स तु दत्त्वा दशग्रीवो वनं घोरं खरस्य तत् । (१।१)

भगिनीं च समाश्वास्य हृष्टः स्वस्थतरो ऽभवत् ॥ (१।२)

ततो निकुम्भिला नाम लङ्कायाः काननं महत् । (२।१)

महात्मा राक्षसेन्द्रस्तत् प्रविवेश सहानुगः ॥ (२।२)

तत्र यूपशताकीर्णं सौम्यचैत्योपशोभितम् । (३।१)

ददर्श विष्ठितं यज्ञं संप्रदीप्तम् इव श्रिया ॥ (३।२)

ततः कृष्णाजिनधरं कमण्डलुशिखाध्वजम् । (४।१)

ददर्श स्वसुतं तत्र मेघनादम् अरिंदमम् ॥ (४।२)

रक्षःपतिः समासाद्य समाश्लिष्य च बाहुभिः । (५।१)

अब्रवीत् किम् इदं वत्स वर्तते तद् ब्रवीहि मे ॥ (५।२)

उशना त्वब्रवीत् तत्र गुरुर् यज्ञसमृद्धये । (६।१)

रावणं राक्षसश्रेष्ठं द्विजश्रेष्ठो महातपाः ॥ (६।२)

अहम् आख्यामि ते राजञ्श्रूयतां सर्वम् एव च । (७।१)

यज्ञास्ते सप्त पुत्रेण प्राप्ताः सुबहुविस्तराः ॥ (७।२)

अग्निष्टोमो ऽश्वमेधश्च यज्ञो बहुसुवर्णकः । (८।१)

राजसूयस्तथा यज्ञो गोमेधो वैष्णवस्तथा ॥ (८।२)

माहेश्वरे प्रवृत्ते तु यज्ञे पुंभिः सुदुर्लभे । (९।१)

वरांस्ते लब्धवान् पुत्रः साक्षात् पशुपतेर् इह ॥ (९।२)

कामगं स्यन्दनं दिव्यम् अन्तरिक्षचरं ध्रुवम् । (१०।१)

मायां च तामसीं नाम यया सम्पद्यते तमः ॥ (१०।२)

एतया किल संग्रामे मायया राक्षसेश्वर । (११।१)

प्रयुद्धस्य गतिः शक्या न हि ज्ञातुं सुरासुरैः ॥ (११।२)

अक्षयाविषुधी बाणैश्चापं चापि सुदुर्जयम् । (१२।१)

अस्त्रं च बलवत् सौम्य शत्रुविध्वंसनं रणे ॥ (१२।२)

एतान् सर्वान् वरांल्लब्ध्वा पुत्रस्ते ऽयं दशानन । (१३।१)

अद्य यज्ञसमाप्तौ च त्वत्प्रतीक्षः स्थितो ऽहम् ॥ (१३।२)

ततो ऽब्रवीद् दशग्रीवो न शोभनम् इदं कृतम् । (१४।१)

पूजिताः शत्रवो यस्माद् द्रव्यैर् इन्द्रपुरोगमाः ॥ (१४।२)

एहीदानीं कृतं यद्धि तद् अकर्तुं न शक्यते । (१५।१)

आगच्छ सौम्य गच्छामः स्वम् एव भवनं प्रति ॥ (१५।२)

ततो गत्वा दशग्रीवः सपुत्रः सविभीषणः । (१६।१)

स्त्रियो ऽवतारयामास सर्वास्ता बाष्पविक्लवाः ॥ (१६।२)

लक्षिण्यो रत्नभूताश्च देवदानवरक्षसाम् । (१७।१)

नानाभूषणसम्पन्ना ज्वलन्त्यः स्वेन तेजसा ॥ (१७।२)

विभीषणस्तु ता नारीर् दृष्ट्वा शोकसमाकुलाः । (१८।१)

तस्य तां च मतिं ज्ञात्वा धर्मात्मा वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (१८।२)

ईदृशैस्तैः समाचारैर् यशोऽर्थकुलनाशनैः । (१९।१)

धर्षणं प्राणिनां दत्त्वा स्वमतेन विचेष्टसे ॥ (१९।२)

ज्ञातीन् वै धर्षयित्वेमास्त्वयानीता वराङ्गनाः । (२०।१)

त्वाम् अतिक्रम्य मधुना राजन् कुम्भीनसी हृता ॥ (२०।२)

रावणस्त्वब्रवीद् वाक्यं नावगच्छामि किं त्विदम् । (२१।१)

को वायं यस्त्वयाख्यातो मधुर् इत्येव नामतः ॥ (२१।२)

विभीषणस्तु संक्रुद्धो भ्रातरं वाक्यम् अब्रवीत् । (२२।१)

श्रूयताम् अस्य पापस्य कर्मणः फलम् आगतम् ॥ (२२।२)

मातामहस्य यो ऽस्माकं ज्येष्ठो भ्राता सुमालिनः । (२३।१)

माल्यवान् इति विख्यातो वृद्धप्राज्ञो निशाचरः ॥ (२३।२)

पितुर् ज्येष्ठो जनन्याश्च अस्माकं त्वार्यको ऽभवत् । (२४।१)

तस्य कुम्भीनसी नाम दुहितुर् दुहिताभवत् ॥ (२४।२)

मातृष्वसुर् अथास्माकं सा कन्या चानलोद्भवा । (२५।१)

भवत्यस्माकम् एषा वै भ्रातॄणां धर्मतः स्वसा ॥ (२५।२)

सा हृता मधुना राजन् राक्षसेन बलीयसा । (२६।१)

