रामायणRāmāyaṇa

Rām, 2, 15

91 of 606 · 28 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

स रामो रथम् आस्थाय सम्प्रहृष्टसुहृज्जनः । (१।१)

sa rāmo ratham āsthāya samprahṛṣṭasuhṛjjanaḥ |

1.2१.२

अपश्यन् नगरं श्रीमान् नानाजनसमाकुलम् ॥ (१।२)

apaśyan nagaraṃ śrīmān nānājanasamākulam ||

2.1२.१

स गृहैर् अभ्रसंकाशैः पाण्डुरैर् उपशोभितम् । (२।१)

sa gṛhair abhrasaṃkāśaiḥ pāṇḍurair upaśobhitam |

2.2२.२

राजमार्गं ययौ रामो मध्येनागरुधूपितम् ॥ (२।२)

rājamārgaṃ yayau rāmo madhyenāgarudhūpitam ||

3.1३.१

शोभमानम् असंबाधं तं राजपथम् उत्तमम् । (३।१)

śobhamānam asaṃbādhaṃ taṃ rājapatham uttamam |

3.2३.२

संवृतं विविधैः पण्यैर् भक्ष्यैर् उच्चावचैर् अपि ॥ (३।२)

saṃvṛtaṃ vividhaiḥ paṇyair bhakṣyair uccāvacair api ||

4.1४.१

आशीर्वादान् बहूञ् शृण्वन् सुहृद्भिः समुदीरितान् । (४।१)

āśīrvādān bahūñ śṛṇvan suhṛdbhiḥ samudīritān |

4.2४.२

यथार्हं चापि सम्पूज्य सर्वान् एव नरान् ययौ ॥ (४।२)

yathārhaṃ cāpi sampūjya sarvān eva narān yayau ||

5.1५.१

पितामहैर् आचरितं तथैव प्रपितामहैः । (५।१)

pitāmahair ācaritaṃ tathaiva prapitāmahaiḥ |

5.2५.२

अद्योपादाय तं मार्गम् अभिषिक्तो ऽनुपालय ॥ (५।२)

adyopādāya taṃ mārgam abhiṣikto 'nupālaya ||

6.1६.१

यथा स्म लालिताः पित्रा यथा पूर्वैः पितामहैः । (६।१)

yathā sma lālitāḥ pitrā yathā pūrvaiḥ pitāmahaiḥ |

6.2६.२

ततः सुखतरं सर्वे रामे वत्स्याम राजनि ॥ (६।२)

tataḥ sukhataraṃ sarve rāme vatsyāma rājani ||

7.1७.१

अलम् अद्य हि भुक्तेन परमार्थैर् अलं च नः । (७।१)

alam adya hi bhuktena paramārthair alaṃ ca naḥ |

7.2७.२

यथा पश्याम निर्यान्तं रामं राज्ये प्रतिष्ठितम् ॥ (७।२)

yathā paśyāma niryāntaṃ rāmaṃ rājye pratiṣṭhitam ||

8.1८.१

अतो हि न प्रियतरं नान्यत् किंचिद् भविष्यति । (८।१)

ato hi na priyataraṃ nānyat kiṃcid bhaviṣyati |

8.2८.२

यथाभिषेको रामस्य राज्येनामिततेजसः ॥ (८।२)

yathābhiṣeko rāmasya rājyenāmitatejasaḥ ||

9.1९.१

एताश् चान्याश् च सुहृदाम् उदासीनः कथाः शुभाः । (९।१)

etāś cānyāś ca suhṛdām udāsīnaḥ kathāḥ śubhāḥ |

9.2९.२

आत्मसंपूजनीः शृण्वन् ययौ रामो महापथम् ॥ (९।२)

ātmasaṃpūjanīḥ śṛṇvan yayau rāmo mahāpatham ||

10.1१०.१

न हि तस्मान् मनः कश्चिच् चक्षुषी वा नरोत्तमात् । (१०।१)

na hi tasmān manaḥ kaścic cakṣuṣī vā narottamāt |

10.2१०.२

नरः शक्नोत्य् अपाक्रष्टुम् अतिक्रान्ते ऽपि राघवे ॥ (१०।२)

naraḥ śaknoty apākraṣṭum atikrānte 'pi rāghave ||

11.1११.१

सर्वेषां स हि धर्मात्मा वर्णानां कुरुते दयाम् । (११।१)

sarveṣāṃ sa hi dharmātmā varṇānāṃ kurute dayām |

11.2११.२

चतुर्णां हि वयःस्थानां तेन ते तम् अनुव्रताः ॥ (११।२)

caturṇāṃ hi vayaḥsthānāṃ tena te tam anuvratāḥ ||

12.1१२.१

स राजकुलम् आसाद्य महेन्द्रभवनोपमम् । (१२।१)

sa rājakulam āsādya mahendrabhavanopamam |

12.2१२.२

राजपुत्रः पितुर् वेश्म प्रविवेश श्रिया ज्वलन् ॥ (१२।२)

rājaputraḥ pitur veśma praviveśa śriyā jvalan ||

13.1१३.१

स सर्वाः समतिक्रम्य कक्ष्या दशरथात्मजः । (१३।१)

sa sarvāḥ samatikramya kakṣyā daśarathātmajaḥ |

13.2१३.२

संनिवर्त्य जनं सर्वं शुद्धान्तःपुरम् अभ्यगात् ॥ (१३।२)

saṃnivartya janaṃ sarvaṃ śuddhāntaḥpuram abhyagāt ||

14.1१४.१

ततः प्रविष्टे पितुर् अन्तिकं तदा जनः स सर्वो मुदितो नृपात्मजे । (१४।१)

tataḥ praviṣṭe pitur antikaṃ tadā janaḥ sa sarvo mudito nṛpātmaje |

14.2१४.२

प्रतीक्षते तस्य पुनः स्म निर्गमं यथोदयं चन्द्रमसः सरित्पतिः ॥ (१४।२)

pratīkṣate tasya punaḥ sma nirgamaṃ yathodayaṃ candramasaḥ saritpatiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 2, 15

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit