित्रो ऽपि धर्मात्मा सहरामः सलक्ष्मणः । (३०।१)

स्वं वाटम् अभिचक्राम पूज्यमानो महर्षिभिः ॥ (३०।२)