रामायणRāmāyaṇa

Rām, 6, 108

498 of 606 · 38 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः । (१।१)

pratiprayāte kākutsthe mahendraḥ pākaśāsanaḥ |

1.2१.२

अब्रवीत् परमप्रीतो राघवं प्राञ्जलिं स्थितम् ॥ (१।२)

abravīt paramaprīto rāghavaṃ prāñjaliṃ sthitam ||

2.1२.१

अमोघं दर्शनं राम तवास्माकं परंतप । (२।१)

amoghaṃ darśanaṃ rāma tavāsmākaṃ paraṃtapa |

2.2२.२

प्रीतियुक्तो ऽस्मि तेन त्वं ब्रूहि यन्मनसेच्छसि ॥ (२।२)

prītiyukto 'smi tena tvaṃ brūhi yanmanasecchasi ||

3.1३.१

एवम् उक्तस्तु काकुत्स्थः प्रत्युवाच कृताञ्जलिः । (३।१)

evam uktastu kākutsthaḥ pratyuvāca kṛtāñjaliḥ |

3.2३.२

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया चापि भार्यया ॥ (३।२)

lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā cāpi bhāryayā ||

4.1४.१

यदि प्रीतिः समुत्पन्ना मयि सर्वसुरेश्वर । (४।१)

yadi prītiḥ samutpannā mayi sarvasureśvara |

4.2४.२

वक्ष्यामि कुरु मे सत्यं वचनं वदतां वर ॥ (४।२)

vakṣyāmi kuru me satyaṃ vacanaṃ vadatāṃ vara ||

5.1५.१

मम हेतोः पराक्रान्ता ये गता यमसादनम् । (५।१)

mama hetoḥ parākrāntā ye gatā yamasādanam |

5.2५.२

ते सर्वे जीवितं प्राप्य समुत्तिष्ठन्तु वानराः ॥ (५।२)

te sarve jīvitaṃ prāpya samuttiṣṭhantu vānarāḥ ||

6.1६.१

मत्प्रियेष्वभिरक्ताश्च न मृत्युं गणयन्ति च । (६।१)

matpriyeṣvabhiraktāśca na mṛtyuṃ gaṇayanti ca |

6.2६.२

त्वत्प्रसादात् समेयुस्ते वरम् एतद् अहं वृणे ॥ (६।२)

tvatprasādāt sameyuste varam etad ahaṃ vṛṇe ||

7.1७.१

नीरुजान्निर्व्रणांश्चैव सम्पन्नबलपौरुषान् । (७।१)

nīrujānnirvraṇāṃścaiva sampannabalapauruṣān |

7.2७.२

गोलाङ्गूलांस्तथैवर्क्षान् द्रष्टुम् इच्छामि मानद ॥ (७।२)

golāṅgūlāṃstathaivarkṣān draṣṭum icchāmi mānada ||

8.1८.१

अकाले चापि मुख्यानि मूलानि च फलानि च । (८।१)

akāle cāpi mukhyāni mūlāni ca phalāni ca |

8.2८.२

नद्यश्च विमलास्तत्र तिष्ठेयुर् यत्र वानराः ॥ (८।२)

nadyaśca vimalāstatra tiṣṭheyur yatra vānarāḥ ||

9.1९.१

श्रुत्वा तु वचनं तस्य राघवस्य महात्मनः । (९।१)

śrutvā tu vacanaṃ tasya rāghavasya mahātmanaḥ |

9.2९.२

महेन्द्रः प्रत्युवाचेदं वचनं प्रीतिलक्षणम् ॥ (९।२)

mahendraḥ pratyuvācedaṃ vacanaṃ prītilakṣaṇam ||

10.1१०.१

महान् अयं वरस्तात त्वयोक्तो रघुनन्दन । (१०।१)

mahān ayaṃ varastāta tvayokto raghunandana |

10.2१०.२

समुत्थास्यन्ति हरयः सुप्ता निद्राक्षये यथा ॥ (१०।२)

