Rām, 2, 15
Select a line for its word-by-word analysis.
स गृहैर् अभ्रसंकाशैः पाण्डुरैर् उपशोभितम् । (२।१)
sa gṛhair abhrasaṃkāśaiḥ pāṇḍurair upaśobhitam |
संवृतं विविधैः पण्यैर् भक्ष्यैर् उच्चावचैर् अपि ॥ (३।२)
saṃvṛtaṃ vividhaiḥ paṇyair bhakṣyair uccāvacair api ||
आशीर्वादान् बहूञ् शृण्वन् सुहृद्भिः समुदीरितान् । (४।१)
āśīrvādān bahūñ śṛṇvan suhṛdbhiḥ samudīritān |
यथार्हं चापि सम्पूज्य सर्वान् एव नरान् ययौ ॥ (४।२)
yathārhaṃ cāpi sampūjya sarvān eva narān yayau ||
यथा स्म लालिताः पित्रा यथा पूर्वैः पितामहैः । (६।१)
yathā sma lālitāḥ pitrā yathā pūrvaiḥ pitāmahaiḥ |
अलम् अद्य हि भुक्तेन परमार्थैर् अलं च नः । (७।१)
alam adya hi bhuktena paramārthair alaṃ ca naḥ |
यथा पश्याम निर्यान्तं रामं राज्ये प्रतिष्ठितम् ॥ (७।२)
yathā paśyāma niryāntaṃ rāmaṃ rājye pratiṣṭhitam ||
अतो हि न प्रियतरं नान्यत् किंचिद् भविष्यति । (८।१)
ato hi na priyataraṃ nānyat kiṃcid bhaviṣyati |
एताश् चान्याश् च सुहृदाम् उदासीनः कथाः शुभाः । (९।१)
etāś cānyāś ca suhṛdām udāsīnaḥ kathāḥ śubhāḥ |
न हि तस्मान् मनः कश्चिच् चक्षुषी वा नरोत्तमात् । (१०।१)
na hi tasmān manaḥ kaścic cakṣuṣī vā narottamāt |
नरः शक्नोत्य् अपाक्रष्टुम् अतिक्रान्ते ऽपि राघवे ॥ (१०।२)
naraḥ śaknoty apākraṣṭum atikrānte 'pi rāghave ||
सर्वेषां स हि धर्मात्मा वर्णानां कुरुते दयाम् । (११।१)
sarveṣāṃ sa hi dharmātmā varṇānāṃ kurute dayām |
चतुर्णां हि वयःस्थानां तेन ते तम् अनुव्रताः ॥ (११।२)
caturṇāṃ hi vayaḥsthānāṃ tena te tam anuvratāḥ ||
राजपुत्रः पितुर् वेश्म प्रविवेश श्रिया ज्वलन् ॥ (१२।२)
rājaputraḥ pitur veśma praviveśa śriyā jvalan ||
स सर्वाः समतिक्रम्य कक्ष्या दशरथात्मजः । (१३।१)
sa sarvāḥ samatikramya kakṣyā daśarathātmajaḥ |
संनिवर्त्य जनं सर्वं शुद्धान्तःपुरम् अभ्यगात् ॥ (१३।२)
saṃnivartya janaṃ sarvaṃ śuddhāntaḥpuram abhyagāt ||
ततः प्रविष्टे पितुर् अन्तिकं तदा जनः स सर्वो मुदितो नृपात्मजे । (१४।१)
tataḥ praviṣṭe pitur antikaṃ tadā janaḥ sa sarvo mudito nṛpātmaje |
प्रतीक्षते तस्य पुनः स्म निर्गमं यथोदयं चन्द्रमसः सरित्पतिः ॥ (१४।२)
pratīkṣate tasya punaḥ sma nirgamaṃ yathodayaṃ candramasaḥ saritpatiḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.