यज्ञप्रवृत्ते पुत्रे ते मयि चान्तर्जलोषिते ॥ (२६।२)

निहत्य राक्षसश्रेष्ठान् अमात्यांस्तव संमतान् । (२७।१)

धर्षयित्वा हृता राजन् गुप्ता ह्यन्तःपुरे तव ॥ (२७।२)

श्रुत्वा त्वेतन्महाराज क्षान्तम् एव हतो न सः । (२८।१)

यस्माद् अवश्यं दातव्या कन्या भर्त्रे हि दातृभिः । (२८।२)

अस्मिन्न् एवाभिसम्प्राप्तं लोके विदितम् अस्तु ते ॥ (२८।३)

ततो ऽब्रवीद् दशग्रीवः क्रुद्धः संरक्तलोचनः । (२९।१)

कल्प्यतां मे रथः शीघ्रं शूराः सज्जीभवन्तु च ॥ (२९।२)

भ्राता मे कुम्भकर्णश्च ये च मुख्या निशाचराः । (३०।१)

वाहनान्यधिरोहन्तु नानाप्रहरणायुधाः ॥ (३०।२)

अद्य तं समरे हत्वा मधुं रावणनिर्भयम् । (३१।१)

इन्द्रलोकं गमिष्यामि युद्धकाङ्क्षी सुहृद्वृतः ॥ (३१।२)

ततो विजित्य त्रिदिवं वशे स्थाप्य पुरंदरम् । (३२।१)

निर्वृतो विहरिष्यामि त्रैलोक्यैश्वर्यशोभितः ॥ (३२।२)

अक्षौहिणीसहस्राणि चत्वार्युग्राणि रक्षसाम् । (३३।१)

नानाप्रहरणान्याशु निर्ययुर् युद्धकाङ्क्षिणाम् ॥ (३३।२)

इन्द्रजित् त्वग्रतः सैन्यं सैनिकान् परिगृह्य च । (३४।१)

रावणो मध्यतः शूरः कुम्भकर्णश्च पृष्ठतः ॥ (३४।२)

विभीषणस्तु धर्मात्मा लङ्कायां धर्मम् आचरत् । (३५।१)

ते तु सर्वे महाभागा ययुर् मधुपुरं प्रति ॥ (३५।२)

रथैर् नागैः खरैर् उष्ट्रैर् हयैर् दीप्तैर् महोरगैः । (३६।१)

राक्षसाः प्रययुः सर्वे कृत्वाकाशं निरन्तरम् ॥ (३६।२)

दैत्याश्च शतशस्तत्र कृतवैराः सुरैः सह । (३७।१)

रावणं प्रेक्ष्य गच्छन्तम् अन्वगच्छन्त पृष्ठतः ॥ (३७।२)

स तु गत्वा मधुपुरं प्रविश्य च दशाननः । (३८।१)

न ददर्श मधुं तत्र भगिनीं तत्र दृष्टवान् ॥ (३८।२)

सा प्रह्वा प्राञ्जलिर् भूत्वा शिरसा पादयोर् गता । (३९।१)

तस्य राक्षसराजस्य त्रस्ता कुम्भीनसी स्वसा ॥ (३९।२)

तां समुत्थापयामास न भेतव्यम् इति ब्रुवन् । (४०।१)

रावणो राक्षसश्रेष्ठः किं चापि करवाणि ते ॥ (४०।२)

साब्रवीद् यदि मे राजन् प्रसन्नस्त्वं महाबल । (४१।१)

भर्तारं न ममेहाद्य हन्तुम् अर्हसि मानद ॥ (४१।२)

सत्यवाग् भव राजेन्द्र माम् अवेक्षस्व याचतीम् । (४२।१)

त्वया ह्युक्तं महाबाहो न भेतव्यम् इति स्वयम् ॥ (४२।२)

रावणस्त्वब्रवीद् धृष्टः स्वसारं तत्र संस्थिताम् । (४३।१)

क्व चासौ तव भर्ता वै मम शीघ्रं निवेद्यताम् ॥ (४३।२)

सह तेन गमिष्यामि सुरलोकं जयाय वै । (४४।१)

तव कारुण्यसौहार्दान्निवृत्तो ऽस्मि मधोर् वधात् ॥ (४४।२)

इत्युक्ता सा प्रसुप्तं तं समुत्थाप्य निशाचरम् । (४५।१)

अब्रवीत् सम्प्रहृष्टेव राक्षसी सुविपश्चितम् ॥ (४५।२)

एष प्राप्तो दशग्रीवो मम भ्राता निशाचरः । (४६।१)

सुरलोकजयाकाङ्क्षी साहाय्ये त्वां वृणोति च ॥ (४६।२)

तद् अस्य त्वं सहायार्थं सबन्धुर् गच्छ राक्षस । (४७।१)

स्निग्धस्य भजमानस्य युक्तम् अर्थाय कल्पितुम् ॥ (४७।२)

तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा तथेत्याह मधुर् वचः । (४८।१)

ददर्श राक्षसश्रेष्ठं यथान्यायम् उपेत्य सः ॥ (४८।२)

पूजयामास धर्मेण रावणं राक्षसाधिपम् । (४९।१)

प्राप्तपूजो दशग्रीवो मधुवेश्मनि वीर्यवान् । (४९।२)

तत्र चैकां निशाम् उष्य गमनायोपचक्रमे ॥ (४९।३)

ततः कैलासम् आसाद्य शैलं वैश्रवणालयम् । (५०।१)

राक्षसेन्द्रो महेन्द्राभः सेनाम् उपनिवेशयत् ॥ (५०।२)