samutthāsyanti harayaḥ suptā nidrākṣaye yathā ||

11.1११.१

सुहृद्भिर् बान्धवैश्चैव ज्ञातिभिः स्वजनेन च । (११।१)

suhṛdbhir bāndhavaiścaiva jñātibhiḥ svajanena ca |

11.2११.२

सर्व एव समेष्यन्ति संयुक्ताः परया मुदा ॥ (११।२)

sarva eva sameṣyanti saṃyuktāḥ parayā mudā ||

12.1१२.१

अकाले पुष्पशबलाः फलवन्तश्च पादपाः । (१२।१)

akāle puṣpaśabalāḥ phalavantaśca pādapāḥ |

12.2१२.२

भविष्यन्ति महेष्वास नद्यश्च सलिलायुताः ॥ (१२।२)

bhaviṣyanti maheṣvāsa nadyaśca salilāyutāḥ ||

13.1१३.१

सव्रणैः प्रथमं गात्रैः संवृतैर् निर्व्रणैः पुनः । (१३।१)

savraṇaiḥ prathamaṃ gātraiḥ saṃvṛtair nirvraṇaiḥ punaḥ |

13.2१३.२

बभूवुर् वानराः सर्वे किम् एतद् इति विस्मिताः ॥ (१३।२)

babhūvur vānarāḥ sarve kim etad iti vismitāḥ ||

14.1१४.१

काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः । (१४।१)

kākutsthaṃ paripūrṇārthaṃ dṛṣṭvā sarve surottamāḥ |

14.2१४.२

ऊचुस्ते प्रथमं स्तुत्वा स्तवार्हं सहलक्ष्मणम् ॥ (१४।२)

ūcuste prathamaṃ stutvā stavārhaṃ sahalakṣmaṇam ||

15.1१५.१

गच्छायोध्याम् इतो वीर विसर्जय च वानरान् । (१५।१)

gacchāyodhyām ito vīra visarjaya ca vānarān |

15.2१५.२

मैथिलीं सान्त्वयस्वैनाम् अनुरक्तां तपस्विनीम् ॥ (१५।२)

maithilīṃ sāntvayasvainām anuraktāṃ tapasvinīm ||

16.1१६.१

भ्रातरं पश्य भरतं त्वच्छोकाद् व्रतचारिणम् । (१६।१)

bhrātaraṃ paśya bharataṃ tvacchokād vratacāriṇam |

16.2१६.२

अभिषेचय चात्मानं पौरान् गत्वा प्रहर्षय ॥ (१६।२)

abhiṣecaya cātmānaṃ paurān gatvā praharṣaya ||

17.1१७.१

एवम् उक्त्वा तम् आमन्त्र्य रामं सौमित्रिणा सह । (१७।१)

evam uktvā tam āmantrya rāmaṃ saumitriṇā saha |

17.2१७.२

विमानैः सूर्यसंकाशैर् हृष्टा जग्मुः सुरा दिवम् ॥ (१७।२)

vimānaiḥ sūryasaṃkāśair hṛṣṭā jagmuḥ surā divam ||

18.1१८.१

अभिवाद्य च काकुत्स्थः सर्वांस्तांस्त्रिदशोत्तमान् । (१८।१)

abhivādya ca kākutsthaḥ sarvāṃstāṃstridaśottamān |

18.2१८.२

लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वासम् आज्ञापयत् तदा ॥ (१८।२)

lakṣmaṇena saha bhrātrā vāsam ājñāpayat tadā ||

19.1१९.१

ततस्तु सा लक्ष्मणरामपालिता महाचमूर् हृष्टजना यशस्विनी । (१९।१)

tatastu sā lakṣmaṇarāmapālitā mahācamūr hṛṣṭajanā yaśasvinī |

19.2१९.२

श्रिया ज्वलन्ती विरराज सर्वतो निशाप्रणीतेव हि शीतरश्मिना ॥ (१९।२)

śriyā jvalantī virarāja sarvato niśāpraṇīteva hi śītaraśminā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Rām, 6, 108

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit