ततस् त्रिशङ्कोर् वचनं श्रुत्वा क्रोधसमन्वितम् । (१।१)

ऋषिपुत्रशतं राम राजानम् इदम् अब्रवीत् ॥ (१।२)

प्रत्याख्यातो ऽसि दुर्बुद्धे गुरुणा सत्यवादिना । (२।१)

तं कथं समतिक्रम्य शाखान्तरम् उपेयिवान् ॥ (२।२)

इक्ष्वाकूणां हि सर्वेषां पुरोधाः परमा गतिः । (३।१)

न चातिक्रमितुं शक्यं वचनं सत्यवादिनः ॥ (३।२)

अशक्यम् इति चोवाच वसिष्ठो भगवान् ऋषिः । (४।१)

तं वयं वै समाहर्तुं क्रतुं शक्ताः कथं तव ॥ (४।२)

बालिशस् त्वं नरश्रेष्ठ गम्यतां स्वपुरं पुनः । (५।१)

याजने भगवाञ् शक्तस् त्रैलोक्यस्यापि पार्थिव ॥ (५।२)

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधपर्याकुलाक्षरम् । (६।१)

स राजा पुनर् एवैतान् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (६।२)

प्रत्याख्यातो ऽस्मि गुरुणा गुरुपुत्रैस् तथैव च । (७।१)

अन्यां गतिं गमिष्यामि स्वस्ति वो ऽस्तु तपोधनाः ॥ (७।२)

ऋषिपुत्रास् तु तच् छ्रुत्वा वाक्यं घोराभिसंहितम् । (८।१)

शेपुः परमसंक्रुद्धाश् चण्डालत्वं गमिष्यसि । (८।२)

एवम् उक्त्वा महात्मानो विविशुस् ते स्वम् आश्रमम् ॥ (८।३)

अथ रात्र्यां व्यतीतायां राजा चण्डालतां गतः । (९।१)

नीलवस्त्रधरो नीलः परुषो ध्वस्तमूर्धजः । (९।२)

चित्यमाल्यानुलेपश् च आयसाभरणो ऽभवत् ॥ (९।३)

तं दृष्ट्वा मन्त्रिणः सर्वे त्यक्त्वा चण्डालरूपिणम् । (१०।१)

प्राद्रवन् सहिता राम पौरा ये ऽस्यानुगामिनः ॥ (१०।२)

एको हि राजा काकुत्स्थ जगाम परमात्मवान् । (११।१)

दह्यमानो दिवारात्रं विश्वामित्रं तपोधनम् ॥ (११।२)

विश्वामित्रस् तु तं दृष्ट्वा राजानं विफलीकृतम् । (१२।१)

चण्डालरूपिणं राम मुनिः कारुण्यम् आगतः ॥ (१२।२)

कारुण्यात् स महातेजा वाक्यं परमधार्मिकः । (१३।१)

इदं जगाद भद्रं ते राजानं घोरदर्शनम् ॥ (१३।२)

किम् आगमनकार्यं ते राजपुत्र महाबल । (१४।१)

अयोध्याधिपते वीर शापाच्चण्डालतां गतः ॥ (१४।२)

अथ तद् वाक्यम् आकर्ण्य राजा चण्डालतां गतः । (१५।१)

अब्रवीत् प्राञ्जलिर् वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ (१५।२)

प्रत्याख्यातो ऽस्मि गुरुणा गुरुपुत्रैस् तथैव च । (१६।१)

अनवाप्यैव तं कामं मया प्राप्तो विपर्ययः ॥ (१६।२)

सशरीरो दिवं यायाम् इति मे सौम्यदर्शनम् । (१७।१)

मया चेष्टं क्रतुशतं तच् च नावाप्यते फलम् ॥ (१७।२)

अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन । (१८।१)

कृच्छ्रेष्व् अपि गतः सौम्य क्षत्रधर्मेण ते शपे ॥ (१८।२)

यज्ञैर् बहुविधैर् इष्टं प्रजा धर्मेण पालिताः । (१९।१)

गुरवश् च महात्मानः शीलवृत्तेन तोषिताः ॥ (१९।२)

धर्मे प्रयतमानस्य यज्ञं चाहर्तुम् इच्छतः । (२०।१)

परितोषं न गच्छन्ति गुरवो मुनिपुंगव ॥ (२०।२)

दैवम् एव परं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् । (२१।१)

दैवेनाक्रम्यते सर्वं दैवं हि परमा गतिः ॥ (२१।२)

तस्य मे परमार्तस्य प्रसादम् अभिकाङ्क्षतः । (२२।१)

कर्तुम् अर्हसि भद्रं ते दैवोपहतकर्मणः ॥ (२२।२)

नान्यां गतिं गमिष्यामि नान्यः शरणम् अस्ति मे । (२३।१)

दैवं पुरुषकारेण निवर्तयितुम् अर्हसि ॥ (२३।२)