स तु मोहात् सुसंक्रुद्धः कृतान्तबलचोदितः । (१।१)

क्रोधसंरक्तनयनो रावणः सूतम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

हीनवीर्यम् इवाशक्तं पौरुषेण विवर्जितम् । (२।१)

भीरुं लघुम् इवासत्त्वं विहीनम् इव तेजसा ॥ (२।२)

विमुक्तम् इव मायाभिर् अस्त्रैर् इव बहिष्कृतम् । (३।१)

माम् अवज्ञाय दुर्बुद्धे स्वया बुद्ध्या विचेष्टसे ॥ (३।२)

किमर्थं माम् अवज्ञाय मच्छन्दम् अनवेक्ष्य च । (४।१)

त्वया शत्रुसमक्षं मे रथो ऽयम् अपवाहितः ॥ (४।२)

त्वयाद्य हि ममानार्य चिरकालसमार्जितम् । (५।१)

यशो वीर्यं च तेजश्च प्रत्ययश्च विनाशितः ॥ (५।२)

शत्रोः प्रख्यातवीर्यस्य रञ्जनीयस्य विक्रमैः । (६।१)

पश्यतो युद्धलुब्धो ऽहं कृतः कापुरुषस्त्वया ॥ (६।२)

यस्त्वं रथम् इमं मोहान्न चोद्वहसि दुर्मते । (७।१)

सत्यो ऽयं प्रतितर्को मे परेण त्वम् उपस्कृतः ॥ (७।२)

न हीदं विद्यते कर्म सुहृदो हितकाङ्क्षिणः । (८।१)

रिपूणां सदृशं चैतन्न त्वयैतत् स्वनुष्ठितम् ॥ (८।२)

निवर्तय रथं शीघ्रं यावन्नापैति मे रिपुः । (९।१)

यदि वाप्युषितो ऽसि त्वं स्मर्यन्ते यदि वा गुणाः ॥ (९।२)

एवं परुषम् उक्तस्तु हितबुद्धिर् अबुद्धिना । (१०।१)

अब्रवीद् रावणं सूतो हितं सानुनयं वचः ॥ (१०।२)

न भीतो ऽस्मि न मूढो ऽस्मि नोपजप्तो ऽस्मि शत्रुभिः । (११।१)

न प्रमत्तो न निःस्नेहो विस्मृता न च सत्क्रिया ॥ (११।२)

मया तु हितकामेन यशश्च परिरक्षता । (१२।१)

स्नेहप्रस्कन्नमनसा प्रियम् इत्यप्रियं कृतम् ॥ (१२।२)

नास्मिन्न् अर्थे महाराज त्वं मां प्रियहिते रतम् । (१३।१)

कश्चिल्लघुर् इवानार्यो दोषतो गन्तुम् अर्हसि ॥ (१३।२)

श्रूयताम् अभिधास्यामि यन्निमित्तं मया रथः । (१४।१)

नदीवेग इवाम्भोभिः संयुगे विनिवर्तितः ॥ (१४।२)

श्रमं तवावगच्छामि महता रणकर्मणा । (१५।१)

न हि ते वीर सौमुख्यं प्रहर्षं वोपधारये ॥ (१५।२)

रथोद्वहनखिन्नाश्च त इमे रथवाजिनः । (१६।१)

दीना घर्मपरिश्रान्ता गावो वर्षहता इव ॥ (१६।२)

निमित्तानि च भूयिष्ठं यानि प्रादुर्भवन्ति नः । (१७।१)

तेषु तेष्वभिपन्नेषु लक्षयाम्यप्रदक्षिणम् ॥ (१७।२)

देशकालौ च विज्ञेयौ लक्ष्मणानीङ्गितानि च । (१८।१)

दैन्यं हर्षश्च खेदश्च रथिनश्च बलाबलम् ॥ (१८।२)

स्थलनिम्नानि भूमेश्च समानि विषमाणि च । (१९।१)

युद्धकालश्च विज्ञेयः परस्यान्तरदर्शनम् ॥ (१९।२)

उपयानापयाने च स्थानं प्रत्यपसर्पणम् । (२०।१)

सर्वम् एतद् रथस्थेन ज्ञेयं रथकुटुम्बिना ॥ (२०।२)

तव विश्रामहेतोस्तु तथैषां रथवाजिनाम् । (२१।१)

रौद्रं वर्जयता खेदं क्षमं कृतम् इदं मया ॥ (२१।२)

न मया स्वेच्छया वीर रथो ऽयम् अपवाहितः । (२२।१)

भर्तृस्नेहपरीतेन मयेदं यत्कृतं विभो ॥ (२२।२)

आज्ञापय यथातत्त्वं वक्ष्यस्यरिनिषूदन । (२३।१)

तत् करिष्याम्यहं वीर गतानृण्येन चेतसा ॥ (२३।२)

संतुष्टस्तेन वाक्येन रावणस्तस्य सारथेः । (२४।१)

प्रशस्यैनं बहुविधं युद्धलुब्धो ऽब्रवीद् इदम् ॥ (२४।२)

रथं शीघ्रम् इमं सूत राघवाभिमुखं कुरु । (२५।१)

नाहत्वा समरे शत्रून्निवर्तिष्यति रावणः ॥ (२५।२)

एवम् उक्त्वा ततस्तुष्टो रावणो राक्षसेश्वरः । (२६।१)

ददौ तस्य शुभं ह्येकं हस्ताभरणम् उत्तमम् ॥ (२६।२)

ततो द्रुतं रावणवाक्यचोदितः प्रचोदयामास हयान् स सारथिः । (२७।१)

स राक्षसेन्द्रस्य ततो महारथः क्षणेन रामस्य रणाग्रतो ऽभवत् ॥ (२७।२)