रामायणRāmāyaṇa

Rām, 7, 64

570 of 606 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

प्रस्थाप्य तु स शत्रुघ्नं भ्रातृभ्यां सह राघवः । (१।१)

prasthāpya tu sa śatrughnaṃ bhrātṛbhyāṃ saha rāghavaḥ |

1.2१.२

प्रमुमोद सुखी राज्यं धर्मेण परिपालयन् ॥ (१।२)

pramumoda sukhī rājyaṃ dharmeṇa paripālayan ||

2.1२.१

ततः कतिपयाहःसु वृद्धो जानपदो द्विजः । (२।१)

tataḥ katipayāhaḥsu vṛddho jānapado dvijaḥ |

2.2२.२

शवं बालम् उपादाय राजद्वारम् उपागमत् ॥ (२।२)

śavaṃ bālam upādāya rājadvāram upāgamat ||

3.1३.१

रुदन् बहुविधा वाचः स्नेहाक्षरसमन्विताः । (३।१)

rudan bahuvidhā vācaḥ snehākṣarasamanvitāḥ |

3.2३.२

असकृत् पुत्र पुत्रेति वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥ (३।२)

asakṛt putra putreti vākyam etad uvāca ha ||

4.1४.१

किं नु मे दुष्कृतं कर्म पूर्वं देहान्तरे कृतम् । (४।१)

kiṃ nu me duṣkṛtaṃ karma pūrvaṃ dehāntare kṛtam |

4.2४.२

यद् अहं पुत्रम् एकं त्वां पश्यामि निधनं गतम् ॥ (४।२)

yad ahaṃ putram ekaṃ tvāṃ paśyāmi nidhanaṃ gatam ||

5.1५.१

अप्राप्तयौवनं बालं पञ्चवर्षसमन्वितम् । (५।१)

aprāptayauvanaṃ bālaṃ pañcavarṣasamanvitam |

5.2५.२

अकाले कालम् आपन्नं दुःखाय मम पुत्रक ॥ (५।२)

akāle kālam āpannaṃ duḥkhāya mama putraka ||

6.1६.१

अल्पैर् अहोभिर् निधनं गमिष्यामि न संशयः । (६।१)

alpair ahobhir nidhanaṃ gamiṣyāmi na saṃśayaḥ |

6.2६.२

अहं च जननी चैव तव शोकेन पुत्रक ॥ (६।२)

ahaṃ ca jananī caiva tava śokena putraka ||

7.1७.१

न स्मराम्यनृतं ह्युक्तं न च हिंसां स्मराम्यहम् । (७।१)

na smarāmyanṛtaṃ hyuktaṃ na ca hiṃsāṃ smarāmyaham |

7.2७.२

केन मे दुष्कृतेनाद्य बाल एव ममात्मजः । (७।२)

kena me duṣkṛtenādya bāla eva mamātmajaḥ |

7.3७.३

अकृत्वा पितृकार्याणि नीतो वैवस्वतक्षयम् ॥ (७।३)

akṛtvā pitṛkāryāṇi nīto vaivasvatakṣayam ||

8.1८.१

नेदृशं दृष्टपूर्वं मे श्रुतं वा घोरदर्शनम् । (८।१)

nedṛśaṃ dṛṣṭapūrvaṃ me śrutaṃ vā ghoradarśanam |

8.2८.२

मृत्युर् अप्राप्तकालानां रामस्य विषये यथा ॥ (८।२)

mṛtyur aprāptakālānāṃ rāmasya viṣaye yathā ||

9.1९.१

रामस्य दुष्कृतं किंचिन्महद् अस्ति न संशयः । (९।१)

rāmasya duṣkṛtaṃ kiṃcinmahad asti na saṃśayaḥ |

9.2९.२

त्वं राजञ्जीवयस्वैनं बालं मृत्युवशं गतम् ॥ (९।२)

tvaṃ rājañjīvayasvainaṃ bālaṃ mṛtyuvaśaṃ gatam ||

10.1१०.१

भ्रातृभिः सहितो राजन् दीर्घम् आयुर् अवाप्नुहि । (१०।१)

bhrātṛbhiḥ sahito rājan dīrgham āyur avāpnuhi |

10.2१०.२

उषिताः स्म सुखं राज्ये तवास्मिन् सुमहाबल ॥ (१०।२)

uṣitāḥ sma sukhaṃ rājye tavāsmin sumahābala ||

11.1११.१

संप्रत्यनाथो विषय इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् । (११।१)

saṃpratyanātho viṣaya ikṣvākūṇāṃ mahātmanām |

11.2११.२

रामं नाथम् इहासाद्य बालान्तकरणं नृपम् ॥ (११।२)

rāmaṃ nātham ihāsādya bālāntakaraṇaṃ nṛpam ||

12.1१२.१

राजदोषैर् विपद्यन्ते प्रजा ह्यविधिपालिताः । (१२।१)

rājadoṣair vipadyante prajā hyavidhipālitāḥ |

12.2१२.२

असद्वृत्ते तु नृपतावकाले म्रियते जनः ॥ (१२।२)

asadvṛtte tu nṛpatāvakāle mriyate janaḥ ||

13.1१३.१

यदा पुरेष्वयुक्तानि जना जनपदेषु च । (१३।१)

yadā pureṣvayuktāni janā janapadeṣu ca |

13.2१३.२

कुर्वते न च रक्षास्ति तदाकालकृतं भयम् ॥ (१३।२)

kurvate na ca rakṣāsti tadākālakṛtaṃ bhayam ||

14.1१४.१

सव्यक्तं राजदोषो ऽयं भविष्यति न संशयः । (१४।१)

savyaktaṃ rājadoṣo 'yaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ |

14.2१४.२

पुरे जनपदे वापि तदा बालवधो ह्ययम् ॥ (१४।२)

pure janapade vāpi tadā bālavadho hyayam ||

15.1१५.१

एवं बहुविधैर् वाक्यैर् निन्दयानो मुहुर् मुहुः । (१५।१)

evaṃ bahuvidhair vākyair nindayāno muhur muhuḥ |

15.2१५.२

राजानं दुःखसंतप्तः सुतं तम् उपगूहति ॥ (१५।२)

rājānaṃ duḥkhasaṃtaptaḥ sutaṃ tam upagūhati ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 7, 64

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit