रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 95

485 of 606 · 53 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ततः प्रवृत्तं सुक्रूरं रामरावणयोस्तदा । (१।१)

tataḥ pravṛttaṃ sukrūraṃ rāmarāvaṇayostadā |

1.2१.२

सुमहद् द्वैरथं युद्धं सर्वलोकभयावहम् ॥ (१।२)

sumahad dvairathaṃ yuddhaṃ sarvalokabhayāvaham ||

2.1२.१

ततो राक्षससैन्यं च हरीणां च महद् बलम् । (२।१)

tato rākṣasasainyaṃ ca harīṇāṃ ca mahad balam |

2.2२.२

प्रगृहीतप्रहरणं निश्चेष्टं समतिष्ठत ॥ (२।२)

pragṛhītapraharaṇaṃ niśceṣṭaṃ samatiṣṭhata ||

3.1३.१

सम्प्रयुद्धौ ततो दृष्ट्वा बलवन्नरराक्षसौ । (३।१)

samprayuddhau tato dṛṣṭvā balavannararākṣasau |

3.2३.२

व्याक्षिप्तहृदयाः सर्वे परं विस्मयम् आगताः ॥ (३।२)

vyākṣiptahṛdayāḥ sarve paraṃ vismayam āgatāḥ ||

4.1४.१

नानाप्रहरणैर् व्यग्रैर् भुजैर् विस्मितबुद्धयः । (४।१)

nānāpraharaṇair vyagrair bhujair vismitabuddhayaḥ |

4.2४.२

तस्थुः प्रेक्ष्य च संग्रामं नाभिजघ्नुः परस्परम् ॥ (४।२)

tasthuḥ prekṣya ca saṃgrāmaṃ nābhijaghnuḥ parasparam ||

5.1५.१

रक्षसां रावणं चापि वानराणां च राघवम् । (५।१)

rakṣasāṃ rāvaṇaṃ cāpi vānarāṇāṃ ca rāghavam |

5.2५.२

पश्यतां विस्मिताक्षाणां सैन्यं चित्रम् इवाबभौ ॥ (५।२)

paśyatāṃ vismitākṣāṇāṃ sainyaṃ citram ivābabhau ||

6.1६.१

तौ तु तत्र निमित्तानि दृष्ट्वा राघवरावणौ । (६।१)

tau tu tatra nimittāni dṛṣṭvā rāghavarāvaṇau |

6.2६.२

कृतबुद्धी स्थिरामर्षौ युयुधाते अभीतवत् ॥ (६।२)

kṛtabuddhī sthirāmarṣau yuyudhāte abhītavat ||

7.1७.१

जेतव्यम् इति काकुत्स्थो मर्तव्यम् इति रावणः । (७।१)

jetavyam iti kākutstho martavyam iti rāvaṇaḥ |

7.2७.२

धृतौ स्ववीर्यसर्वस्वं युद्धे ऽदर्शयतां तदा ॥ (७।२)

dhṛtau svavīryasarvasvaṃ yuddhe 'darśayatāṃ tadā ||

8.1८.१

ततः क्रोधाद् दशग्रीवः शरान् संधाय वीर्यवान् । (८।१)

tataḥ krodhād daśagrīvaḥ śarān saṃdhāya vīryavān |

8.2८.२

मुमोच ध्वजम् उद्दिश्य राघवस्य रथे स्थितम् ॥ (८।२)

mumoca dhvajam uddiśya rāghavasya rathe sthitam ||

9.1९.१

ते शरास्तम् अनासाद्य पुरंदररथध्वजम् । (९।१)

te śarāstam anāsādya puraṃdararathadhvajam |

9.2९.२

रक्तशक्तिं परामृश्य निपेतुर् धरणीतले ॥ (९।२)

raktaśaktiṃ parāmṛśya nipetur dharaṇītale ||

10.1१०.१

ततो रामो ऽभिसंक्रुद्धश्चापम् आयम्य वीर्यवान् । (१०।१)

tato rāmo 'bhisaṃkruddhaścāpam āyamya vīryavān |

10.2१०.२

कृतप्रतिकृतं कर्तुं मनसा सम्प्रचक्रमे ॥ (१०।२)

kṛtapratikṛtaṃ kartuṃ manasā sampracakrame ||

11.1११.१

रावणध्वजम् उद्दिश्य मुमोच निशितं शरम् । (११।१)

rāvaṇadhvajam uddiśya mumoca niśitaṃ śaram |

11.2११.२

महासर्पम् इवासह्यं ज्वलन्तं स्वेन तेजसा ॥ (११।२)

mahāsarpam ivāsahyaṃ jvalantaṃ svena tejasā ||

12.1१२.१

जगाम स महीं भित्त्वा दशग्रीवध्वजं शरः । (१२।१)

jagāma sa mahīṃ bhittvā daśagrīvadhvajaṃ śaraḥ |

12.2१२.२

स निकृत्तो ऽपतद् भूमौ रावणस्य रथध्वजः ॥ (१२।२)

sa nikṛtto 'patad bhūmau rāvaṇasya rathadhvajaḥ ||

13.1१३.१

ध्वजस्योन्मथनं दृष्ट्वा रावणः सुमहाबलः । (१३।१)

dhvajasyonmathanaṃ dṛṣṭvā rāvaṇaḥ sumahābalaḥ |

13.2१३.२

क्रोधजेनाग्निना संख्ये प्रदीप्त इव चाभवत् ॥ (१३।२)

krodhajenāgninā saṃkhye pradīpta iva cābhavat ||

14.1१४.१

स रोषवशम् आपन्नः शरवर्षं महद् वमन् । (१४।१)

sa roṣavaśam āpannaḥ śaravarṣaṃ mahad vaman |

14.2१४.२

रामस्य तुरगान् दिव्याञ् शरैर् विव्याध रावणः ॥ (१४।२)

rāmasya turagān divyāñ śarair vivyādha rāvaṇaḥ ||

15.1१५.१

ते विद्धा हरयस्तस्य नास्खलन्नापि बभ्रमुः । (१५।१)

te viddhā harayastasya nāskhalannāpi babhramuḥ |

15.2१५.२

बभूवुः स्वस्थहृदयाः पद्मनालैर् इवाहताः ॥ (१५।२)

babhūvuḥ svasthahṛdayāḥ padmanālair ivāhatāḥ ||

16.1१६.१

तेषाम् असंभ्रमं दृष्ट्वा वाजिनां रावणस्तदा । (१६।१)

teṣām asaṃbhramaṃ dṛṣṭvā vājināṃ rāvaṇastadā |

16.2१६.२

भूय एव सुसंक्रुद्धः शरवर्षं मुमोच ह ॥ (१६।२)

bhūya eva susaṃkruddhaḥ śaravarṣaṃ mumoca ha ||

17.1१७.१

गदाश्च परिघांश्चैव चक्राणि मुसलानि च । (१७।१)

gadāśca parighāṃścaiva cakrāṇi musalāni ca |

17.2१७.२

गिरिशृङ्गाणि वृक्षांश्च तथा शूलपरश्वधान् ॥ (१७।२)

giriśṛṅgāṇi vṛkṣāṃśca tathā śūlaparaśvadhān ||

18.1१८.१

मायाविहितम् एतत् तु शस्त्रवर्षम् अपातयत् । (१८।१)

māyāvihitam etat tu śastravarṣam apātayat |

18.2१८.२

सहस्रशस्ततो बाणान् अश्रान्तहृदयोद्यमः ॥ (१८।२)

sahasraśastato bāṇān aśrāntahṛdayodyamaḥ ||

19.1१९.१

तुमुलं त्रासजननं भीमं भीमप्रतिस्वनम् । (१९।१)

tumulaṃ trāsajananaṃ bhīmaṃ bhīmapratisvanam |

19.2१९.२

दुर्धर्षम् अभवद् युद्धे नैकशस्त्रमयं महत् ॥ (१९।२)

durdharṣam abhavad yuddhe naikaśastramayaṃ mahat ||

20.1२०.१

विमुच्य राघवरथं समन्ताद् वानरे बले । (२०।१)

vimucya rāghavarathaṃ samantād vānare bale |

20.2२०.२

सायकैर् अन्तरिक्षं च चकाराशु निरन्तरम् । (२०।२)

sāyakair antarikṣaṃ ca cakārāśu nirantaram |

20.3२०.३

मुमोच च दशग्रीवो निःसङ्गेनान्तरात्मना ॥ (२०।३)

mumoca ca daśagrīvo niḥsaṅgenāntarātmanā ||

21.1२१.१

व्यायच्छमानं तं दृष्ट्वा तत्परं रावणं रणे । (२१।१)

vyāyacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā tatparaṃ rāvaṇaṃ raṇe |

21.2२१.२

प्रहसन्न् इव काकुत्स्थः संदधे सायकाञ् शितान् ॥ (२१।२)

prahasann iva kākutsthaḥ saṃdadhe sāyakāñ śitān ||

22.1२२.१

स मुमोच ततो बाणान् रणे शतसहस्रशः । (२२।१)

sa mumoca tato bāṇān raṇe śatasahasraśaḥ |

22.2२२.२

तान् दृष्ट्वा रावणश्चक्रे स्वशरैः खं निरन्तरम् ॥ (२२।२)

tān dṛṣṭvā rāvaṇaścakre svaśaraiḥ khaṃ nirantaram ||

23.1२३.१

ततस्ताभ्यां प्रयुक्तेन शरवर्षेण भास्वता । (२३।१)

tatastābhyāṃ prayuktena śaravarṣeṇa bhāsvatā |

23.2२३.२

शरबद्धम् इवाभाति द्वितीयं भास्वद् अम्बरम् ॥ (२३।२)

śarabaddham ivābhāti dvitīyaṃ bhāsvad ambaram ||

24.1२४.१

नानिमित्तो ऽभवद् बाणो नातिभेत्ता न निष्फलः । (२४।१)

nānimitto 'bhavad bāṇo nātibhettā na niṣphalaḥ |

24.2२४.२

तथा विसृजतोर् बाणान् रामरावणयोर् मृधे ॥ (२४।२)

tathā visṛjator bāṇān rāmarāvaṇayor mṛdhe ||

25.1२५.१

प्रायुध्येताम् अविच्छिन्नम् अस्यन्तौ सव्यदक्षिणम् । (२५।१)

prāyudhyetām avicchinnam asyantau savyadakṣiṇam |

25.2२५.२

चक्रतुस्तौ शरौघैस्तु निरुच्छ्वासम् इवाम्बरम् ॥ (२५।२)

cakratustau śaraughaistu nirucchvāsam ivāmbaram ||

26.1२६.१

रावणस्य हयान् रामो हयान् रामस्य रावणः । (२६।१)

rāvaṇasya hayān rāmo hayān rāmasya rāvaṇaḥ |

26.2२६.२

जघ्नतुस्तौ तदान्योन्यं कृतानुकृतकारिणौ ॥ (२६।२)

jaghnatustau tadānyonyaṃ kṛtānukṛtakāriṇau ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 95

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit