एवम् उक्ता तु कैकेयी क्रोधेन ज्वलितानना । (१।१)

दीर्घम् उष्णं विनिःश्वस्य मन्थराम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

अद्य रामम् इतः क्षिप्रं वनं प्रस्थापयाम्य् अहम् । (२।१)

यौवराज्येन भरतं क्षिप्रम् एवाभिषेचये ॥ (२।२)

इदं त्व् इदानीं संपश्य केनोपायेन मन्थरे । (३।१)

भरतः प्राप्नुयाद् राज्यं न तु रामः कथंचन ॥ (३।२)

एवम् उक्ता तया देव्या मन्थरा पापदर्शिनी । (४।१)

रामार्थम् उपहिंसन्ती कैकेयीम् इदम् अब्रवीत् ॥ (४।२)

हन्तेदानीं प्रवक्ष्यामि कैकेयि श्रूयतां च मे । (५।१)

यथा ते भरतो राज्यं पुत्रः प्राप्स्यति केवलम् ॥ (५।२)

श्रुत्वैवं वचनं तस्या मन्थरायास् तु कैकयी । (६।१)

किंचिद् उत्थाय शयनात् स्वास्तीर्णाद् इदम् अब्रवीत् ॥ (६।२)

कथय त्वं ममोपायं केनोपायेन मन्थरे । (७।१)

भरतः प्राप्नुयाद् राज्यं न तु रामः कथंचन ॥ (७।२)

एवम् उक्ता तया देव्या मन्थरा पापदर्शिनी । (८।१)

रामार्थम् उपहिंसन्ती कुब्जा वचनम् अब्रवीत् ॥ (८।२)

तव देवासुरे युद्धे सह राजर्षिभिः पतिः । (९।१)

अगच्छत् त्वाम् उपादाय देवराजस्य साह्यकृत् ॥ (९।२)

दिशम् आस्थाय कैकेयि दक्षिणां दण्डकान् प्रति । (१०।१)

वैजयन्तम् इति ख्यातं पुरं यत्र तिमिध्वजः ॥ (१०।२)

स शम्बर इति ख्यातः शतमायो महासुरः । (११।१)

ददौ शक्रस्य संग्रामं देवसंघैर् अनिर्जितः ॥ (११।२)

तस्मिन् महति संग्रामे राजा दशरथस् तदा । (१२।१)

अपवाह्य त्वया देवि संग्रामान् नष्टचेतनः ॥ (१२।२)

तत्रापि विक्षतः शस्त्रैः पतिस् ते रक्षितस् त्वया । (१३।१)

तुष्टेन तेन दत्तौ ते द्वौ वरौ शुभदर्शने ॥ (१३।२)

स त्वयोक्तः पतिर् देवि यदेच्छेयं तदा वरौ । (१४।१)

गृह्णीयाम् इति तत् तेन तथेत्य् उक्तं महात्मना । (१४।२)

अनभिज्ञा ह्य् अहं देवि त्वयैव कथितं पुरा ॥ (१४।३)

तौ वरौ याच भर्तारं भरतस्याभिषेचनम् । (१५।१)

प्रव्राजनं च रामस्य त्वं वर्षाणि चतुर्दश ॥ (१५।२)

क्रोधागारं प्रविश्याद्य क्रुद्धेवाश्वपतेः सुते । (१६।१)

शेष्वान् अन्तर्हितायां त्वं भूमौ मलिनवासिनी । (१६।२)

मा स्मैनं प्रत्युदीक्षेथा मा चैनम् अभिभाषथाः ॥ (१६।३)

दयिता त्वं सदा भर्तुर् अत्र मे नास्ति संशयः । (१७।१)

त्वत्कृते च महाराजो विशेद् अपि हुताशनम् ॥ (१७।२)

न त्वां क्रोधयितुं शक्तो न क्रुद्धां प्रत्युदीक्षितुम् । (१८।१)

तव प्रियार्थं राजा हि प्राणान् अपि परित्यजेत् ॥ (१८।२)

न ह्य् अतिक्रमितुं शक्तस् तव वाक्यं महीपतिः । (१९।१)

मन्दस्वभावे बुध्यस्व सौभाग्यबलम् आत्मनः ॥ (१९।२)

मणिमुक्तासुवर्णानि रत्नानि विविधानि च । (२०।१)

दद्याद् दशरथो राजा मा स्म तेषु मनः कृथाः ॥ (२०।२)

यौ तौ देवासुरे युद्धे वरौ दशरथो ऽददात् । (२१।१)

तौ स्मारय महाभागे सो ऽर्थो मा त्वाम् अतिक्रमेत् ॥ (२१।२)

यदा तु ते वरं दद्यात् स्वयम् उत्थाप्य राघवः । (२२।१)

व्यवस्थाप्य महाराजं त्वम् इमं वृणुया वरम् ॥ (२२।२)

रामं प्रव्राजयारण्ये नव वर्षाणि पञ्च च । (२३।१)

भरतः क्रियतां राजा पृथिव्यां पार्थिवर्षभः ॥ (२३।२)

एवं प्रव्राजितश् चैव रामो ऽरामो भविष्यति । (२४।१)

भरतश् च हतामित्रस् तव राजा भविष्यति ॥ (२४।२)

येन कालेन रामश् च वनात् प्रत्यागमिष्यति । (२५।१)

तेन कालेन पुत्रस् ते कृतमूलो भविष्यति । (२५।२)

संगृहीतमनुष्यश् च सुहृद्भिः सार्धम् आत्मवान् ॥ (२५।३)

प्राप्तकालं तु ते मन्ये राजानं वीतसाध्वसा । (२६।१)

रामाभिषेकसंकल्पान् निगृह्य विनिवर्तय ॥ (२६।२)

अनर्थम् अर्थरूपेण ग्राहिता सा ततस् तया । (२७।१)

हृष्टा प्रतीता कैकेयी मन्थराम् इदम् अब्रवीत् ॥ (२७।२)

कुब्जे त्वां नाभिजानामि श्रेष्ठां श्रेष्ठाभिधायिनीम् । (२८।१)

पृथिव्याम् असि कुब्जानाम् उत्तमा बुद्धिनिश्चये ॥ (२८।२)

त्वम् एव तु ममार्थेषु नित्ययुक्ता हितैषिणी । (२९।१)

नाहं समवबुध्येयं कुब्जे राज्ञश् चिकीर्षितम् ॥ (२९।२)

सन्ति दुःसंस्थिताः कुब्जा वक्राः परमपापिकाः । (३०।१)

त्वं पद्मम् इव वातेन संनता प्रियदर्शना ॥ (३०।२)

उरस् ते ऽभिनिविष्टं वै यावत् स्कन्धात् समुन्नतम् । (३१।१)

अधस्ताच् चोदरं शान्तं सुनाभम् इव लज्जितम् ॥ (३१।२)

जघनं तव निर्घुष्टं रशनादामशोभितम् । (३२।१)

जङ्घे भृशम् उपन्यस्ते पादौ चाप्य् आयताव् उभौ ॥ (३२।२)

त्वम् आयताभ्यां सक्थिभ्यां मन्थरे क्षौमवासिनि । (३३।१)

अग्रतो मम गच्छन्ती राजहंसीव राजसे ॥ (३३।२)

तवेदं स्थगु यद् दीर्घं रथघोणम् इवायतम् । (३४।१)

मतयः क्षत्रविद्याश् च मायाश् चात्र वसन्ति ते ॥ (३४।२)

अत्र ते प्रतिमोक्ष्यामि मालां कुब्जे हिरण्मयीम् । (३५।१)

अभिषिक्ते च भरते राघवे च वनं गते ॥ (३५।२)

जात्येन च सुवर्णेन सुनिष्टप्तेन सुन्दरि । (३६।१)

लब्धार्था च प्रतीता च लेपयिष्यामि ते स्थगु ॥ (३६।२)

मुखे च तिलकं चित्रं जातरूपमयं शुभम् । (३७।१)

कारयिष्यामि ते कुब्जे शुभान्य् आभरणानि च ॥ (३७।२)

परिधाय शुभे वस्त्रे देवतेव चरिष्यसि । (३८।१)

चन्द्रम् आह्वयमानेन मुखेनाप्रतिमानना । (३८।२)

गमिष्यसि गतिं मुख्यां गर्वयन्ती द्विषज्जनम् ॥ (३८।३)

तवापि कुब्जाः कुब्जायाः सर्वाभरणभूषिताः । (३९।१)

पादौ परिचरिष्यन्ति यथैव त्वं सदा मम ॥ (३९।२)

इति प्रशस्यमाना सा कैकेयीम् इदम् अब्रवीत् । (४०।१)

शयानां शयने शुभ्रे वेद्याम् अग्निशिखाम् इव ॥ (४०।२)

गतोदके सेतुबन्धो न कल्याणि विधीयते । (४१।१)

उत्तिष्ठ कुरु कल्याणं राजानम् अनुदर्शय ॥ (४१।२)

तथा प्रोत्साहिता देवी गत्वा मन्थरया सह । (४२।१)

क्रोधागारं विशालाक्षी सौभाग्यमदगर्विता ॥ (४२।२)

अनेकशतसाहस्रं मुक्ताहारं वराङ्गना । (४३।१)

अवमुच्य वरार्हाणि शुभान्य् आभरणानि च ॥ (४३।२)

ततो हेमोपमा तत्र कुब्जा वाक्यवशं गता । (४४।१)

संविश्य भूमौ कैकेयी मन्थराम् इदम् अब्रवीत् ॥ (४४।२)

इह वा मां मृतां कुब्जे नृपायावेदयिष्यसि । (४५।१)

वनं तु राघवे प्राप्ते भरतः प्राप्स्यति क्षितिम् ॥ (४५।२)

अथैतद् उक्त्वा वचनं सुदारुणं निधाय सर्वाभरणानि भामिनी । (४६।१)

असंवृताम् आस्तरणेन मेदिनीं तदाधिशिश्ये पतितेव किंनरी ॥ (४६।२)

उदीर्णसंरम्भतमोवृतानना तथावमुक्तोत्तममाल्यभूषणा । (४७।१)

नरेन्द्रपत्नी विमना बभूव सा तमोवृता द्यौर् इव मग्नतारका ॥ (४७।२)